Question

Difficulty: HardKarahanlılar

Orta Asya'da Türk-İslam medeniyetinin temellerini atan Karahanlılar, yeni bir inanç sistemini benimsemelerine rağmen 'Hakaniye' kimliğini koruyarak yabancı kültürlerin etkisine karşı direnç göstermişlerdir. Devletin bu gelenekselci yapısı, askeri teşkilattan sosyal kurumlara kadar her alanda kendini hissettirmiştir.

Buna göre, Karahanlılar Devleti'nde görülen aşağıdaki uygulamalardan hangisi, Türk devlet geleneğinin devamlılığını sağlamasına karşılık, devletin siyasi ömrünü kısaltan ve merkezi otoriteyi zayıflatan temel bir unsur olarak gösterilebilir?

  1. A
    Kervansarayların öncüsü sayılan Ribat adı verilen çok amaçlı yapıların inşa edilmesi
  2. B
    Dünya tarihindeki ilk burslu eğitim sistemine sahip medreselerin faaliyete geçirilmesi
  3. Ülke topraklarının hanedanın ortak malı sayılarak ikili teşkilat sistemi ile yönetilmesiAnswer
  4. D
    Türkçenin edebi ve teknik terminolojideki hakimiyetinin Hakaniye lehçesiyle korunması
  5. E
    Bimaristan denilen hastaneler aracılığıyla sosyal devlet anlayışının kurumsallaştırılması

Answer

Ülke topraklarının hanedanın ortak malı sayılarak ikili teşkilat sistemi ile yönetilmesi
Doğru cevap olan uygulama, İslamiyet öncesi Türk devletlerinde görülen ve Karahanlılar tarafından da sürdürülen 'ikili teşkilat' sistemidir. Bu sistem, devletin doğu ve batı olarak iki kanattan yönetilmesini öngörür. Milli bir gelenek olmasına rağmen, bu yapı merkeziyetçiliği zayıflatmış ve Karahanlılar'ın 1042 yılında resmen ikiye bölünmesine yol açarak siyasi ömürlerini olumsuz etkilemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Karahanlılar'ın 'milli' ve 'geleneksel' özelliklerini belirlemek.
Hakaniye Türkçesi, İkili Teşkilat, Ribat ve Boylar Federasyonu yapısı Karahanlılar'ın geleneksel özellikleridir.
Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etseler de Orta Asya geleneklerini sürdüren bir sentez devletidir.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların devlet yönetimi üzerindeki siyasi etkilerini analiz etmek.
İkili teşkilat sisteminin, Türk devletlerinde federal bir yapı oluşturduğu ve veraset kavgalarını tetiklediği görülür.
Geleneksel veraset anlayışı (ülke hanedanın malıdır), merkezi otoritenin tek bir elde toplanmasını zorlaştırır.
3
Hangi geleneksel uygulamanın 'negatif siyasi sonuç' doğurduğunu saptamak.
İkili teşkilat uygulaması Karahanlılar'ın Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesine ve yıkılış sürecine girmesine neden olmuştur.
Soru kökünde hem geleneğin korunması hem de merkezi otoritenin zayıflaması arasındaki paradoks sorulmaktadır.

Key Concept

İkili Teşkilat ve Veraset Sistemi

Practice More

Karahanlılar ile Büyük Selçukluların ordu yapılarını (Boy sistemi vs. Gulam sistemi) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question