Question

Difficulty: MediumGazneliler

Gazneli Mahmut, Hindistan üzerine gerçekleştirdiği seferlerle İslamiyet'in bu geniş coğrafyada yayılmasını sağlamış; Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları baskısından kurtardığı için de İslam dünyasında siyasi liderliği simgeleyen 'Sultan' unvanını kullanmaya başlamıştır. Ayrıca sarayında El-Biruni gibi dünyaca ünlü bilim insanlarını ağırlayarak onları 'Sarayımın en değerli hazinesi' olarak nitelendirmiştir.

Gazneli Devleti'nin bu özellikleri ve faaliyetleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu devletin bir özelliği olarak gösterilemez?

  1. A
    Bilimsel faaliyetlerin ve bilim insanlarının bizzat hükümdar tarafından himaye edilmesi
  2. B
    Siyasi meşruiyeti güçlendirmek amacıyla halifelik makamı ile iş birliği yapılması
  3. Ulusçu bir devlet politikası izlenerek orduda ve yönetimde sadece Türk kökenli unsurlara yer verilmesiAnswer
  4. D
    Hindistan seferleri sonucunda bölgedeki katı sosyal sınıflaşmanın (kast sistemi) sarsılması
  5. E
    Sultan unvanının kullanılmasıyla Türk-İslam dünyasında siyasi prestijin artırılması

Answer

Gazneliler kozmopolit bir yapıya sahip oldukları için yönetim ve orduda sadece Türk unsurlara yer verilmesi (ulusçu politika) bu devletin bir özelliği değildir.
Gazneli Devleti, Horasan, Afganistan ve Hindistan gibi çok geniş ve farklı etnik grupların (Farslar, Afganlar, Hintliler, Türkler) bulunduğu bir coğrafyada hüküm sürmüştür. Bu nedenle Karahanlılar gibi 'ulusçu' veya 'homojen Türk' karakteri taşımazlar. Ordularında 'Gulam' sistemiyle farklı milletlerden askerlere yer vermişler, saray ve edebiyat dillerinde Farsça'nın etkisinde kalmışlardır. Dolayısıyla yönetimde sadece Türk unsurlara yer verdikleri söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki verileri analiz et
Sultan unvanı (siyasi güç), El-Biruni (bilim), Hindistan seferleri (İslamiyet'in yayılması) vurgulanmıştır.
Sorunun kökünde verilen bilgilerin hangi devlet özelliklerine işaret ettiğini belirlemek için.
2
Gazneli Devleti'nin etnik ve sosyal yapısını değerlendir
Gazneliler; Afgan, Hint, Fars ve Türklerin bir arada yaşadığı kozmopolit bir coğrafyada kurulmuştur.
Devletin 'ulusçu' mu yoksa 'imparatorluk' karakterinde mi olduğunu ayırt etmek için.
3
Seçenekleri karşılaştır
Orduda ve yönetimde sadece Türklerin yer alması ifadesi, Gaznelilerin çok uluslu yapısıyla çelişmektedir.
Hatalı olan genel özelliği tespit etmek için.

Key Concept

Gazneliler'in kozmopolit yapısı ve Türk-İslam dünyasındaki öncü rolleri

Hints

1
Gazneli Devleti'nin kurulduğu coğrafyadaki etnik çeşitliliği düşünün.
2
Gaznelileri, Orta Asya'da halkı ve yöneticisi tamamen Türk olan Karahanlılar ile kıyaslayın.
3
Gaznelilerde ordu ve bürokraside farklı milletlerin yer almasının devletin yıkılış sürecine (iç karışıklıklara) etkisini anımsayın.

Practice More

Karahanlılar ve Gazneliler arasındaki dil ve etnik yapı farklılıklarını gösteren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question