Examkin

Question

Difficulty: Very hard1961 Anayasası

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde 'kuvvetler ayrılığı' ilkesini ve yargı denetimini en güçlü şekilde tesis eden anayasa olarak bilinse de; 1971 ve 1973 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle yürütme organının hareket alanı genişletilmiş, bazı hürriyetler ise kısıtlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, 1961 Anayasası'nda yapılan 1971-1973 değişiklikleri ile Türk hukuk sistemine giren veya mevcut yapıda köklü bir değişim yaratan düzenlemelerden biri değildir?

  1. A
    Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin (AYİM) kurulması
  2. B
    Devlet Güvenlik Mahkemelerinin (DGM) kurulması
  3. C
    Bakanlar Kuruluna 'Kanun Hükmünde Kararname' (KHK) çıkarma yetkisinin verilmesi
  4. Anayasa Mahkemesinin kurulması ve yasama işlemlerinin yargısal denetimine başlanmasıAnswer
  5. E
    TRT ve üniversite özerkliğinin zayıflatılarak devlet denetiminin artırılması

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin kurulması ve yasama işlemlerinin yargısal denetimine başlanması seçeneği doğrudur; çünkü bu kurum 1961 Anayasası'nın temel taşlarından biri olarak başlangıçtan itibaren mevcuttur.
Anayasa Mahkemesi, Türkiye'de yasama organının işlemlerini anayasaya uygunluk açısından denetlemek üzere doğrudan 1961 Anayasası'nın ilk haliyle kurulmuştur. Bu kurumun varlığı 1971 veya 1973 değişikliklerine dayanmaz; aksine bu değişiklikler mahkemenin bazı yetkilerini (örneğin anayasa değişikliklerini sadece şekil yönünden denetleyebilmesi gibi) kısıtlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın temel özelliklerini ve kuruluş dönemini hatırla.
1961 Anayasası, 1960 darbesi sonrası yasama organını denetlemek amacıyla Anayasa Mahkemesi'ni kurmuştur.
Anayasa Mahkemesi, 1961 Anayasası'nın getirdiği en büyük yeniliktir ve 1971 değişikliklerinden çok daha önce (1962 yılında faaliyete geçerek) mevcuttur.
2
1971 ve 1973 'ara rejim' değişikliklerinin amacını analiz et.
Bu değişiklikler temel hakları kısıtlamayı ve yürütmeyi güçlendirmeyi hedeflemiştir.
12 Mart Muhtırası sonrası yapılan bu düzenlemelerle AYİM ve DGM gibi özel mahkemeler kurulmuş, KHK yetkisi ile yürütme hızlandırılmıştır.
3
Seçeneklerdeki kurumların kuruluş tarihlerini karşılaştır.
AYİM (1971), DGM (1973), KHK yetkisi (1971) ve TRT özerkliğinin kısıtlanması (1971) tarihlerine aittir.
Anayasa Mahkemesi ise 1961 orijinal metninde yer alan bir 'asli' kurumdur.

Key Concept

1961 Anayasası'nın Orijinal Metni vs. 1971 Değişiklikleri

Hints

1
1961 Anayasası'nın 1971 ve 1973 değişiklikleri, özgürlükçü yapıyı daraltan ve otoriteyi artıran hamlelerdir.
2
Hangi kurumun 1960 darbesi sonrası Meclis'in gücünü dengelemek için bizzat anayasanın temel felsefesi olarak getirildiğini düşünün.
3
Anayasa Mahkemesi 1962 yılında kurulmuştur. AYİM, DGM ve KHK yetkisi ise 1971'deki muhtıra sonrası süreçte hukukumuza girmiştir.

Practice More

1961 Anayasası ile 1982 Anayasası arasındaki farkları, özellikle de 1971 değişikliklerinin 1982'ye nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

1961 Anayasası

More questions from this topic