Question

Difficulty: HardNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan "Türk ve Rum Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme"nin uygulanması sürecinde yaşanan "etabli" (yerleşik) uyuşmazlığı, tarafların yerleşiklik kriterini farklı hukuksal temellere dayandırmasından kaynaklanmıştır. Türkiye'nin başlangıçta savunduğu katı hukuksal tezin aksine, 19301930 Ankara Antlaşması ile sorunun kesin çözüme kavuşturulmasını sağlayan temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul’daki Rumlar ve Batı Trakya’daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik sayılmasıAnswer
  2. B
    Sadece 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce bölgeye gelip yerleşmiş olanların etabli kabul edilmesi
  3. C
    Mübadele kriterinin dinsel aidiyetten çıkarılarak dil ve ırk esasına dayandırılması
  4. D
    İstanbul Rumlarının sadece ticaretle uğraşan ve mülkiyet sahibi olan kesiminin muaf tutulması
  5. E
    Etabli sorununun çözümünün Milletler Cemiyeti'ndeki Musul Kararı ile eş zamanlı olarak kabul edilmesi

Answer

İstanbul’daki Rumlar ve Batı Trakya’daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik sayılması
Doğru yanıt, İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin bölgeye ne zaman geldiklerine bakılmaksızın mübadele dışı tutulmasıdır. 19301930 yılında imzalanan Ankara (Ahali Mübadelesi) Antlaşması, etabli uyuşmazlığını hukuki tanımlardan arındırıp siyasi bir uzlaşmaya dönüştürerek, o tarihte bölgede fiilen bulunanları yerleşik kabul etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
19231923 Mübadelesi'ndeki uyuşmazlık noktasını tespit etme
Türkiye 3030 Ekim 19181918 öncesi gelişi şart koşarken, Yunanistan 'yerleşme niyeti'ni yeterli görmüştür.
Uyuşmazlığın kökenini anlamak, 19301930'daki değişimi fark etmeyi sağlar.
2
19301930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği yeni kriteri inceleme
Geliş tarihine ve doğum yerine bakılmaksızın fiili mevcudiyet esas alınmıştır.
Diplomatik çıkmazı aşmak için 'etabli' kavramı genişletilerek dondurulmuştur.
3
Sonucu uluslararası siyasi konjonktürle ilişkilendirme
İtalya'nın Akdeniz'deki tehdidi, Türkiye ve Yunanistan'ı bu tavize zorlamıştır.
Dış politika kararları genellikle güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda şekillenir.

Key Concept

1930 Ankara Antlaşması (Ahali Mübadelesi Sözleşmesi) ve Etabli Çözümü

Hints

1
19231923 ile 19301930 arasındaki temel fark, 'geliş tarihi' şartının korunup korunmadığıdır.
2
Türkiye'nin başlangıçta savunduğu 3030 Ekim 19181918 kriteri uyuşmazlığı tıkamıştır.
3
19301930 çözümünde, o an bölgede olan herkesin 'yerleşik' sayılması kabul edilerek gerginlik bitirilmiştir.

Practice More

Bu çözümün ardından başlayan Türk-Yunan dostluğunun 19341934 yılında hangi bölgesel savunma paktının (Balkan Antantı) kurulmasına zemin hazırladığını inceleyiniz.

Alternative Method

Mantıksal eleme yöntemi: Sorun 'etabli' (yerleşik) kavramının sınırları ise, çözüm ancak bu sınırın herkesi kapsayacak şekilde genişletilmesiyle mümkündür. Daraltıcı seçenekler (tarih sınırı, meslek sınırı) çözümü değil, sorunu temsil eder.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question