Türkiye'nin bugünkü jeolojik yapısı ve yer şekillerinin ana hatları, Üçüncü Jeolojik Zaman'ın (Tersiyer) sonlarından itibaren başlayan ve günümüzde de devam eden "neotektonik" süreçte şekillenmiştir. Bu dönemde Anadolu kütlesi, komşu levhaların hareketlerine bağlı olarak dinamik bir değişim içerisine girmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin neotektonik gelişim süreci içerisinde değerlendirilebilecek bir olgu değildir?
- AArabistan levhasının kuzeye doğru hareketi ile Anadolu kütlesinin Avrasya levhası arasında sıkışarak deformasyona uğraması
- BDoğu ve Kuzey Anadolu fay kuşaklarının belirginleşmesiyle Anadolu levhasının batıya doğru hareket (ekstrüzyon) etmesi
- Tetis jeosenklinalinde biriken tortul tabakaların, Alp-Himalaya orojenezi ile ilk kez su yüzeyine çıkarak kıvrım dağlarını oluşturmasıAnswer
- DEpirojenezin etkisiyle Anadolu kütlesinin toptan yükselerek yüksek platoların ve derin yarılmış akarsu vadilerinin oluşması
- EEgeid karasının çökerek Ege Denizi'nin oluşması ve akarsuların kaide seviyelerinin değişmesi
Answer
Tetis jeosenklinalinde biriken tortul tabakaların, Alp-Himalaya orojenezi ile ilk kez su yüzeyine çıkarak kıvrım dağlarını oluşturması seçeneği neotektonik döneme ait değildir.
Doğru cevap olan tortulların Alp-Himalaya orojenezi ile ilk kez su yüzeyine çıkması olayı, Tersiyer'in erken evrelerinde (Paleojen) gerçekleşmiştir. Neotektonik dönem ise yaklaşık milyon yıl önce (Miyosen sonu) Anadolu'nun batıya kaçışının ve toptan yükselmesinin başladığı evredir. Bu ayrım, Türkiye'nin jeolojik tarihindeki rejim değişikliğini ifade eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Neotektonik Dönem ve Alp Orojenezi Ayrımı
Estimated Time:2m 0s