Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Yapısal Özellikleri

Nüfusun yapısal özellikleri arasında yer alan cinsiyet oranı, Türkiye genelinde kadın ve erkekler arasında birbirine çok yakın ve dengeli bir dağılım göstermektedir. Ancak il düzeyinde yapılan demografik incelemelerde; özellikle sanayi, ticaret ve turizm sektörlerinin geliştiği merkezlerde erkek nüfus oranının, ekonomik olarak daha az gelişmiş yörelerde ise kadın nüfus oranının daha yüksek olduğu görülmektedir.

Türkiye'nin nüfus yapısında yerel ölçekte görülen bu cinsiyet dengesizliğinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kırdan kente göçü hızlandıran tarımda makineleşme sürecinin bölgeler arasında farklı hızlarda gerçekleşmesi
  2. B
    Ekonomik faaliyetlerin yoğunlaştığı alanlarda aritmetik nüfus yoğunluğunun tarımsal nüfus yoğunluğundan yüksek olması
  3. Çalışma ve iş bulma amacıyla yapılan iç göç hareketlerine ağırlıklı olarak erkek nüfusun katılmasıAnswer
  4. D
    Sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammadde ve enerji kaynaklarına yakınlık ilkelerinin belirleyici olması
  5. E
    Gelişmemiş yörelerdeki geçici köy altı yerleşmelerinin (yayla, oba, kom) yaygınlığının nüfus sayımını zorlaştırması

Answer

Çalışma ve iş bulma amacıyla yapılan iç göç hareketlerine ağırlıklı olarak erkek nüfusun katılması seçeneğidir.
Türkiye genelinde doğan kız ve erkek çocuk sayısı birbirine çok yakın olduğu için genel cinsiyet dengesi kuruludur. Ancak, iç göç hareketlerine (özellikle tarım dışı sektörlerde çalışmak amacıyla) daha çok erkek nüfus katıldığı için; İstanbul, Kocaeli, Bursa gibi yoğun göç alan sanayi şehirlerinde erkek nüfus oranı artar. Buna karşılık, göç veren Karadeniz ve Doğu Anadolu'daki birçok ilde, erkekler çalışmaya gittiği için geride kalan kadın nüfusun oransal ağırlığı artar. Bu durum, Türkiye'nin nüfus yapısındaki cinsiyet farklılıklarının doğrudan nedenidir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye genelindeki cinsiyet oranının dengeli olduğunu, ancak iller bazında farklılaştığını tespit etmek.
Ülke genelindeki dengenin yerel bazda bozulması, iller arasındaki nüfus hareketliliğiyle (iç göç) açıklanabilir.
Kapalı bir nüfus yapısında doğum ve ölüm oranları cinsiyet bazında radikal farklar yaratmaz; bölgesel farkı doğuran temel etken göçtür.
2
Gelişmiş illerde (sanayi/ticaret) erkek, gelişmemiş illerde kadın nüfusun fazla olmasının göç olgusuyla bağlantısını kurmak.
İş imkanlarının fazla olduğu yerler göç alırken, az olduğu yerler göç vermektedir.
Ekonomik faktörler göçün en önemli itici ve çekici nedenidir.
3
Göç hareketlerine katılan nüfusun demografik yapısını (yaş ve cinsiyet) analiz etmek.
Göç eden kitlenin büyük çoğunluğunu çalışma çağındaki erkek nüfus oluşturur. Bu da göç alan yerlerde erkek, göç veren yerlerde kadın oranını artırır.
Nüfusun yapısal özelliklerindeki yerel değişimlerin temel demografik sebebi budur.

Key Concept

Türkiye'nin Nüfus Yapısı ve Cinsiyet Dağılımına Göçün Etkisi

Hints

1
Ülke genelinde dengeli olan bir durumun iller bazında değişmesi, iller arasında gerçekleşen nüfus yer değiştirmesiyle (hareketlilik) ilgilidir.
2
Gelişmiş illerin dışarıdan aldığı nüfusun demografik özelliklerini (kimlerin daha çok göç ettiğini) düşünün.
3
Türkiye'de ekonomik nedenlerle ve iş bulmak amacıyla büyük şehirlere göç eden kitlenin içinde hangi cinsiyetin oranı istatistiksel olarak daha fazladır?

Practice More

Nüfusun yapısal özelliklerinden olan 'Bağımlı Nüfus' ve 'Ortanca Yaş' kavramlarının Türkiye'deki güncel durumu hakkında sorular çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu tersten de düşünebilirsiniz: 'Göç veren illerde neden kadın nüfus daha fazla çıkıyor?' Çünkü o yörenin genç erkekleri çalışmak için büyük şehirlere veya sanayi merkezlerine gitmektedir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question