Question

Difficulty: Medium1924 Anayasası

19241924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Türkiye Cumhuriyeti'nin hukuk devleti yolundaki en önemli belgelerinden biridir. Bu anayasa, 19211921 Anayasası'ndan devraldığı "Meclis Hükümeti" modeli ile Batı demokrasilerinde görülen "Parlamenter Sistem"in bazı özelliklerini sentezlemiştir. Buna göre, 19241924 Anayasası'nda benimsenen "Karma Hükümet Sistemi"nin temel işleyiş mantığı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kuvvetler birliği ilkesi uyarınca egemenliğin mecliste toplanması, ancak yürütme görevinin Bakanlar Kurulu eliyle yürütülmesidir.Answer
  2. B
    Yasama ve yürütme erklerinin kesin olarak ayrıldığı ve yargı denetiminin ilk kez anayasal zorunluluk kılındığı kuvvetler ayrılığı sistemidir.
  3. C
    1921 Anayasası'ndaki gibi "yumuşak ve çerçeve" bir yapıya sahip olması nedeniyle meclis hükümeti sisteminin tavizsiz sürdürülmesidir.
  4. D
    Yürütme yetkisinin sadece Cumhurbaşkanına ait olduğu ve yasama organının yürütmeyi denetleme yetkisinin bulunmadığı bir modeldir.
  5. E
    Kadınlara siyasi hakların verilmesiyle birlikte yasama yetkisinin "Cumhuriyet Senatosu" ve "Millet Meclisi" arasında paylaştırıldığı çift meclisli yapıdır.

Answer

1924 Anayasası'nda benimsenen sistem, kuvvetler birliği (egemenliğin mecliste toplanması) ile görevler ayrılığı (yürütmenin hükümete bırakılması) ilkelerinin sentezidir.
Doğru yanıt olan seçenek, 19241924 Anayasası'nın teoride kuvvetler birliğini (tüm yetkinin mecliste olması) savunurken, uygulamada yürütme görevini meclis içinden çıkan bir hükümete devrederek "görevler ayrılığı"na yer verdiğini doğru şekilde açıklar. Bu sentez yapı "Karma Hükümet Sistemi" olarak adlandırılır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın egemenlik anlayışını belirle.
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir ve TBMM milletin tek temsilcisidir (Kuvvetler Birliği).
1924 Anayasası'nın temel başlangıç ilkesidir.
2
Yetkilerin nasıl paylaştırıldığını incele.
Yasama ve yürütme yetkileri mecliste toplanmıştır, ancak yürütme yetkisi Bakanlar Kurulu eliyle kullanılır (Görevler Ayrılığı).
Meclis hükümeti sisteminden parlamenter sisteme geçişin bir aşamasıdır.
3
Tanımlanan yapıyı isimlendir.
Bu yapıya literatürde "Karma Hükümet Sistemi" denir.
İki farklı sistemin özelliklerini bir arada barındırması nedeniyle.

Key Concept

Karma Hükümet Sistemi

Hints

1
1924 Anayasası'nın hem Meclis Hükümeti hem de Parlamenter Sistem'den izler taşıdığını düşünün.
2
Bu sistemde egemenlik tek bir yerde (meclis) toplanırken, günlük devlet işlerinin (yürütme) nasıl yapıldığına odaklanın.
3
"Kuvvetler birliği" anayasanın teorik temeli, "görevler ayrılığı" ise işleyiş yöntemidir.

Practice More

1924 Anayasası'nda laiklik yolunda yapılan 1928 ve 1937 değişikliklerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question