Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıklarından "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı"na ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu mutlak bir koruma sağlar ve TBMM tarafından kaldırılamaz; yasama dokunulmazlığı ise nispi bir koruma sağlar ve TBMM kararıyla kaldırılabilir.Answer
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu sadece milletvekilliği süresince geçerliyken; yasama dokunulmazlığı milletvekilinin görev süresi bittikten sonra da koruma sağlamaya devam eder.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu milletvekilini sadece şahsi suçlara karşı korurken; yasama dokunulmazlığı sadece Meclis içindeki oylamaları koruma altına alır.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı milletvekiline hukuki (tazminat) sorumluluğuna karşı tam bir koruma sağlarken; yasama sorumsuzluğu sadece cezai sorumluluğu kapsar.
  5. E
    Milletvekili, yasama dokunulmazlığından kendi iradesiyle vazgeçerek yargılanmayı talep edebilir; yasama sorumsuzluğunda ise böyle bir feragat mümkün değildir.

Answer

Yasama sorumsuzluğunun mutlak nitelikte olup kaldırılamayacağını, yasama dokunulmazlığının ise nispi nitelikte olup TBMM tarafından kaldırılabileceğini belirten ifade doğrudur.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin meclisteki faaliyetleri nedeniyle hiçbir şekilde yargılanamaması anlamına gelir ve bu durum mutlak olup kaldırılamaz. Yasama dokunulmazlığı ise milletvekilinin meclis dışındaki suç iddiaları için bir 'zırh' işlevi görür ancak bu zırh TBMM tarafından kaldırılabilir (nispidir).

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme.
Sorumsuzluk mutlaktır (asla kaldırılamaz) ve süreklidir (vekillik bitince de devam eder).
Milletvekilinin meclis çalışmalarında hiçbir baskı altında kalmadan oy kullanması ve fikir beyan etmesi için anayasal güvence sağlanmıştır.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini analiz etme.
Dokunulmazlık nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir) ve geçicidir (kural olarak vekillik süresince devam eder).
Milletvekilinin asılsız suçlamalarla meclis çalışmalarından alıkoyulmasını önlemek amaçlanmıştır ancak suç işlendiği iddiası ciddiyse Meclis yargı yolunu açabilir.
3
İki kurum arasındaki temel farkları karşılaştırma.
Sorumsuzluk kaldırılamazken dokunulmazlık kaldırılabilir; sorumsuzluk sürekliyken dokunulmazlık geçicidir.
Bu temel hukuki ayrımlar 19821982 Anayasası'nın 8383. maddesinde net bir şekilde düzenlenmiştir.

Key Concept

Yasama bağışıklıkları arasındaki temel farklar (Mutlaklık vs. Nispilik)

Hints

1
Hangi bağışıklığın 'meclis kararıyla' elden alınabileceğini hatırlayın.
2
Milletvekilinin meclis kürsüsündeki konuşmasının vekillik bittikten sonra da korunup korunmadığını düşünün.
3
Yasama sorumsuzluğu 'mutlak ve sürekli', yasama dokunulmazlığı ise 'nispi ve geçici' bir korumadır.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması durumunda milletvekilinin Anayasa Mahkemesi'ne başvurma süreci ve şartlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question