Question

Difficulty: Very hardI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

I. Dünya Savaşı sürecinde Harbiye Nezareti tarafından doğrudan taarruz stratejisiyle icra edilen askerî harekâtlar; yalnızca muharebe alanlarıyla sınırlı kalmamış, cephe gerisinin güvenliğini sağlamaya yönelik yasal düzenlemeleri, devletin benimsediği temel fikir akımlarını ve savaşın ilerleyen safhalarındaki diplomatik gelişmeleri doğrudan şekillendirmiştir.

Bu kapsamda Osmanlı Devleti'nin açtığı taarruz cepheleri ve bu cephelerdeki askerî-siyasi gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Süveyş istikametine yönelik icra edilen harekâtların başarıya ulaşmasıyla Mısır üzerindeki İngiliz hâkimiyeti tamamen son bulmuş ve bölge savaşın sonuna kadar Osmanlı Devleti'nin güvenli bir ikmal üssü olarak kalmıştır.
  2. B
    Mısır istikametindeki harekâtın başarısız olması üzerine Osmanlı yönetimi Türkçülük anlayışını tamamen terk etmiş, devletin bekasını korumak adına yalnızca gayrimüslim tebaayı kapsayan Osmanlıcılık politikasını uygulamaya koymuştur.
  3. Doğu harekât sahasındaki askerî sarsıntı ve Rus ilerleyişi cephe gerisinde 1915 Sevk ve İskân Kanunu'nun çıkarılmasına yol açarken; güneydeki taarruzun başarısızlığı ise İslamcılık (ümmetçilik) politikasının sahadaki birleştirici etkisinin yetersiz kaldığını göstermiştir.Answer
  4. D
    Doğu'daki taarruz cephesi, Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında imzalanan Gümrü Antlaşması ile resmen kapanmış ve bölgedeki birlikler doğrudan Suriye cephesine sevk edilmiştir.
  5. E
    Doğu harekât sahasında meydana gelen kayıplar sebebiyle Osmanlı idaresi, henüz savaş devam ederken Çarlık Rusyası ile Küçük Kaynarca Antlaşması hükümlerini yenileyen bir mütareke imzalayarak savaştan çekilmiştir.

Answer

Doğu harekât sahasındaki askerî sarsıntı ve Rus ilerleyişinin 1915 Sevk ve İskân Kanunu'nun çıkarılmasına zemin hazırladığını, güneydeki taarruzun başarısızlığının ise İslamcılık politikasının sahadaki etkisini sınırlandırdığını belirten yargı doğrudur.
Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Harekâtı sonrası yaşanan Rus işgalleri ve cephe gerisindeki ayrılıkçı çetelerin faaliyetleri, Osmanlı Hükûmeti'ni 27 Mayıs 1915'te Geçici Sevk ve İskân Kanunu'nu (Tehcir Kanunu) çıkarmaya yöneltmiştir. Diğer taarruz cephesi olan Kanal Harekâtı'nın başarısızlıkla sonuçlanması ve bölgedeki yerel Arap aşiretlerinin İngilizlerle temasa geçmesi ise savaşa girerken hedeflenen İslamcılık (ümmetçilik) politikasının sahadaki birleştirici etkisinin tükendiğini somut olarak göstermiştir. Bu iki olguyu birlikte veren ifade tarihsel gerçeklikle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki taarruz cephelerini ve amaçlarını tespit etmek.
Osmanlı Devleti'nin taarruz stratejisiyle bizzat açtığı iki cephe Kafkas ve Kanal cepheleridir.
Soru kökündeki askerî, hukuki ve ideolojik sonuçları değerlendirebilmek için incelenecek harekât alanlarını sınırlandırmak gerekir.
2
Kafkas Cephesi'ndeki gelişmelerin Osmanlı iç hukuku ve güvenliğine etkisini analiz etmek.
Sarıkamış felaketi sonrası yaşanan Rus ilerleyişi ve cephe gerisindeki Ermeni çetelerinin isyan ve sabotaj eylemleri nedeniyle 27 Mayıs 1915'te Sevk ve İskân (Tehcir) Kanunu çıkarılmıştır.
Taarruz cephesindeki gelişmelerin iç güvenliği ilgilendiren yasal bir düzenlemeye dönüştüğünü doğrulamak gereklidir.
3
Kanal Cephesi'ndeki harekâtın sonuçlarını Osmanlı fikir akımları açısından değerlendirmek.
Mısır'ı geri almak ve İngiltere'nin sömürge bağlantısını kesmek amacıyla düzenlenen iki Kanal Harekâtı da başarısız olmuş, Cihad-ı Ekber çağrısına rağmen yerel unsurların İngilizlerle iş birliği yapması İslamcılık (ümmetçilik) fikrinin birleştirici gücünü yitirdiğini kanıtlamıştır.
Taarruz cephesinin başarısızlığının imparatorluğun temel ideolojisi üzerindeki etkisini tespit etmek gerekir.
4
Hukuki, ideolojik ve askerî sonuçları birleştirerek doğru değerlendirmeyi belirlemek.
Doğu'daki sürecin Sevk ve İskân Kanunu'nu doğurduğunu, güneydeki taarruzun ise İslamcılık akımının sahadaki karşılığını zayıflattığını belirten seçenek doğru bilgidir.
Her iki taarruz cephesinin sebep-sonuç ilişkilerini sentezleyen yargı kazanımı eksiksiz sağlar.

Key Concept

I. Dünya Savaşı Taarruz Cephelerinin (Kafkas ve Kanal) Siyasi, Hukuki ve İdeolojik Sonuçları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question