Examkin

Question

Difficulty: HardParagrafta Yapı ve Akış

(I) Geleneksel edebiyat kanonunda yazar, metnin anlam katmanlarını belirleyen ve onu mühürleyen yegâne otorite figürü olarak kabul edilir. (II) Modernist kuramlar ise metni yazarın biyografik kimliğinden soyutlayarak onu kendi estetik yasaları olan otonom bir yapı şeklinde konumlandırır. (III) Bu kuramsal kırılmayla birlikte yazarın sübjektif niyeti, metnin hakikatini bulmada başvurulacak temel ölçüt olmaktan çıkar. (IV) Edebî türlerin tarihsel süreç içindeki evrimi, toplumsal yapıdaki dönüşümlerin ve sınıfsal farklılaşmaların bir yansıması olarak okunabilir. (V) Dolayısıyla metin artık dondurulmuş bir ürün değil, okurun alımlama süreciyle her seferinde yeniden inşa edilen çoğulcu bir anlam alanıdır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVAnswer
  5. E
    V

Answer

Paragrafın genelinde 'yazarın metin üzerindeki otoritesinin değişimi' ve 'metnin otonomisi' konuları işlenirken, dördüncü cümlede edebî türlerin toplumsal yapı ile ilişkisinden bahsedilmesi düşüncenin akışını bozmaktadır.
Doğru seçenek olan dördüncü cümle, paragrafın genelinde ele alınan metin-yazar ilişkisi ve anlamın inşası konusundan saparak, edebî türlerin sosyolojik gelişimi gibi tamamen farklı bir konuya geçiş yapmıştır. Diğer cümleler (I, II, III ve V) metnin anlamının kim tarafından ve nasıl belirlendiğine dair kuramsal bir tartışmayı birbirine bağlı şekilde yürütmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana temasını belirle.
Ana tema: Edebiyat eleştirisinde yazarın otoritesinden metnin bağımsızlığına geçiş süreci.
Paragrafın yapısını anlamak için her cümlenin neye hizmet ettiğini saptamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri incele.
I, II ve III. cümleler birbirini 'otorite -> otonom yapı -> niyetin önemsizleşmesi' zinciriyle takip eder. V. cümle de 'dolayısıyla' ifadesiyle bu zinciri tamamlar.
Düşünce akışı, cümlelerin birbirine mantıksal bağlaçlar veya konu bütünlüğüyle eklemlenmesiyle oluşur.
3
Konu kapsamı dışında kalan cümleyi tespit et.
IV. cümle 'edebî türlerin tarihsel evrimi ve toplumsal sınıflar' konusuna değinerek yazar-metin ilişkisi odağından sapmıştır.
Akışı bozan cümle, genellikle ana konunun farklı bir yönüne değinen veya tamamen farklı bir alana kayan cümledir.

Key Concept

Paragrafın anlamsal bütünlüğünü bozan, konunun odağını kaydıran cümleyi saptama.

Hints

1
Her cümlenin ana konusunu tek bir kelimeyle yanına yazın: Yazar, Metin, Niyet, Türler, Okur.
2
Cümleler arasındaki 'fakat', 'bu nedenle', 'dolayısıyla' gibi bağlayıcı unsurların hangi cümleleri birbirine kenetlediğine dikkat edin.
3
Paragrafın dördüncü cümlesini çıkarıp üçüncü cümleden beşinci cümleye doğrudan geçmeyi deneyin; anlamlı bir bütünlük oluşuyorsa akışı bozan dördüncü cümledir.

Practice More

Benzer yapıda, konunun 'teknik özelliklerinden' 'kullanım alanlarına' saptığı soruları çözerek nüansları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Paragrafı ikiye bölmek isteseydik, yeni paragraf hangi cümleyle başlardı? Bu sorunun cevabı genellikle akışı bozan cümleyle aynı mantığa dayanır. Ancak burada dördüncü cümle sadece bir sapma olduğu için paragrafı bölmek yerine o cümleyi atmak gerekir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Paragrafta Yapı ve Akış

More questions from this topic