Examkin

Question

Difficulty: Hard1924 Anayasası

1924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) yürürlükte kaldığı 1924-1961 yılları arasında, Türk siyasal ve toplumsal yapısını dönüştüren pek çok önemli düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemelerden hangisi, bizzat bir "anayasa değişikliği" (teşkilat-ı esasiye değişikliği) prosedürü işletilerek anayasa metnine dahil edilmiştir?

  1. A
    1924 yılında Halifeliğin kaldırılarak Osmanlı hanedan üyelerinin yurt dışına çıkarılması
  2. 1934 yılında kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanınmasıAnswer
  3. C
    1946 yılında genel seçimlerde çift dereceli sistemden vazgeçilerek tek dereceli seçim sistemine geçilmesi
  4. D
    1950 yılında seçimlerin yargı denetimi altında, gizli oy ve açık tasnif esasına göre yapılması
  5. E
    1924 yılında Şer'iye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılarak Diyanet İşleri Başkanlığının kurulması

Answer

1934 yılında kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanınması düzenlemesi doğrudan bir anayasa değişikliği ile gerçekleştirilmiştir.
1924 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) 10. maddesi seçmen olmayı, 11. maddesi ise seçilme yeterliliğini düzenlemekteydi. 5 Aralık 1934 tarihinde yapılan anayasa değişikliği ile bu maddelerdeki 'erkek' ibaresi değiştirilerek kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Bu düzenleme, anayasa metni üzerinde yapılan resmi bir değişikliktir.

Step-by-Step Solution

1
1924 Anayasası dönemindeki temel siyasi reformların hukuki dayanaklarını analiz etmek.
Tarihsel süreçteki pek çok reformun anayasa değişikliği ile değil, adi kanunlar (429, 431 sayılı kanunlar veya Seçim Kanunu gibi) ile yapıldığı görülür.
KPSS sorularında reformların hangi hukuki araçla (Anayasa değişikliği vs. Kanun) yapıldığı ayrımı yüksek puanlı bir ayırt edicidir.
2
Kadınlara yönelik siyasi hakların gelişimini incelemek.
1930 (Belediye) ve 1933 (Muhtarlık) hakları kanunla verilmişken, 1934'teki milletvekilliği hakkı için anayasanın 10. ve 11. maddeleri değiştirilmiştir.
Anayasal düzeyde temsil hakkı ancak anayasanın ilgili maddelerinin (seçme ve seçilme yaşı/nitelikleri) tadili ile mümkündür.
3
Diğer seçeneklerdeki kronolojik ve hukuki hataları saptamak.
1946 ve 1950 seçim reformlarının anayasada değil, seçim mevzuatında olduğu; Halifelik ve Şer'iye vekaletinin ise 1924 Anayasası'ndan önce kanunla kaldırıldığı sonucuna ulaşılır.
Doğru sonuca ulaşmak için anayasa değişikliği prosedürü ile yasama faaliyeti arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Anayasa Değişikliği ve Kanun Ayrımı (1924 Anayasası Dönemi)

Practice More

1924 Anayasası'nda yapılan diğer önemli metinsel değişiklikleri (1928 Devletin dini ibaresinin çıkarılması ve 1937 Atatürk ilkelerinin eklenmesi) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1924 Anayasası

More questions from this topic