Question

Difficulty: HardTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yazılı soru; milletvekillerince, Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara yazılı olarak cevaplandırılmak üzere yöneltilen sorulardır.
  2. B
    Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir ve devlet sırları ile ticari sırlar bu araştırmanın kapsamı dışındadır.
  3. C
    Meclis soruşturması; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla, Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle istenebilir.
  4. D
    Genel görüşme; toplumun ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Meclis Genel Kurulunda görüşülmesidir ve bu istem siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından yapılabilir.
  5. Yazılı soru önergeleri, doğrudan Cumhurbaşkanına yöneltilebilir ve Cumhurbaşkanı bu soruları bizzat veya görevlendireceği bir yetkili aracılığıyla cevaplar.Answer

Answer

Yazılı soru önergelerinin Cumhurbaşkanına yöneltilebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu denetim yolu sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için geçerlidir.
Doğru yanıt olan seçenek, yazılı sorunun Cumhurbaşkanına yöneltilebileceğini iddia ettiği için hatalıdır. 1982 Anayasası'nın 98. maddesine göre yazılı soru, milletvekillerinin sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardan yazılı olarak cevaplandırmak üzere istedikleri bilgileri kapsar. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanı, Meclis'in bilgi edinme ve denetim yolları kapsamında yazılı soruya muhatap değildir.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı soru mekanizmasının muhataplarını belirleme
Anayasa Madde 98'e göre yazılı soru, milletvekillerince Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara sorulur.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanı, yasamanın doğrudan soru mekanizmasına tabi değildir.
2
Meclis araştırmasının kapsamını kontrol etme
Devlet sırları ve ticari sırlar Meclis araştırmasının yasal sınırlarını oluşturur.
Anayasa ve İçtüzük hükümlerine göre bu alanlar denetim dışı bırakılmıştır.
3
Meclis soruşturması sayısal yeter sayılarını doğrulama
Önerge için salt çoğunluk (301301), açılması için 3/53/5 (360360), Yüce Divan için 2/32/3 (400400) oy gerekir.
Cezai sorumluluk gerektiren bu süreç nitelikli çoğunluklara bağlanmıştır.

Key Concept

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları (Anayasa m. 98)

Hints

1
2017 değişikliği ile yürütme organının yapısı ve Meclis'e karşı sorumluluğu değişmiştir.
2
Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi ve tekli yürütme yapısı, onun meclis denetimindeki konumunu bakanlardan ayırır.
3
Yazılı sorunun cevaplanma süresi 15 gündür ancak muhatabı asla Cumhurbaşkanı olamaz.

Practice More

Meclis Soruşturması ile Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları (üye tamsayısı oranları bakımından) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question