Question

Difficulty: MediumKarstik Şekiller

Karstik arazilerde yağışlarla yeryüzüne düşen sular; yüzeydeki çatlaklar, delikler ve düdenler vasıtasıyla hızla yer altına sızar. Bu durum, geniş düzlüklerin bulunduğu alanlarda tarımsal potansiyel yüksek olsa da sulama suyu teminini zorlaştıran doğal bir faktör olarak karşımıza çıkar.

Buna göre, yukarıda anlatılan durumun aşağıdaki ovalardan hangisinde tarımsal faaliyetler üzerinde kısıtlayıcı bir etki yapması beklenir?

  1. A
    Çukurova
  2. B
    Bafra Ovası
  3. Kestel OvasıAnswer
  4. D
    Iğdır Ovası
  5. E
    Konya Ovası

Answer

Kestel Ovası, bir polye (karstik ova) olduğu için arazinin geçirimli yapısı nedeniyle sulama suyu temininin en zor olduğu seçenektir.
Doğru cevap olan seçenek, Türkiye'deki başlıca polye ovalarından (karstik ovalar) birini belirtmektedir. Polyeler, kireç taşlarının erimesiyle oluşan geniş düzlüklerdir ve tabanlarındaki düdenler (su batan) nedeniyle yüzey sularını yer altına sızdırırlar. Bu durum, verimli terra-rossa toprakları bulunmasına rağmen tarımda sulama suyunun yer üstünden temin edilmesini zorlaştırır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki ovaların oluşum kökenlerini belirleyin.
Çukurova ve Bafra delta ovası; Iğdır ve Konya tektonik kökenli ovalar; Kestel ise karstik kökenli bir polyedir.
Karstik aşınım şekillerinin (polyelerin) karakteristik özelliklerini ayırt etmek için oluşum kökeni bilinmelidir.
2
Karstik arazilerin (Litoloji) hidrolojik özelliklerini analiz edin.
Karstik kayaçlar (kalker, jips vb.) çatlaklı ve eriyebilen yapıda oldukları için yüzey sularını yer altına sızdırırlar.
Soruda belirtilen 'sulama suyu temini zorluğu' doğrudan arazinin geçirgenliğiyle ilgilidir.
3
Polye ovalarının (TAKKE) dağılışını hatırlayın.
Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel ve Elmalı (TAKKE) ovaları Türkiye'nin başlıca polye ovalarıdır.
Kestel Ovası'nın bu grupta yer aldığını teyit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Polye (Karstik Ova) ve Yer Altı Drenajı

Hints

1
Soruda bahsedilen özellik, 'karstik ova' olarak da bilinen yer şekline aittir.
2
Türkiye'deki polye ovalarını 'TAKKE' (Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Kestel, Elmalı) şifresiyle hatırlayabilirsiniz.
3
Delta ovaları akarsu biriktirmesiyle oluşurken, polyeler kimyasal çözünme (erime) sonucu oluşur ve suyu yer altına kaçırır.

Practice More

Karstik birikim şekilleri olan traverten ve mağara oluşum süreçlerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer ovaların tam yerini veya türünü unutursanız, seçeneklerdeki deltaları (Çukurova, Bafra) eleyerek ve karstik bölgelerle (Toroslar kuşağı) ilişkisi en güçlü olanı bularak sonuca gidebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question