Question

Difficulty: EasyTürkiye'nin Jeopolitik Konumu

Bir ülkenin jeopolitik önemi değerlendirilirken, komşu bölgelerin sahip olduğu veya yoksun olduğu doğal kaynaklar da dikkate alınır. Komşu bölgelerde eksikliği hissedilen yaşamsal kaynaklara sahip olmak, bir ülkenin o bölgedeki stratejik gücünü doğrudan artırır.

Türkiye'nin özellikle güney ve güneydoğusundaki komşularının genel iklim ve coğrafi koşulları düşünüldüğünde, Türkiye'ye bu bölgede stratejik bir üstünlük sağlayan temel fiziki özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dünya ticaretinde kilit rol oynayan büyük okyanus kıyılarına doğrudan açılması
  2. B
    Ekvatoral iklim kuşağında yer alması sayesinde yıl boyunca kesintisiz tarım yapılabilmesi
  3. Kaynağını kendi topraklarından alıp güneydeki kurak bölgelere doğru akan zengin tatlı su havzalarına sahip olmasıAnswer
  4. D
    Tüketim merkezlerine kendi başına yetecek kadar geniş doğal gaz ve petrol rezervleri barındırması
  5. E
    Birinci jeolojik zamanda oluşmuş ve günümüze kadar hiç bozulmamış geniş düzlüklerden oluşması

Answer

Kaynağını kendi topraklarından alıp güneydeki kurak bölgelere doğru akan zengin tatlı su havzalarına sahip olması
Doğru seçenek, Türkiye'nin sınırlarını aşarak güneye akan tatlı su kaynaklarına sahip olduğunu belirten ifadedir. Türkiye'nin güney ve güneydoğu komşuları (Orta Doğu ülkeleri) genel olarak çöl ve step ikliminin etkisindedir ve tatlı su kaynakları açısından ciddi sıkıntılar yaşarlar. Kaynağını Doğu Anadolu'dan alan Fırat ve Dicle nehirlerinin bu kurak ülkelere doğru akması, Türkiye'ye bölge siyasetinde ve jeopolitiğinde çok büyük ve kalıcı bir stratejik üstünlük sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin güney ve güneydoğu komşularının (Suriye, Irak, İran vb.) genel coğrafi koşullarını analiz et.
Bu bölgelerde genellikle kurak ve yarı kurak iklim şartları hâkimdir, bu nedenle en büyük ihtiyaç tatlı sudur.
Soru metni, komşuların yoksun olduğu doğal koşulları düşünmemizi istemektedir.
2
Seçeneklerde verilen fiziki özellikleri Türkiye'nin gerçek coğrafi özellikleriyle karşılaştır.
Türkiye petrol zengini değildir, okyanusa kıyısı yoktur, ekvatoral kuşakta değildir ve tamamen düz masif bir arazi değildir.
Yanlış varsayımlara dayalı seçenekleri elemek soruyu çözmeyi kolaylaştırır.
3
Doğru coğrafi özelliği jeopolitik önemle ilişkilendir.
Fırat ve Dicle gibi büyük akarsuların kaynağının Türkiye'de olması ve bu suların kurak Orta Doğu coğrafyasına can vermesi, Türkiye'nin bölgedeki stratejik gücünün (jeopolitik öneminin) en temel statik unsurlarından biridir.
Tatlı su, kurak bölgelerde alternatifi olmayan en stratejik kaynaktır.

Key Concept

Türkiye'nin jeopolitik konumunda su kaynaklarının yeri ve Orta Doğu ile coğrafi ilişkisi

Hints

1
Türkiye'nin güneyindeki komşularını (Suriye, Irak) ve bu ülkelerdeki genel iklim şartlarını (kuraklık, çölleşme) göz önünde bulundurun.
2
Türkiye, enerjide (petrol/doğalgaz) dışa bağımlıdır, ancak yaşamsal önem taşıyan başka bir doğal kaynak açısından Orta Doğu'ya göre oldukça zengindir.
3
Doğu Anadolu'daki karların erimesiyle beslenen ve güneye doğru akarak Basra Körfezi'ne dökülen Fırat ve Dicle nehirlerini hatırlayın.

Practice More

Türkiye'nin jeopolitik konumunu oluşturan statik (değişmeyen) ve dinamik (değişebilen) unsurlar arasındaki farkları inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Seçeneklerdeki ifadelerin coğrafi doğruluğunu kontrol ederek eleme yapabilirsiniz. Türkiye okyanusa kıyısı olmayan, petrol fakiri, orta kuşakta yer alan ve engebeli (genç) bir ülkedir. Doğru bilgi içeren tek ifade tatlı su kaynakları ile ilgilidir.
Estimated Time:45s
Rate this question