Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Madenler

Türkiye’de yer altı kaynaklarının ekonomiye kazandırılması sürecinde; çıkarım sahaları (ocak) ile işleme tesislerinin (işletme) konumu arasındaki ilişki ulaşım, hammaddeye yakınlık ve enerji kaynağına yakınlık gibi coğrafi faktörlerle açıklanmaktadır.

Buna göre, aşağıda verilen sanayi tesisi ve bu tesisin kuruluş yeri seçimiyle ilgili yapılan açıklamalardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    İskenderun Demir-Çelik Fabrikası: Hinterlandının geniş olması ve liman imkânları sayesinde hammadde ithalatı ve mamul madde ihracatının kolaylığına (ulaşım) bağlı olarak kurulmuştur.
  2. B
    Bandırma Bor İşletmeleri: Balıkesir (Bigadiç) ve Kütahya (Emet) gibi hammadde çıkarım havzalarına yakınlığı ile liman üzerinden pazarlama avantajlarının birleşmesi sonucunda konumlandırılmıştır.
  3. Samsun Bakır İşletmesi: Kastamonu (Küre) ve Artvin (Murgul) gibi sahalardan getirilen hammaddeyi işlemek üzere, bölgenin zengin taş kömürü yataklarına ve enerji kaynağına yakınlığı esas alınarak kurulmuştur.Answer
  4. D
    Mardin Mazıdağı Fosfat Tesisleri: Türkiye'nin en önemli yerli fosfat rezervlerinin bu bölgede bulunması nedeniyle 'hammaddeye yakınlık' ilkesi doğrultusunda faaliyet göstermektedir.
  5. E
    Seydişehir Alüminyum Tesisleri: Bölgedeki boksit yataklarının varlığı ile tesisin yüksek elektrik ihtiyacını karşılayan Oymapınar Barajı'na olan konumsal yakınlığı (hammadde ve enerji) birlikte etkili olmuştur.

Answer

Samsun Bakır İşletmesi'nin kuruluş yeri seçimi enerji kaynağına yakınlıkla değil, ulaşım ve liman imkânlarıyla açıklanır.
Samsun'da bakır izabe tesislerinin kurulmasının temel nedeni, Karadeniz'in en gelişmiş limanına ve iç kesimlerle ulaşım bağlantısına sahip olmasıdır. Bölgede herhangi bir bakır rezervi bulunmadığı gibi, metalurji sanayisinde kullanılan yüksek kalorili taş kömürü yatakları da bulunmamaktadır. Taş kömürü Türkiye'de sadece Zonguldak çevresinde bulunur ve bu enerji kaynağına yakınlık nedeniyle Karabük ve Ereğli'de demir-çelik sanayisi gelişmiştir. Samsun ise hammaddeyi dışarıdan (Küre ve Murgul) alarak işleyen tipik bir 'ulaşım ve liman' merkezidir.

Step-by-Step Solution

1
Bakır madeninin Türkiye'deki çıkarım ve işleme merkezlerini analiz etme
Bakır; Artvin (Murgul), Kastamonu (Küre), Elazığ (Maden) ve Rize (Çayeli) gibi alanlarda çıkarılırken Samsun, Murgul ve Maden'de işlenir.
Madenlerin ocak ve işletme konumlarını bilmek sanayi coğrafyasının temelidir.
2
Samsun'un coğrafi özelliklerini sanayi kuruluş ilkeleri açısından değerlendirme
Samsun'da bakır veya taş kömürü rezervi bulunmadığı, ancak iç kesimlerle demir yolu bağlantısı ve gelişmiş bir limanı olduğu saptanır.
Kuruluş yerini belirleyen temel faktörü (ulaşım) tespit etmek için gereklidir.
3
Enerji kaynağına yakınlık ilkesini temsil eden tesislerle karşılaştırma yapma
Türkiye'de metalurjide enerji kaynağına (taş kömürü) yakınlık denilince akla gelen tek yerin Karabük ve Ereğli Demir-Çelik fabrikaları olduğu hatırlanır.
Çeldirici bilgiyi (taş kömürü/enerji) elemek ve doğru sonuca ulaşmak için gereklidir.

Key Concept

Sanayi Tesisi Kuruluş Yeri Seçimi (Hammadde, Enerji, Ulaşım Dengesi)
Rate this question

Topics

Türkiye'de Madenler

More questions from this topic