1924 Anayasası, Türk anayasa hukukunda "karma hükümet sistemi" olarak adlandırılan ve özünde kuvvetler birliğini barındıran bir yapı öngörmüştür. Bu sistemde yasama organı olan TBMM, teorik olarak devletin tüm yetkilerine sahip olsa da bu yetkileri farklı organlar eliyle icra etmektedir. 1924 Anayasası'nın hükümleri ve anayasal mantığı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi meclisin "kuvvetler birliği" temelindeki mutlak üstünlüğünü sınırlayan veya bu ilkeyle çelişen bir düzenlemedir?
- AKanunların anayasaya uygunluk denetiminin yargısal bir mercie bırakılmayarak TBMM'nin kendi takdirine bırakılması
- BKanunların anlam ve kapsamını açıklama yetkisinin (Yasama Yorumu) mahkemelere değil, sadece TBMM'ye ait olması
- CYürütme organının bir kanadı olan Cumhurbaşkanının meclis tarafından ve kendi üyeleri arasından seçilmesi
- Yargı yetkisinin meclis adına değil, millet adına bağımsız mahkemeler tarafından kullanılacağının hükme bağlanmasıAnswer
- EMeclisin kendi seçimlerini yenileme kararı alabilmesine karşılık, yürütmenin (Cumhurbaşkanı veya Bakanlar Kurulu) meclisi feshetme yetkisinin bulunmaması
Answer
Yargı yetkisinin meclis adına değil, millet adına bağımsız mahkemeler tarafından kullanılacağının hükme bağlanması
Doğru yanıt olan yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanılması maddesi, 1924 Anayasası'nın meclis üstünlüğü (kuvvetler birliği) ilkesiyle en çok çelişen noktadır. Kuvvetler birliğinin saf uygulandığı 1921 sisteminde yargı adeta meclisin bir uzantısıyken, 1924'te yargı erkinin egemenliğin sahibi olan 'millet adına' ve 'bağımsız' olarak kullanılacağı vurgulanmıştır. Bu durum, meclisin her şeyi tek başına yapamayacağını ve yargısal bir özerklik alanının varlığını kabul etmek anlamına gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karma Hükümet Sisteminde Kuvvetler Ayrılığı Kalıntıları
Hints
1
1924 Anayasası'nın hem kuvvetler birliği hem de parlamenter sistem özellikleri taşıdığını unutmayın.
2
Hangi seçenek yargıyı yasamanın bir 'şubesi' olmaktan çıkarıp bağımsız bir güç haline getiriyor olabilir?
3
Yargı yetkisinin kimin adına (meclis mi millet mi) kullanıldığı, kuvvetler birliği ile kuvvetler ayrılığı arasındaki en ince çizgidir.
Practice More
1924 ve 1961 Anayasaları arasındaki yargı bağımsızlığı ve denetim mekanizması farklarını inceleyiniz.
Alternative Method
Seçeneklerdeki 'meclisin gücünü artıran' unsurları eleyerek 'meclisin gücünü başka bir organla paylaştığı' seçeneğe odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s