Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan 1965 yılına kadar uygulanan pronatalist (nüfus artışını teşvik eden) politikalar, bu tarihten itibaren yerini antinatalist (nüfus artış hızını düşürmeyi hedefleyen) politikalara ve nüfus planlaması anlayışına bırakmıştır. Türkiye'de 1965 yılında yaşanan bu köklü paradigma değişimine yol açan temel gerekçeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

  1. A
    Tarımda makineleşmenin artmasıyla kırsal alanda iş gücü fazlasının oluşması ve işsizliğin artması
  2. B
    Bebek ölüm oranlarının azalması ve ortalama yaşam süresinin uzamasıyla doğal nüfus artış hızının çok yüksek seviyelere ulaşması
  3. C
    Hızlı nüfus artışının demografik yatırımların (eğitim, sağlık vb.) payını artırarak kalkınma hızını yavaşlatması
  4. Kadınların iş hayatına katılım oranının hedeflenen seviyeye ulaşmasıyla doğurganlık oranlarının kendiliğinden düşme eğilimine girmesiAnswer
  5. E
    Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda nüfus artışının iktisadi gelişme üzerinde baskı oluşturduğuna dair bilimsel raporların kabul edilmesi

Answer

Kadınların iş hayatına katılımının artmasıyla doğurganlık oranlarının kendiliğinden düşmeye başlaması, 1965'teki politika değişikliğinin bir nedeni değil; aksine 1980 sonrası ve özellikle 2000'li yıllarda belirginleşen sosyo-ekonomik bir süreçtir.
1965 yılındaki Nüfus Planlaması Kanunu'nun çıkarılma sebebi, nüfusun zaten azalıyor olması veya kadınların iş gücüne katılımı nedeniyle hızın düşmesi değildir; tam aksine nüfusun çok hızlı artması ve bu durumun ekonomiye yük bindirmesidir. Kadınların iş hayatına katılımı ve buna bağlı demografik dönüşüm süreci 1980'lerden sonra hız kazanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem analizi yapılması
1923-1965 arası nüfusu artırma, 1965-1980 arası ise nüfus artış hızını düşürme dönemidir.
Politika değişikliğinin hangi tarihsel ve ekonomik koşullarda gerçekleştiğini anlamak için kronolojik çerçeve belirlenmelidir.
2
1965 değişikliğinin nedenlerinin sorgulanması
Hızlı nüfus artışı, işsizlik, kalkınma hızının düşmesi ve sağlık hizmetlerinin gelişmesi temel nedenlerdir.
Değişimi tetikleyen 'itici' faktörleri belirleyerek seçenekler elenir.
3
Yanlış zamanlamaya sahip öncülün tespiti
Kadınların iş hayatına yoğun katılımı ve buna bağlı doğal düşüş 1965 koşullarında mevcut değildir.
Söz konusu durum 1965'te politikanın değişmesine neden olan bir durum değil, modernleşme sürecinin çok daha sonraki aşamalarında ortaya çıkan bir sonuçtur.

Key Concept

Nüfus Politikalarında Paradigma Değişimi

Hints

1
1965 yılındaki değişikliğin, nüfusun 'çok fazla' olmasından mı yoksa 'azalmaya başlamasından' mı kaynaklandığını düşünün.
2
Türkiye'de kadınların iş hayatına katılımı ve şehirleşme gibi yapısal değişimler hangi on yıllarda ivme kazanmıştır?
3
Nüfus planlaması, nüfusun hızlı artışını durdurmak için bir müdahaledir. Eğer nüfus zaten kendiliğinden düşüyor olsaydı, bu kanuna ihtiyaç duyulur muydu?

Practice More

Türkiye'nin 2014 sonrası değişen nüfus politikası söylemlerini (en az 3 çocuk vb.) inceleyerek, demografik fırsat penceresinin kapanma riski ile karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

More questions from this topic