Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Göçler ve Göçlerin Neden-Sonuçları

Bireylerin veya toplulukların ekonomik, sosyal, siyasi ya da doğal nedenlerle bulundukları yerleşim yerinden başka bir yere kalıcı veya geçici olarak yerleşmesine göç denir. Türkiye'nin demografik yapısı incelendiğinde, iç göçlerin ülke coğrafyasında belirgin mekânsal ve yapısal etkiler yarattığı görülmektedir.

Buna göre, Türkiye'deki göç olgusunun nedenleri ve sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kent merkezlerinin sunduğu geniş istihdam olanakları ile üst düzey sağlık ve eğitim hizmetleri, nüfusu kırsaldan şehre yönlendiren temel itici faktörler grubunda yer alır.
  2. B
    Akdeniz ve Ege kıyı kuşağındaki turizm faaliyetleri ile belirli ovalardaki tarımsal hasat dönemleri, bu bölgelere yönelik daimi (kalıcı) nüfus hareketlerinin en önemli kaynağıdır.
  3. C
    Tarım arazilerinin miras yoluyla küçük parçalara bölünmesi siyasi göç nedeni olarak değerlendirilirken; güvenlik kaygıları ve sınır değişiklikleri ekonomik göç nedeni sayılır.
  4. D
    Yoğun göç hareketleri sonucunda, göç veren kırsal yerleşmelerde dinamik genç ve erkek nüfus oranı artış gösterirken; göç alan sanayi şehirlerinde yaşlı nüfus yoğunluğu belirginleşir.
  5. Plansız ve hızlı nüfus yığılmaları, göç alan metropollerde altyapı sistemlerinin yetersiz kalmasına yol açarken; göç veren yörelerde okulların kapanması gibi kamu yatırımlarının atıl kalmasıyla sonuçlanır.Answer

Answer

Plansız ve hızlı nüfus yığılmalarının göç alan metropollerde altyapı sorunlarına, göç veren yerlerde ise kamu yatırımlarının atıl kalmasına yol açtığını belirten ifade doğrudur.
Türkiye'de köyden kente doğru gerçekleşen yoğun göçün iki yönlü mekânsal sonucu vardır. Doğru seçenekte bu sonuçlar eksiksiz özetlenmiştir. Göç alan büyükşehirlerin nüfus taşıma kapasitesi aşıldığı için trafik, çevre kirliliği, konut açığı ve altyapı yetersizlikleri gibi problemler ortaya çıkar. Öte yandan, göç veren kırsal yerleşmelerde ise nüfus azaldığı için daha önceden inşa edilmiş olan okullar, yollar veya sağlık ocakları cemaatsiz kalır, yani devletin kamu yatırımları atıl (kullanılamaz) duruma düşer.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki 'itici' ve 'çekici' faktör tanımlamalarını analiz etmek.
İstihdam, sağlık ve eğitim gibi kentlerin cazip yönlerinin göçe zorlayan 'itici' değil, kendine çeken 'çekici' faktörler olduğu tespit edilir.
İtici faktör, bulunulan yerdeki olumsuz şartları (ör. işsizlik, makineleşme) ifade eder.
2
Göçün türlerini (kalıcı/geçici) ekonomik faaliyetlere göre değerlendirmek.
Turizm sezonu ve pamuk/fındık hasadı gibi faaliyetlerin yılın sadece belirli bir dönemi sürdüğü ve bu nedenle kalıcı değil, mevsimlik göç yarattığı belirlenir.
Geçici süreyle gidilip tekrar dönülen nüfus hareketleri daimi göç kategorisine girmez.
3
Göç eden nüfusun cinsiyet ve yaş yapısının mekânlar üzerindeki demografik etkisini incelemek.
Çalışmaya gidenlerin çoğunlukla genç erkekler olması sebebiyle göç veren yerlerde yaşlı nüfusun, göç alan kentlerde ise genç ve dinamik nüfusun arttığı anlaşılır.
Göç hareketleri seçicidir; genellikle iş gücü çağındaki nüfus yer değiştirir.
4
Göçün mekânsal sonuçlarını doğrulamak.
Aşırı göçün şehirlerde gecekondulaşma, trafik ve altyapı çöküşüne yol açtığı; köylerde ise boşalan nüfus nedeniyle sağlık ocağı, okul gibi devlet yatırımlarının kullanılamaz (atıl) hale geldiği doğrulanır.
Nüfusun dağılışındaki ani dengesizlikler hem yatırımın eksik kalmasına hem de mevcut yatırımların israfına yol açar.

Key Concept

İç Göçlerin Nedenleri (İtici/Çekici Faktörler) ve Mekânsal Sonuçları

Hints

1
Seçenekleri okurken göçün 'itici' (bulunulan yerdeki olumsuzluk) ve 'çekici' (gidilen yerin cazibesi) faktör tanımlarına dikkat edin.
2
Turizm ve fındık/pamuk toplama gibi belirli dönemlerde yapılan işlerin kalıcı mı yoksa geçici (mevsimlik) mi bir nüfus hareketi yarattığını düşünün.
3
Köyden kente çalışmaya genellikle genç nüfus gider. Geride kalan köylerdeki okulların veya yolların nüfus eksikliğinden dolayı nasıl bir duruma düşeceğini değerlendirerek sonuca ulaşabilirsiniz.

Practice More

Göçün itici ve çekici faktörleri arasındaki ayrımı pekiştirmek için, tarımda makineleşmenin hangi bölgelerde işsizliğe (dolayısıyla göçe) en çok etki ettiğine dair sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Bütün seçenekleri yanlışlamaktansa doğrudan metropollerin kronik sorunlarını (çarpık kentleşme, altyapı sorunu) ve kapanan köy okullarını hatırlayarak göçün en belirgin iki yönlü mekânsal sonucuna odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question