Türkiye'de karstik şekillerin oluşumu üzerinde litolojik (kayaç) yapı belirleyici bir rol oynar. Karstlaşma süreci Batı Toroslar'da daha çok 'kalker (kireç taşı)' üzerinde gelişirken, İç Anadolu'nun doğusunda 'jips (alçı taşı)' tabakaları üzerinde farklı bir karakter kazanır. Jips, kalkere göre suyla temas ettiğinde daha hızlı çözündüğü için bu arazilerde yer şekilleri daha çabuk oluşur ancak yapısal olarak daha dayanıksızdır.
Buna göre, aşağıdaki yörelerden hangisi Türkiye'de jips karstının en tipik ve yaygın örneklerinin görüldüğü alanlar arasında yer alır?
- Sivas ve Erzincan çevresiAnswer
- BTeke ve Taşeli platoları
- CMuğla ve Menteşe yöresi
- DGöller Yöresi
- EDenizli ve Pamukkale çevresi
Answer
Sivas ve Erzincan çevresi, Türkiye'de jips (alçı taşı) karstının en tipik örneklerinin görüldüğü bölgedir.
Sivas ve Erzincan çevresi, Türkiye'de 'alçı taşı (jips)' üzerinde gelişen karstik şekillerin en tipik ve yaygın görüldüğü alandır. Jips, kimyasal yapısı gereği suya karşı kalkerden (kireç taşı) çok daha duyarlıdır ve çok daha hızlı çözünür. Bu durum, bölgede küçük ama yoğun bir karstik topoğrafyanın oluşmasına yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Litolojik Yapı ve Karstlaşma İlişkisi
Hints
1
Karstik şekillerin sadece Akdeniz Bölgesi'ndeki kalkerli arazilerle sınırlı olmadığını hatırla.
2
Jips (alçı taşı) en çok İç Anadolu'nun doğusu ve Doğu Anadolu'nun batısındaki illerimizde yaygındır.
3
Türkiye'de jips karstı dendiğinde akla gelen ilk şehir, bu kayacın sanayide de işlendiği Sivas'tır.
Practice More
Karstik aşınım şekillerinin (lapya, dolin, uvala, polye) hiyerarşik sıralamasını ve polyelerin (karstik ovalar) kodlamasını (TAKKEM) çalışarak konuyu pekiştirebilirsin.
Alternative Method
KPSS hazırlığında jips karstı için 'Sivas-Erzincan-Çankırı' üçlüsünü bir grup, Akdeniz karstı için ise 'Antalya-Mersin-Muğla' üçlüsünü farklı bir grup olarak kodlayabilirsin.
Estimated Time:1m 15s