Question

Difficulty: Very hardÇanakkale Cephesi

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin savunma zaferiyle sonuçlanan Çanakkale Muharebeleri; hem cephe hattındaki taktiksel sevk ve idare kabiliyeti hem de savaşın genel gidişatı üzerindeki stratejik sonuçları bakımından kritik bir dönüm noktası teşkil etmiştir.

Çanakkale Cephesi'nin askerî safhaları, komuta kademesinin rolleri ve savaşın uluslararası sonuçları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    18 Mart 1915 Boğaz muharebesinde İtilaf donanmasının püskürtülmesinde Boğaz tahkimatını sevk ve idare ederek '18 Mart Kahramanı' unvanını alan komutan, 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders'tir.
  2. B
    Mustafa Kemal, Çanakkale Kara Muharebeleri'ndeki Conkbayırı ve Anafartalar başarılarının ardından Mirliva (Tümgeneral/Paşa) rütbesine terfi ettirilerek doğrudan Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı görevine atanmıştır.
  3. Gelibolu Kara Muharebeleri'nde Türk ordusunun kazandığı kesin zafer, Balkanlar'da tereddüt yaşayan Bulgaristan'ın İttifak Bloku yanında savaşa girmesini sağlayarak Osmanlı Devleti ile Almanya arasında kesintisiz kara ve demir yolu ikmal hattının kurulmasını sağlamıştır.Answer
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin Boğazlar üzerinden yardım ulaştıramaması neticesinde ekonomik ve siyasi krize giren Çarlık Rusyası, Çanakkale Muharebeleri henüz sürerken Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalayarak savaştan çekilmiştir.
  5. E
    Çanakkale Muharebeleri sırasında İtilaf donanmasının boğazı geçememesi üzerine İtilaf Devletleri ile Londra Antlaşması'nı imzalayan İtalya, İttifak Bloku'ndan ayrılarak savaştan bütünüyle çekilip tarafsız kalacağını ilan etmiştir.

Answer

Gelibolu Kara Muharebeleri'nde Türk ordusunun kazandığı kesin zafer, Balkanlar'da tereddüt yaşayan Bulgaristan'ın İttifak Bloku yanında savaşa girmesini sağlayarak Osmanlı Devleti ile Almanya arasında kesintisiz kara ve demir yolu ikmal hattının kurulmasını sağlamıştır.
Çanakkale Zaferi'nin en kritik jeopolitik ve askerî sonuçlarından biri, Balkanlar'da beklemekte olan Bulgaristan'ın İttifak Devletleri yanında savaşa girmesidir. Bulgaristan'ın savaşa dahil olmasıyla birlikte Almanya, Avusturya-Macaristan, Bulgaristan ve Osmanlı Devleti arasında kesintisiz bir kara ve demir yolu (Berlin-İstanbul) köprüsü kurulmuş; bu durum Osmanlı Devleti'nin diğer cephelerdeki silah, mühimmat ve teçhizat ikmalini doğrudan kolaylaştırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Çanakkale Cephesi'nin komuta kademesi ve unvanlarını analiz etme
18 Mart 1915 Boğaz zaferinin baş mimarı ve '18 Mart Kahramanı' unvanına sahip komutan Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı Cevat (Çobanlı) Paşa'dır. Mareşal Otto Liman von Sanders ise deniz muharebesinden sonra kara savunması için teşkil edilen 5. Ordu Komutanlığı'na atanmıştır.
Komutanların görev alanları ve unvanları arasındaki farkın doğru tespit edilmesi gerekir.
2
Mustafa Kemal'in cephedeki askerî rütbe ve görev kronolojisini değerlendirme
Mustafa Kemal Çanakkale Cephesi'ne Tekirdağ'da kurulan 19. Tümen Komutanı (Yarbay) olarak katılmış, Conkbayırı ve Arıburnu'ndaki inisiyatifi sonrası 1 Haziran 1915'te Albaylığa yükselmiş ve Anafartalar Grubu Komutanı olmuştur. Mirliva (General/Paşa) rütbesine ise 1916'da Kafkas Cephesi'ndeki başarıları neticesinde ulaşmıştır.
Mustafa Kemal'in rütbe terfileri ile görev yaptığı cephelerin kronolojik uyumu incelenmelidir.
3
Zaferin uluslararası jeopolitik ve diplomatik sonuçlarını sentezleme
Çanakkale Zaferi ile müttefiklerinden yardım alamayan Çarlık Rusyası ekonomik ve sosyal bunalıma girerek 1917 Bolşevik İhtilali'ne sürüklenmiştir. Ancak Rusya'nın savaştan resmen çekildiği Brest-Litovsk Antlaşması 3 Mart 1918 tarihlidir. Diğer yandan zaferin hemen ardından Bulgaristan İttifak Bloku'na katılmış, Osmanlı Devleti ile Almanya arasında Berlin-İstanbul kesintisiz kara/demir yolu bağlantısı kurularak stratejik ikmal sağlanmıştır.
Savaşın uluslararası sonuçlarının sebep-sonuç ve kronoloji dengesi içinde doğrulanması gerekir.

Key Concept

Çanakkale Cephesi'nin askerî sevk-idaresi, Mustafa Kemal'in rolü ve zaferin uluslararası stratejik sonuçları (Bulgaristan'ın İttifak'a katılımı ve müttefikler arası lojistik hat)

Hints

1
Çanakkale Zaferi'nin Balkan diplomasisi üzerindeki doğrudan etkisini ve İttifak müttefikleri arasındaki coğrafi bağlantıyı düşününüz.
2
Zafer sonrasında hangi Balkan devletinin savaşa girdiğini ve bunun Almanya ile Osmanlı arasındaki askerî-lojistik hatları nasıl etkilediğini değerlendiriniz.
3
Bulgaristan'ın İttifak saflarına katılması sayesinde Berlin-İstanbul kara ve demir yolu hattının kesintisiz açıldığını hatırlayınız.

Practice More

Çanakkale Zaferi'nin ardından İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını paylaşmak için yaptıkları 1915 Boğazlar (İstanbul) ve Londra Gizli Antlaşmaları'nın maddelerini ve amaçlarını pekiştiriniz.

Alternative Method

Çelişki eleme yöntemi: 18 Mart Kahramanı unvanının Cevat Paşa'ya ait olması, Mustafa Kemal'in Paşalık rütbesini Kafkas Cephesi'nde alması, Brest-Litovsk Antlaşması'nın 1918 tarihli olması ve İtalya'nın tarafsız kalmayıp İtilaf safında savaşa girmesi gibi temel kronolojik ve kavramsal yanılgılar elendiğinde doğrudan doğru sonuca ulaşılır.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question