Question

Difficulty: HardTaşra Teşkilatı

Osmanlı klasik dönem taşra teşkilatlanmasında, idari birimlerin yönetiminde 'denge ve denetleme' ilkesini andıran özel bir hiyerarşik yapı kurulmuştur. Bu yapıda, özellikle kazalarda mülki amirin yargı yetkisinin bulunmaması, yargıçların ise doğrudan merkeze bağlı kalarak yerel yöneticilerden emir almaması hedeflenmiştir. Bu durum, taşrada merkezi otoritenin adaletini korumayı ve yöneticilerin halk üzerindeki baskısını engellemeyi amaçlamaktadır. Buna göre; bir kaza biriminde asayiş ve güvenlikten sorumlu olan 'seyfiye' sınıfı mensubu ile aynı birimde yargılama ve hukuki denetim yetkisini elinde bulunduran 'ilmiye' sınıfı mensubu aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. Subaşı - KadıAnswer
  2. B
    Sancakbeyi - Naib
  3. C
    Kazasker - Beylerbeyi
  4. D
    Nişancı - Muhtesip
  5. E
    Defterdar - Tımarlı Sipahi

Answer

Kazada asayişten sorumlu olan seyfiye mensubu Subaşı, yargı ve denetimden sorumlu ilmiye mensubu ise Kadı'dır.
Kazada yürütme ve güvenlik (seyfiye) gücünü temsil eden yetkili Subaşı'yken, bu yetkilinin faaliyetlerini dahi denetleme gücü olan ve yargı (ilmiye) yetkisini kullanan kişi Kadı'dır. Bu ikili yapı, taşrada güçler dengesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
İdari birimi tanımlama
Soruda hedeflenen idari birim 'Kaza' olarak belirlenmiştir.
Soru kökünde kaza birimindeki yetki paylaşımı sorgulanmaktadır.
2
Seyfiye sınıfı temsilcisini belirleme
Kazada güvenliği sağlayan yetkili Subaşı'dır.
Seyfiye (kılıç ehli) sınıfı yürütme ve askerlikten sorumludur; kaza düzeyinde bu görevi Subaşı yürütür.
3
İlmiye sınıfı temsilcisini belirleme
Kazada yargı ve idari denetimi yürüten yetkili Kadı'dır.
İlmiye (ilim ehli) sınıfı hukuk ve eğitimden sorumludur; Kadı hem yargıç hem de merkezi hükümetin kaza düzeyindeki temsilcisidir.
4
Merkez ve taşra görevlilerini ayrıştırma
Kazasker, Nişancı ve Defterdar gibi seçenekler elenmiştir.
Bu görevliler taşrada değil, Divan-ı Hümayun'da (merkezde) görev yaparlar.

Key Concept

Osmanlı taşra teşkilatında Kaza yönetimi ve görevli sınıfları arasındaki yetki paylaşımı (Seyfiye vs. İlmiye).

Hints

1
Kazadaki yetkililerin hangi hiyerarşik sınıfa (Seyfiye, İlmiye) dahil olduğunu düşünün.

Practice More

Osmanlı'da 'Saliyaneli' ve 'Saliyanesiz' eyalet farklarını ve bu eyaletlerdeki görevli değişimlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question