Question

Difficulty: MediumAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda "tali kurucu iktidar", mevcut bir anayasanın belirlediği usul ve esaslara bağlı kalarak anayasada değişiklik yapma yetkisini ifade eder. Bu yetkinin kullanımı hem "şekli" (usule ilişkin) hem de "maddi" (içeriğe/konuya ilişkin) bazı sınırlarla kısıtlanmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tali kurucu iktidarın uymak zorunda olduğu "şekli" (usule ilişkin) sınırlardan biri değildir?

  1. A
    Anayasa değişikliği teklifinin belirli bir asgari milletvekili sayısı tarafından yapılması
  2. B
    Değişikliğin kabulü için meclis üye tam sayısının belirli bir nitelikli çoğunluğunun aranması
  3. Anayasanın değiştirilmesi yasaklanmış olan maddelerine dokunulamamasıAnswer
  4. D
    Tekliflerin genel kurulda iki kez görüşülmesi ve görüşmeler arasında belirli bir sürenin geçmesi
  5. E
    Değişikliğin yürürlüğe girmesi için halkoylaması veya Cumhurbaşkanı onayı gibi aşamalardan geçmesi

Answer

Anayasanın değiştirilemez maddelerine dokunulamaması, tali kurucu iktidarın maddi (içeriksel) sınırıdır.
Anayasanın değiştirilmesi yasaklanmış maddelerine dokunulamaması ifadesi, tali kurucu iktidarın 'maddi' (esasa ilişkin) sınırıdır. Çünkü bu kısıtlama, anayasa değişikliğinin 'nasıl' yapılacağına değil, anayasa metninin 'hangi' kısımlarının değiştirilemeyeceğine (içeriğine) odaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Tali kurucu iktidarın niteliğini belirle.
Tali kurucu iktidar, kurulu bir anayasanın içindeki kurallara göre hareket eden sınırlı bir yetkidir.
Asli kurucu iktidarın aksine, tali kurucu iktidar mevcut hukuk düzenine sadık kalmak zorundadır.
2
Sınırları "Şekli" ve "Maddi" olarak ikiye ayır.
"Şekli" sınırlar anayasanın NASIL değiştirileceğini (teklif, çoğunluk, oylama), "Maddi" sınırlar ise NEyin değiştirilemeyeceğini (içerik, yasaklı maddeler) belirler.
Soruda hangisinin 'şekli' sınır olmadığı sorulmaktadır.
3
Seçenekleri bu ayrım üzerinden değerlendir.
Teklif sayısı, karar çoğunluğu, görüşme usulü ve onay süreci yöntemle (şekil) ilgilidir; ancak değiştirilemez maddeler doğrudan içerik (madde metni) ile ilgilidir.
Değiştirilemez hükümler (örneğin ilk 3 madde), anayasanın özüne ve içeriğine ilişkin bir yasaktır.

Key Concept

Tali Kurucu İktidarın Sınırları

Hints

1
Anayasa hukukunda 'şekli' kavramı yöntem ve usul (nasıl?) ile, 'maddi' kavramı ise içerik ve öz (ne?) ile ilgilidir.
2
Bir değişikliğin parlamentoda kaç kişiyle oylanacağı 'şekli' bir kuraldır; ancak 'devletin şekli cumhuriyettir' maddesinin değiştirilemeyeceği 'maddi' bir kuraldır.

Practice More

1982 Anayasası'ndaki ilk üç maddenin değiştirilemeyeceğine dair 4. maddeyi ve bu maddenin tali kurucu iktidar için oluşturduğu maddi sınırı inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question