Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde (Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu) ordu teşkilatı, devletin hem askeri gücünü hem de sosyo-ekonomik dengesini belirleyen bir yapıya sahipti. Bu yapıda yer alan 'Gulam' ve 'İkta' sistemleri arasındaki temel farklar dikkate alındığında, Gulam askerleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, onları İkta askerlerinden ayıran belirgin bir hukuki-ekonomik özelliktir?

  1. A
    Savaşlarda yararlılık gösteren göçebe Türk boylarından seçilerek doğrudan orduya dahil edilmeleri
  2. Hizmetlerinin karşılığında doğrudan devlet hazinesinden 'Bistegâni' adı verilen düzenli bir maaş almalarıAnswer
  3. C
    Sadece sefer zamanı orduya katılan, barış zamanı ise bulundukları bölgede tarım faaliyetlerini denetleyen birlikler olmaları
  4. D
    At, silah ve zırh gibi tüm savaş teçhizatlarını bağlı bulundukları bölgenin vergi gelirleriyle bizzat karşılamaları
  5. E
    Bulundukları taşra idaresinde hem vergi toplama hem de hukuki uyuşmazlıkları karara bağlama yetkisine sahip olmaları

Answer

Gulam askerlerini İkta askerlerinden ayıran temel fark, hizmetlerinin karşılığında doğrudan devlet hazinesinden 'Bistegâni' adı verilen düzenli bir maaş almalarıdır.
Gulam sistemi, Türk-İslam devletlerinde merkezi otoriteyi koruyan, sarayda eğitim alan ve hizmetleri karşılığında hazineden 'Bistegâni' adı verilen maaş alan profesyonel askerlerden oluşur. İkta askerleri ise devlet hazinesine yük olmadan, kendilerine tahsis edilen toprakların gelirleriyle geçinen eyalet askerleridir.

Step-by-Step Solution

1
Ordu sistemlerini gruplandır
Gulam sistemi 'merkezi/saray' ordusunu, İkta sistemi ise 'taşra/eyalet' ordusunu temsil eder.
Sistemlerin finansman kaynağını belirlemek için bu ayrım temeldir.
2
Finansman yöntemlerini karşılaştır
Gulamlar hazineden nakdi maaş (Bistegâni) alırken, İkta askerleri toprak geliri (ayni/hizmet karşılığı) ile desteklenir.
Maaşlı profesyonel ordu ile toprak tabanlı ordu arasındaki farkı netleştirmek gerekir.
3
Doğru terimi doğrula
Türk-İslam devletlerinde Gulam maaşına 'Bistegâni' denir (Osmanlı'daki karşılığı Ulufedir).
Terminolojik doğrulama sorunun net cevabına ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Gulam ve İkta Sistemlerinin Ekonomik ve Hukuki Ayrımı

Hints

1
Gulam askerlerinin merkezi yönetimdeki statüsünü ve Osmanlı'daki 'Kapıkulu' askerlerine olan benzerliğini düşünün.

Practice More

Osmanlı Devleti'ndeki Tımar sistemindeki 'Cebelü' ile Kapıkulu sistemindeki 'Ulufe' kavramlarını Selçuklu dönemiyle karşılaştırarak pekiştirin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question