1924 Anayasası, millî egemenliğin tek temsilcisi olarak Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM) kabul etmiş ve kuvvetlerin mecliste toplandığı ilkesinden vazgeçmemiştir. Ancak anayasa metninde; meclisin yasama yetkisini bizzat kullanacağı, yürütme görevini ise kendi içinden seçtiği Cumhurbaşkanı ve onun tayin edeceği Bakanlar Kurulu eliyle yerine getireceği belirtilmiştir.
Bu anayasal düzenleme ile hayata geçirilen hükümet sisteminin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- Kuvvetler birliği ilkesi teorik olarak korunmuş, ancak uygulama bakımından "görevler ayrılığı" modeline geçilerek parlamenter sisteme yaklaşılmıştır.Answer
- BSert bir kuvvetler ayrılığı benimsenmiş, yasama ve yürütme organları birbirinin alanına müdahale edemez hale getirilmiştir.
- C1921 Anayasası'ndaki "Meclis Hükümeti Sistemi" hiçbir değişikliğe uğramadan aynen muhafaza edilmiştir.
- DYürütme organı yasama organından daha üstün bir konuma getirilerek meclisin hükümeti denetleme yolları kapatılmıştır.
- EÇift meclisli (Senato ve Millet Meclisi) bir yasama yapısı kurularak meclis içindeki kuvvetler dengelenmiştir.
Answer
1924 Anayasası'nda kuvvetler birliği teorik olarak devam ederken, yürütmenin ayrı bir organ (Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu) eliyle kullanılmasıyla 'görevler ayrılığı'na dayalı bir Karma Hükümet Sistemi kurulmuştur.
Doğru seçenek, 1924 Anayasası'nın 'Karma Hükümet Sistemi'ni en iyi şekilde açıklar. Bu sistemde teoride egemenlik ve yetki mecliste toplanmıştır (kuvvetler birliği), ancak işleyişte yasama ve yürütme farklı organlarca yerine getirilir (görevler ayrılığı). Bu yapı, meclis hükümeti sisteminden parlamenter sisteme geçiş aşamasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karma Hükümet Sistemi (Kuvvetler Birliği + Görevler Ayrılığı)
Hints
1
1924 Anayasası, ne tam bir meclis hükümeti ne de tam bir parlamenter sistemdir.
2
Anayasa metnine göre 'kuvvetler' mecliste toplanır ama 'görevler' (yürütme işi) meclis adına başkalarınca yapılır.
3
Bu sisteme 'Karma Hükümet Sistemi' denir; meclis üstünlüğü korunurken yürütme organı belirginleşmiştir.
Practice More
1924 Anayasası'nda yapılan 1928, 1934 ve 1937 değişikliklerini (laiklik ve kadın hakları) tekrar ederek anayasanın demokratikleşme sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s