Question

Difficulty: HardCumhuriyetçilik

Atatürk'ün Cumhuriyetçilik ilkesi; devlet yönetiminde milli iradenin tecellisini, yöneticilerin seçimle belirlenmesini ve egemenliğin bir şahıs veya zümre yerine doğrudan millete ait olmasını esas alır. Bu bağlamda, Türk inkılap sürecinde gerçekleştirilen aşağıdaki düzenlemelerden hangisinin, doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda yönetimde 'milli iradeyi' hâkim kılma amacına hizmet ettiği savunulamaz?

  1. A
    Saltanatın kaldırılarak egemenliğin tek kişiden alınması
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılarak halkın temsil gücünün artırılması
  3. Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda kadın-erkek eşitliğinin sağlanmasıAnswer
  4. D
    Kadınlara belediye ve milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkının tanınması
  5. E
    Seçmen yaşının düşürülerek daha geniş bir kitlenin sandığa gitmesinin sağlanması

Answer

Türk Medeni Kanunu ile aile hukukunda kadın-erkek eşitliğinin sağlanması düzenlemesi, doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesiyle değil, toplumsal eşitliği öngördüğü için Halkçılık ve dini kurallar yerine akılcı hukuku getirdiği için Laiklik ilkesiyle ilişkilidir.
Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi, toplumsal alandaki eşitsizlikleri gidermeye ve hukuk sistemini modernleştirmeye yöneliktir. Bu durum öncelikle Halkçılık (eşitlik) ve Laiklik (akılcı hukuk) ilkeleriyle ilişkilidir. Cumhuriyetçilik ise devletin yönetim şekli, hükümetin kurulması ve milli iradenin sandığa yansıması gibi doğrudan siyasi süreçleri kapsar. Medeni Kanun'da kadınlara siyasi haklar (seçme-seçilme) verilmediği için bu düzenleme doğrudan Cumhuriyetçilik kapsamında değerlendirilemez.

Step-by-Step Solution

1
Cumhuriyetçilik ilkesinin temel kapsamını belirlemek
Cumhuriyetçilik; siyasi egemenlik, seçim, milli irade ve temsil kavramlarıyla doğrudan ilişkilidir.
Soruda 'doğrudan' bağlantı ve 'milli iradeyi hakim kılma' amacı sorgulandığı için kavram çerçevesi çizilmelidir.
2
Verilen inkılapları amaçları bakımından sınıflandırmak
Saltanatın kaldırılması, Meclisin açılması ve seçim hakları 'siyasi/yönetimsel' niteliktedir. Medeni Kanun ise 'sosyal/hukuki' niteliktedir.
Hangi gelişmenin devletin yönetim mekanizmasıyla, hangisinin toplumsal düzenle ilgili olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Seçenekleri analiz ederek ilke eşleştirmesi yapmak
Türk Medeni Kanunu, kadınlara sosyal ve ekonomik haklar verirken siyasi bir hak (seçme-seçilme) vermemiştir.
Cumhuriyetçilik doğrudan siyasi iradeyle ilgili olduğu için, siyasi hak içermeyen sosyal bir reform bu ilkenin doğrudan sonucu kabul edilemez.

Key Concept

Cumhuriyetçilik ve Siyasi Temsil

Practice More

İlke-inkılap eşleştirmelerinde özellikle 'siyasi haklar' (seçme-seçilme) ile 'sosyal haklar' (miras, şahitlik) arasındaki farka dikkat edilmelidir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question