Question

Difficulty: HardKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Savaşları’nda Türk ordusunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesiyle sonuçlanan ağır yenilginin ardından TBMMTBMM’de büyük bir siyasi kriz baş göstermiştir. Bu süreçte ordunun başına geçmesi teklif edilen Mustafa Kemal Paşa, meclisin yetkilerinin 33 aylık süreyle şahsına devredilmesi şartıyla bu görevi kabul edeceğini bildirmiştir.

Mustafa Kemal Paşa’nın geniş yetkiler talep etmesine rağmen bu yetkilerin 33 aylık süreyle sınırlandırılmasını bizzat şart koşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Millî iradenin yegâne temsilcisi olan meclisin hukukunu gözetmek ve yetki devrinin geçici olduğunu vurgulayarak demokratik meşruiyeti korumakAnswer
  2. B
    Savaşın kaybedilmesi durumunda ortaya çıkacak olan siyasi ve hukuki sorumluluğu tamamen meclis üyelerine yüklemek
  3. C
    Tekâlif-i Millîye Emirleri’nin uygulanması sürecinde meclisin denetim ve yargı yetkisini tamamen devre dışı bırakmak
  4. D
    Hükümet üyelerinin seçim usulünü değiştirerek meclis içindeki muhalif grupları tasfiye etmek
  5. E
    İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerinde tek yetkili merci haline gelerek diplomaside inisiyatif almak

Answer

Mustafa Kemal Paşa'nın yetkilerin süreli olmasını istemesi, millî iradeyi temsil eden meclisin hukukunu koruma ve demokratik meşruiyete gölge düşürmeme isteğinden kaynaklanmaktadır.
Mustafa Kemal Paşa, Millî Mücadele’nin her aşamasında halkın iradesine ve bu iradenin temsil edildiği meclise büyük önem vermiştir. Yetkilerin sınırsız değil, 33 aylık sürelerle sınırlandırılmasını bizzat istemesi, aldığı olağanüstü yetkilerin geçici olduğunu, asıl otoritenin meclis olduğunu ve demokratik meşruiyetten ödün verilmediğini göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası durumu analiz etme
Yenilgi sonrası ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi ve Ankara'nın tehlikeye girmesi üzerine hızlı karar alma ihtiyacı doğmuştur.
Kriz anlarında demokratik süreçlerin yavaş işlemesi, askeri başarısızlık riskini artırmaktadır.
2
Başkomutanlık Kanunu'nun içeriğini değerlendirme
Meclisin yasama ve yürütme yetkileri 33 aylık süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.
Bu durum güçler birliği ilkesinin en uç örneğidir ve demokratik teamüllere aykırılık teşkil edebilir.
3
Süre sınırının (3 ay) fonksiyonunu yorumlama
Yetkilerin sınırsız değil, süreli olması meclisin denetim hakkının saklı kaldığını gösterir.
Mustafa Kemal Paşa, bu şartla kendisinin bir diktatör olarak görülmesini engellemeyi ve meclisin asıl otorite olduğunu vurgulamayı hedeflemiştir.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu ve Demokratik Meşruiyet

Practice More

Başkomutanlık yetkisiyle yayımlanan Tekâlif-i Millîye Emirleri'nin ordunun hangi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question