Question

Difficulty: HardTürk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Büyük Selçuklu Devleti’nde Sultan Melikşah döneminde yaşayan; Isfahan ve Rey’de gözlemevleri kurarak güneş yılı esaslı "Celâli Takvimi"ni hazırlayan heyetin başkanlığını yürüten bilim insanıdır. Matematik tarihinde ise üçüncü dereceden (x3x^3) denklemlerin sınıflandırılması ve geometrik yöntemlerle çözümü üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan, modern cebirin gelişimine katkı sağlayan bu Türk-İslam bilgini aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ömer HayyamAnswer
  2. B
    El-Harezmi
  3. C
    El-Biruni
  4. D
    İmam Gazali
  5. E
    Uluğ Bey

Answer

Büyük Selçuklu Devleti döneminde Melikşah için Celali Takvimi'ni hazırlayan ve üçüncü dereceden denklemler üzerinde çalışan bilim insanı Ömer Hayyam'dır.
Doğru cevap olan bilim insanı, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah'ın talebiyle Celali Takvimi'ni hazırlamış, cebirde üçüncü dereceden denklemleri konik kesitler yardımıyla çözerek matematik tarihine geçmiştir. Günümüzde daha çok Rubaileri ile tanınsa da Orta Çağ'ın en büyük matematikçi ve astronomlarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Siyasi dönem ve yönetici tespiti yapılması
Soru kökünde 'Büyük Selçuklu Devleti' ve 'Sultan Melikşah' vurgulanmaktadır.
Türk-İslam bilginlerini yaşadıkları devlet ve hamisi oldukları hükümdarlarla eşleştirmek eleme yapmayı kolaylaştırır.
2
Bilimsel faaliyetin (takvim) analizi
Güneş yılı esaslı 'Celali Takvimi' bilgisi doğrudan Ömer Hayyam'a işaret eder.
Hicri takvimden farklı olarak ekonomik işleri düzenlemek amacıyla bu takvimi Melikşah'a sunan heyetin başkanı odur.
3
Matematiksel katkının değerlendirilmesi
x3x^3 (üçüncü dereceden) denklemlerin geometrik çözümü cebir alanındaki spesifik katkısıdır.
Harezmi cebirin temellerini (birinci ve ikinci derece) atmışken, Hayyam bu alanı daha ileriye taşımıştır.

Key Concept

Büyük Selçuklu Dönemi Bilimsel Gelişmeler ve Bilim İnsanları

Hints

1
Söz konusu bilgin edebi kimliğiyle de çok meşhurdur ve 'Rubai' türünün en önemli temsilcisidir.

Practice More

Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu dönemlerinin 'başat' bilim insanlarını ve hangi hükümdara hizmet ettiklerini bir tablo halinde çalışmak bu tür soruların çözümünü kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question