Examkin

Question

Difficulty: HardKarstik Şekiller

Türkiye'nin jeolojik yapısı ve litolojik özellikleri, karstik yer şekillerinin farklı bölgelerde çeşitlilik göstermesine olanak sağlamıştır. Karstik aşınım ve birikim şekillerinin Türkiye'deki özellikleri ve dağılışı göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

  1. A
    Akdeniz Bölgesi'nde karstlaşmanın çok yaygın olmasında, Toroslar boyunca uzanan kalın ve saf kireç taşı (kalker) tabakaları belirleyici olmuştur.
  2. B
    Sivas, Erzincan ve Çankırı çevresinde alçı taşı (jips); Çankırı ve Iğdır çevresinde ise kaya tuzu üzerinde gelişen karstik şekillere rastlanmaktadır.
  3. Türkiye'de obruk oluşumları sadece Akdeniz Bölgesi'nin yüksek platolarındaki kalker tabakalarına has bir durumdur; İç Anadolu gibi alçak ve kurak bölgelerde bu tür karstik aşınım şekillerine rastlanmaz.Answer
  4. D
    Türkiye'nin en büyük karstik aşınım şekilleri olan polyelere (karstik ovalar) daha çok Batı Toroslar üzerinde (Elmalı, Kestel, Korkuteli gibi) rastlanmaktadır.
  5. E
    Konya Ovası ve çevresinde son yıllarda artış gösteren obruk oluşumlarında; bölgenin litolojik yapısının yanı sıra yer altı sularının kontrolsüz tüketimi de önemli bir etkendir.

Answer

Obruk oluşumlarının sadece Akdeniz'e has olduğunu ve İç Anadolu'da görülmediğini belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan ifade yanlıştır çünkü obruklar sadece Akdeniz Bölgesi'ne has değildir. Konya Kapalı Havzası gibi İç Anadolu topraklarında, yer altı su seviyesinin azalması ve jeolojik yapıya bağlı olarak obruk oluşumları sıklıkla gözlemlenmektedir. Karstik şekiller, çözünebilen kayacın olduğu her yerde (uygun iklim koşullarında) oluşabilir.

Step-by-Step Solution

1
Kayaç türlerini sınıflandır.
Türkiye'de kalker (Akdeniz), jips (Sivas/Çankırı) ve kaya tuzu (Çankırı/Iğdır) karstik süreçlere uygundur.
Karstik şekiller sadece kireç taşı üzerinde değil, diğer çözünebilen kayaçlar üzerinde de oluşur.
2
Bölgesel dağılımı kontrol et.
Akdeniz'de (Teke-Taşeli) kalker karstı hakimken, İç Anadolu'da (Konya-Sivas) jips ve kalker tabakaları üzerinde obruk ve dolinler görülür.
Karstik şekillerin Türkiye'nin tek bir bölgesine hapsolmadığını teyit etmek gerekir.
3
Obruk oluşum nedenlerini analiz et.
Obruklar hem doğal çözünme/çökme ile hem de yer altı su seviyesinin düşmesiyle oluşabilir.
Konya Ovası'ndaki obruklar bu durumun en güncel ve yaygın örnekleridir.

Key Concept

Karstik Şekillerin Dağılımı ve Litolojik Çeşitlilik

Hints

1
Türkiye'deki çözünebilen kayaç türlerini (kalker, jips, kaya tuzu) hatırlayın.
2
Obruk oluşumlarının sadece dağlık alanlarda değil, düz ovalarda da (örneğin Konya'da) meydana gelebileceğini düşünün.
3
Konya'daki Kızören Obruğu'nun yerini ve oluşum şeklini göz önüne getirin.

Practice More

Karstik aşınım ve birikim şekillerini tablo halinde (Lapya-Dolin-Uvala-Polye hiyerarşisiyle) tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Karstik Şekiller

More questions from this topic