Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Platoları

Türkiye'de platoların oluşumunda etkili olan ana kaya (litolojik) yapı, bu sahalarda gelişen zonal toprakların kimyasal ve fiziksel özelliklerini doğrudan etkilemektedir. Örneğin; kireç taşlarının (kalker) yaygın olduğu alanlarda kireç yönünden zengin topraklar oluşurken, volkanik sahalarda mineralce zengin topraklar gelişir.

Buna göre, aşağıdaki plato ve üzerinde yaygın olarak görülen zonal toprak tipi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. A
    Teke Platosu - Çernezyom
  2. B
    Erzurum-Kars Platosu - Terra Rossa
  3. Haymana Platosu - Kahverengi step toprağıAnswer
  4. D
    Çatalca-Kocaeli Platosu - Tundra toprağı
  5. E
    Obruk Platosu - Alüvyal toprak

Answer

Doğru eşleştirme Haymana Platosu ve Kahverengi step toprağıdır.
Haymana Platosu, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir tabaka düzlüğü platosudur. Bölgedeki yarı kurak karasal iklim ve tortul kayaç yapısı, üzerinde otsu bitkilerin (bozkır) ve buna bağlı olarak kahverengi step topraklarının gelişmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Platoların oluşum türlerini ve bölgelerini belirle.
Haymana (İç Anadolu - Tabaka Düzlüğü), Erzurum-Kars (Doğu Anadolu - Lav), Teke (Akdeniz - Karstik).
Toprak tipi, hem ana kayaya hem de iklim özelliklerine bağlı olarak gelişir.
2
Platoların litolojik (kayaç) yapısı ile toprak tiplerini eşleştir.
Karstik sahalar (kireç taşı) terra rossa ile, volkanik sahalar (bazalt/lav) çernezyom ile, tortul tabakalar ise iklime bağlı step toprakları ile eşleşir.
Zonal topraklar, bölgedeki yerli ana kayanın ayrışmasıyla oluşur.
3
Seçeneklerdeki eşleşmeleri kontrol et.
Haymana Platosu İç Anadolu'nun yarı kurak ikliminde yer aldığı için üzerinde kahverengi step toprağı gelişmiştir.
Bu eşleşme hem bölgenin iklimi hem de arazinin tabaka düzlüğü yapısıyla uyumludur.

Key Concept

Plato Oluşumu ve Toprak İlişkisi

Hints

1
Platonun bulunduğu bölgenin iklim özelliklerini düşünerek hangi zonal toprağın gelişebileceğini tahmin etmeye çalış.
2
Erzurum-Kars ve Ardahan'ın lav platosu olduğunu, Teke ve Taşeli'nin ise kireç taşı (karstik) üzerinde yer aldığını hatırla.
3
İç Anadolu'daki platolarda (Haymana, Cihanbeyli, Bozok vb.) bozkır bitki örtüsü ve buna paralel olarak step toprakları baskındır.

Practice More

Platoların sadece topraklarını değil, bu toprakların üzerinde yapılan tarım ürünlerini de (örneğin Erzurum-Kars'ta çayır-hayvancılık ilişkisi) çalışmak konuyu pekiştirir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question