Question

Difficulty: Very hardÇanakkale Cephesi

I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi Kara Muharebeleri (1915) sırasında Gelibolu Yarımadası'ndaki harekât sahaları, komuta kademesinin uyguladığı savunma stratejileri ve muharebelerin gelişimiyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Gelibolu Yarımadası'nın güney ucuna (Seddülbahir) yönelik İtilaf çıkarmalarını karşılamak ve Alçıtepe ile Kilitbahir platosunun ele geçirilmesini engellemek amacıyla Kirte, Zığındere ve Kerevizdere mevkilerinde yoğun savunma muharebeleri icra edilmiştir.
  2. B
    İtilaf güçlerinin ana çıkarma hedeflerini gizlemek, Osmanlı komuta kademesini yanıltmak ve Anadolu yakasındaki birliklerin takviye olarak Gelibolu'ya geçişini geciktirmek amacıyla Fransız birlikleri tarafından Kumkale bölgesine şaşırtma taarruzu yapılmıştır.
  3. C
    Arıburnu'na yapılan Anzak çıkarması karşısında ordu ihtiyatında bulunan 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal, üst komutanlıktan onay beklemeksizin inisiyatif alarak Conkbayırı ve Kocaçimen hattında savunmayı teşkil etmiş ve stratejik tepeleri tutmuştur.
  4. Osmanlı 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders, İtilaf donanmasının yoğun kıyı bombardımanını bertaraf etmek amacıyla tüm kuvvetlerini doğrudan kıyı şeridinde toplamış ve düşmanın karaya ayak basmasını ilk anda engellemeyi hedefleyen 'kıyıda sabit hat savunması' doktrinini tavizsiz uygulamıştır.Answer
  5. E
    Müttefik kuvvetlerin Ağustos 1915'te cepheyi kuzeye doğru genişleterek yarımadayı kesmek amacıyla Suvla Koyu'na yaptıkları yeni çıkarma girişimi, Anafartalar Grubu Komutanı Albay Mustafa Kemal komutasındaki birliklerin I. ve II. Anafartalar ile Kireçtepe muharebelerindeki karşı taarruzlarıyla engellenmiştir.

Answer

Osmanlı 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders'in kıyıda sabit hat savunması uyguladığını öne süren ifade tarihsel olarak yanlıştır. Zira Sanders, kıyıları zayıf bırakıp ana birlikleri geride seyyar ihtiyat olarak bekletme doktrinini benimsemiştir.
Çanakkale Kara Muharebeleri'nde 5. Ordu Komutanı Mareşal Otto Liman von Sanders'in 'tüm kuvvetleri kıyı şeridinde toplayarak sabit hat savunması uyguladığı' ifadesi yanlıştır. Liman von Sanders, İtilaf donanmasının menzil ve ateş üstünlüğü sebebiyle kıyı hattında yalnızca zayıf gözetleme birlikleri bırakmış, asıl vurucu kuvvetleri iç kesimlerde seyyar ihtiyat olarak konuşlandırmıştır. Çıkarmanın asıl hedefini gördükten sonra bu ihtiyatlarla düşmanı denize dökme planı yapmıştır. Buna karşılık Yarbay Mustafa Kemal ve diğer Türk subayları, düşmanın karaya çıkıp mevzilenmesine ve donanma ateşi himayesine girmesine izin verilmeden doğrudan sahilde imha edilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Step-by-Step Solution

1
Çanakkale Kara Muharebeleri'ndeki savunma planı ve komuta doktrinini analiz etme
5. Ordu Komutanı Liman von Sanders'in stratejisi, düşmanın karaya çıkmasına mani olmak değil, çıkarma noktası kesinleştikten sonra gerideki seyyar ihtiyat birlikleriyle taarruz ederek düşmanı denize dökmek üzerine kuruluydu.
Türk komutanlar (özellikle Mustafa Kemal) düşmanın donanma desteğiyle karaya ayak basmasına izin verilmemesi gerektiğini savunurken, Alman komutan Sanders kıyıyı zayıf tutma stratejisinde ısrar etmiştir.
2
Seddülbahir (Güney Grubu) ve Kumkale harekâtlarını değerlendirme
Güneyde Seddülbahir'de Alçıtepe ve Kilitbahir'i korumak için Kirte, Zığındere ve Kerevizdere muharebeleri verilmiş; Anadolu yakasında Kumkale'ye Fransızlar tarafından taktiksel şaşırtma çıkarması yapılmıştır.
Her iki bilgi de Çanakkale Kara Savaşları'nın güney ve Anadolu kanadı için tamamiyle doğrudur.
3
Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar (Kuzey Grubu) muharebelerini değerlendirme
Mustafa Kemal'in 25 Nisan'da 19. Tümen ile Conkbayırı'na inisiyatif alarak intikali ve Ağustos ayında Anafartalar Grup Komutanı olarak I-II. Anafartalar ve Kireçtepe zaferleri tarihsel gerçeklerle örtüşmektedir.
Mustafa Kemal'in Çanakkale'deki rolü ve cephedeki askerî başarıları eksiksiz aktarılmıştır.
4
Yanlış olan önermeyi tespit etme
Liman von Sanders'in 'kıyıda sabit hat savunması' uyguladığı iddiası tarihsel olgularla çelişir.
Sanders'in doktrini kıyıda değil, içeride konuşlanan hareketli ihtiyat savunmasıdır.

Key Concept

Çanakkale Kara Muharebeleri'nde Liman von Sanders'in hareketli ihtiyat doktrini ile Türk komutanların kıyı savunması yaklaşımı arasındaki fark ve cephedeki muharebe sahaları (Seddülbahir, Arıburnu, Anafartalar, Kumkale).

Hints

1
Çanakkale Kara Muharebeleri'nde 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders ile Türk subayları arasındaki temel askerî doktrin anlaşmazlığını hatırlayınız.
2
Liman von Sanders, İtilaf donanmasının ateş gücünden çekindiği için ana kuvvetleri kıyıda mı yoksa iç kesimlerde ihtiyat olarak mı konuşlandırmıştır?
3
Liman von Sanders kıyıda yalnızca zayıf gözetleme müfrezeleri bırakmış; düşmanın çıkarma yapmasına imkân tanıyan hareketli iç savunma stratejisi izlemiştir. Kıyıda güçlü hat savunmasını savunan taraf ise Türk komutanlardır.

Practice More

Çanakkale Kara Savaşları'ndaki Kuzey Grubu (Esat Paşa) ve Güney Grubu (Vehip Paşa) teşkilatlanmasını ve komuta kademesini pekiştirecek sorular çözünüz.

Alternative Method

Muharebe sahalarını ve komutan rollerini eşleştirerek eleme yapınız: Seddülbahir (Kirte-Zığındere-Kerevizdere), Kumkale (Fransız şaşırtma çıkarması), Arıburnu/Conkbayırı (Mustafa Kemal - 19. Tümen), Suvla/Anafartalar (Mustafa Kemal - Anafartalar Grubu). Bu dört seçenek tarihsel olarak kesin doğrulardır; geriye doktrin hatasını içeren Liman von Sanders seçeneği kalır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question