Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye arazisinin bugünkü jeomorfolojik görünümünü kazanmasında III.III. Jeolojik Zaman'ın sonlarında hız kazanan levha hareketleri belirleyici olmuştur. Özellikle güneyden Arap Levhası'nın, kuzeyden ise Avrasya Levhası'nın Anadolu kütlesini sıkıştırması, bölgede şiddetli tektonik olaylara yol açmıştır. Buna göre, sözü edilen sıkıştırma hareketinin bir sonucu olarak Anadolu levhasında meydana gelen temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatlarının oluşmasıyla Anadolu kütlesinin batıya doğru kaymasıAnswer
  2. B
    Zonguldak ve çevresinde yer alan taş kömürü yataklarının oluşum sürecini tamamlaması
  3. C
    Tetis (Tethys) Denizi tabanında ilk tortullaşma ve büyük birikim süreçlerinin başlaması
  4. D
    Yıldız Dağları ve Saruhan-Menteşe gibi masif arazilerin oluşarak ilk kara parçaları haline gelmesi
  5. E
    Egeid karasının çökmesi ve buna bağlı olarak İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumu

Answer

Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatlarının oluşmasıyla Anadolu kütlesinin batıya doğru kayması
Anadolu levhası, güneyden Arap ve kuzeyden Avrasya levhaları arasında sıkışmıştır. Bu sıkışma sonucunda III.III. Jeolojik Zaman'ın sonlarına doğru (Miyosen sonu - Pliyosen) Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) ve Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) oluşmuş, Anadolu bloğu bir 'kaçış tektoniği' ile batıya doğru hareket etmeye başlamıştır. Bu durum Türkiye'nin depremselliğinin ve genç jeolojik yapısının temelini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Zaman Dilimini Belirle
III.III. Jeolojik Zaman'ın (Tersiyer) sonları ile IV.IV. Jeolojik Zaman'ın (Kuvaterner) başı arasındaki dönem (Neotektonik dönem) hedeflenmektedir.
Soruda verilen levha sıkıştırması bu dönemde en şiddetli halini almıştır.
2
Levha Hareketlerini Analiz Et
Güneyden Arap ve Afrika levhalarının kuzeye, kuzeyden Avrasya levhasının güneye doğru hareketi Anadolu'yu bir mengene gibi sıkıştırmıştır.
Türkiye'nin aktif tektonik yapısının temel nedeni bu sıkışmadır.
3
Tektonik Sonucu Tespit Et
Sıkışan Anadolu kütlesi, Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) ve Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) boyunca parçalanmış ve batıya doğru 'kaçış' hareketi başlatmıştır.
Anadolu'nun batıya doğru kayması, bu levha sıkışmasının en belirgin ve güncel sonucudur.

Key Concept

Anadolu'nun Neotektonik Gelişimi ve Kaçış Tektoniği

Hints

1
Türkiye'nin deprem kuşaklarının (KAF ve DAF) ne zaman ve hangi kuvvetler sonucu oluştuğunu düşünün.
2
Güneyden gelen Arap levhası Anadolu'yu sıkıştırdığında, Anadolu kütlesi bu baskıdan kurtulmak için hangi yöne doğru hareket etmektedir?

Practice More

Türkiye'nin yüksek ortalama yükseltisine sahip olmasının nedenlerini (Epirojenik yükselme) araştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question