Examkin

Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye kıyıları, dördüncü jeolojik zamanın başlarından itibaren meydana gelen deniz seviyesi değişimleri (östatik hareketler) ve epirojenik çökmelerle şekillenmiştir. Bu süreçte mevcut dağ kuşaklarının kıyı çizgisine göre konumu, farklı kıyı tiplerinin ve yer şekillerinin oluşumunu belirlemiştir.

Buna göre, Türkiye'deki kıyı tiplerinin oluşum süreçleri ve coğrafi özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Enine kıyı tipi; dağların denize paralel uzandığı Doğu Karadeniz kıyılarında, kıta sahanlığının dar olmasına bağlı olarak gelişen karakteristik bir kıyı şeklidir.
  2. B
    Boyuna kıyı tipinin yaygın olduğu Orta Karadeniz ve Çukurova kıyılarında, kıta sahanlığının geniş olması falez (yalıyar) oluşumunu hızlandırarak dik kıyı profilini korumuştur.
  3. Dalmaçya kıyı tipi; dağların kıyıya paralel uzandığı alanlarda deniz seviyesinin yükselmesiyle dağlar arasındaki vadilerin sular altında kalıp kıyıya yakın çok sayıda adacığın oluşmasıyla karakterizedir.Answer
  4. D
    Ria tipi kıyılar; dördüncü jeolojik zamandaki buzul aşındırması sonucu oluşan derin vadilerin deniz suları altında kalmasıyla meydana gelmiş olup Türkiye'de sadece boğazlar çevresinde gözlenir.
  5. E
    Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu gereği, sıcak kuşak denizlerine özgü olan fiyort ve skayer tipi kıyıların en belirgin örneklerine Batı Toroslar'ın Akdeniz kıyılarında rastlanmaktadır.

Answer

Dalmaçya kıyı tipinin oluşum sürecini ve adacıklı yapısını açıklayan ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede açıklandığı üzere Dalmaçya kıyı tipi, denize paralel uzanan dağ sıraları arasındaki çukur alanların (vadilerin) dördüncü jeolojik zamanda deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalması sonucu oluşur. Bu süreçte su üstünde kalan dağ zirveleri kıyı önünde çok sayıda adacık oluşturur. Türkiye'de bu kıyı tipinin en tipik örneği Antalya'nın Kaş ve Finike kıyılarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki temel kıyı tiplerinin (Boyuna, Enine, Ria, Dalmaçya) tanımlarını ve görüldükleri yerleri hatırla.
Ege'de Enine, Akdeniz ve Karadeniz'de Boyuna, Kaş-Finike'de Dalmaçya, Boğazlar ve Menteşe'de Ria kıyıları olduğu tespit edilir.
Seçeneklerdeki mekansal ve tanımsal hataları ayıklamak için temel bilgi birikimi gereklidir.
2
Kıta sahanlığı (şelf) ile kıyı şekilleri (falez ve delta) arasındaki ilişkiyi analiz et.
Kıta sahanlığının geniş olduğu yerlerde delta, dar olduğu yerlerde falez oluşumunun yaygın olduğu sonucuna varılır.
Boyuna kıyı tipi içinde yer alan Orta Karadeniz ve Çukurova gibi istisnai bölgelerin neden falezsiz olduğunu anlamak soruyu çözmekte kritiktir.
3
Dalmaçya kıyı tipinin oluşum mekanizması ile seçeneklerde verilen açıklamayı karşılaştır.
Dağların kıyıya paralel uzandığı alanlarda deniz ilerlemesi sonucu vadilerin sular altında kalıp tepelerin adaya dönüşmesi bilgisinin tam eşleştiği görülür.
Doğru tanıma ulaşarak soruyu sonuçlandırmak için son kontrol yapılır.

Key Concept

Türkiye'deki kıyı tiplerinin oluşum şartları ve morfolojik özellikleri

Alternative Method

Eleme yöntemi kullanılırken 'fiyort-skayer' gibi matematik konuma aykırı veya 'Karadeniz'de enine kıyı' gibi yer şekilleri uzanışına zıt bilgiler doğrudan elenmelidir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic