Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de suni gübre sanayisinin kuruluş yerleri incelendiğinde; tesislerin büyük bir kısmının Mersin, Bandırma, Samsun ve Kocaeli gibi liman şehirlerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu dağılışın aksine, Mardin'in Mazıdağı ilçesinde de önemli bir gübre üretim tesisi bulunmaktadır.

Mardin (Mazıdağı)'ndaki bu tesisin kuruluş yeri seçiminde etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bölgedeki tarımsal üretimin gübre ihtiyacını yerinde karşılama isteği
  2. B
    Tesisin ihtiyaç duyduğu elektrik enerjisinin bölgedeki barajlardan sağlanması
  3. Gübre üretiminde kullanılan kaya fosfatının yerel yataklardan temin edilmesiAnswer
  4. D
    Demir yolu ağının bölgedeki limanlarla olan güçlü bağlantısı ve ihracat kolaylığı
  5. E
    Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında verilen sanayi yatırım teşvikleri

Answer

Mardin (Mazıdağı)'ndaki tesisin kuruluş yeri seçiminde temel faktör, gübre üretiminin ana hammaddelerinden biri olan kaya fosfatının bu bölgedeki yataklardan çıkarılmasıdır.
Türkiye'de gübre sanayisi hammadde bakımından dışa bağımlı olduğu için fabrikalar genellikle liman şehirlerinde toplanmıştır. Ancak Mardin Mazıdağı, Türkiye'nin en önemli kaya fosfatı rezervlerine ev sahipliği yaptığı için bu tesiste 'hammaddeye yakınlık' ilkesi esas alınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Gübre sanayisinin hammadde yapısını analiz etme
Suni gübre üretiminde azot ve fosfat olmak üzere iki ana girdi kullanılır.
Türkiye bu iki maddede büyük oranda dışa bağımlıdır.
2
Genel dağılış desenini yorumlama
Dışa bağımlılık nedeniyle fabrikaların çoğu ithalatın kolay yapıldığı liman kentlerindedir (Mersin, Samsun vb.).
Lojistik maliyetleri düşürmek için hammadde ithal edilen limanlar tercih edilir.
3
Mazıdağı istisnasını değerlendirme
Mardin-Mazıdağı, Türkiye'de kaya fosfatı çıkarılan nadir bölgelerden biridir.
Yerli hammadde varlığı, tesisin iç kesimde kurulmasını ekonomik olarak rasyonel kılar.

Key Concept

Sanayide Hammaddeye Yakınlık İlkesi ve İstisnalar

Hints

1
Gübre üretiminde kullanılan en temel madenlerden biri fosfattır.
2
Türkiye'de gübre fabrikalarının çoğu ithalat nedeniyle kıyıdadır. Mazıdağı bu kuralı bozan tek büyük örnektir.
3
Mazıdağı denilince akla gelen ilk yeraltı kaynağını düşünün.

Practice More

Türkiye'de hammaddeye yakınlık nedeniyle kurulan diğer tesisleri (örneğin Batman Petrol Rafinerisi veya Şeker Fabrikaları) karşılaştırarak çalışın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question