Bölgesel Kalkınma Projeleri

104 questions

Question 1Question

Havza bazlı bir gelişim stratejisi izleyen; akarsu kirliliğinin önlenmesi, akış rejiminin düzenlenmesi ve erozyonla mücadele gibi çevresel hedefleri ön planda tutan bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi

Answer

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi, akarsu kirliliğinin önlenmesi, akış rejiminin düzenlenmesi ve erozyonla mücadele gibi çevresel ve havza yönetimini esas alan hedefleriyle diğer projelerden ayrılır.
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan, temel olarak Yeşilırmak'taki akış rejimini düzenlemeyi, kirliliği önlemeyi ve havzadaki şiddetli erozyonla mücadele ederek sürdürülebilir bir kalkınma sağlamayı amaçlayan projedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki anahtar kavramları (havza yönetimi, kirlilik önleme, akış rejimi, erozyon kontrolü) analiz edin.
Bu kavramların doğrudan bir akarsu sistemi ve onun çevresel sorunlarıyla ilgili olduğu görülür.
Bölgesel projelerin her birinin kendine has çıkış noktaları ve öncelikli sektörleri vardır.
2
Seçeneklerdeki projelerin temel odak noktalarını karşılaştırın.
Güneydoğu Anadolu Projesi'nin sulama/enerji, Doğu Anadolu Projesi'nin hayvancılık, Konya Ovası Projesi'nin su transferi ve Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin sanayi/maden odaklı olduğu saptanır.
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi, isminden de anlaşılacağı üzere bir akarsu havzasının ekolojik ve ekonomik ıslahını hedefler.
3
Doğru projeyi belirleyin.
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi seçeneğine ulaşılır.
Yeşilırmak ve kollarını kapsayan bu proje; Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini içine alan çevresel sürdürülebilirlik odaklı bir kalkınma modelidir.

Key Concept

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) Amaçları

Hints

1
Soruda bahsedilen hedefler bir akarsu havzasının yönetimiyle ilgilidir.
2
Bu proje Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır.
3
Projenin adı, bölgeye hayat veren en önemli akarsudan gelmektedir.

Practice More

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi kapsamındaki illerin (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) diğer projelerle (örneğin DOKAP) çakışıp çakışmadığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 2Question

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projelerinin bazıları kapsam bakımından birbiriyle örtüşen illere sahip olsa da projelerin temel çıkış noktaları ve odak alanları farklılık gösterebilmektedir. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi YHGP'nin doğrudan çözüm üretmeyi hedeflediği sorunlardan veya planladığı faaliyetlerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Yayla turizmini entegre etmek amacıyla yaylalar arası ulaşım ağı olan "Yeşil Yol"un oluşturulması

Answer

Yayla turizmini entegre etmek amacıyla yaylalar arası ulaşım ağı olan "Yeşil Yol"un oluşturulması
"Yeşil Yol" projesi, yayla turizmini entegre etmek ve yaylalar arası ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yürütülen bir faaliyettir. Samsun ve Tokat illeri hem YHGP hem de DOKAP kapsamında bulunsa da, bu proje vizyonu doğrudan DOKAP'ın stratejik planında yer almaktadır. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) ana ekseni ise akarsu kaynaklı sorunlar (taşkın, kirlilik, erozyon) ve havza planlamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
YHGP'nin odak noktasını belirle
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP), nehir havzası bazlı bir planlama olup öncelikle akarsu yönetimi, kirlilik, taşkın kontrolü ve erozyonla mücadeleye odaklanır.
Projenin kapsamındaki illerin (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) ortak paydası Yeşilırmak Havzası'dır.
2
"Yeşil Yol" projesinin aidiyetini sorgula
"Yeşil Yol", yayla turizmini canlandırmak ve yaylalar arası bağlantıyı sağlamak amacıyla hazırlanan, Doğu Karadeniz Projesi'ne (DOKAP) özgü bir ulaştırma vizyonudur.
DOKAP; Artvin'den başlayarak Ordu, Giresun, Rize, Trabzon, Gümüşhane ve Bayburt'un yanı sıra Samsun ve Tokat illerini de kapsayan daha geniş bir projedir.
3
İller arasındaki çakışmayı analiz et
Samsun ve Tokat her iki projede de yer alsa da, faaliyetlerin hangi projenin temel stratejik hedefi olduğu ayırt edilmelidir.
Bir ilin birden fazla projede yer alması, her projenin faaliyetinin o ile otomatik olarak atanacağı anlamına gelmez.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Farklılaşan Odak Alanları
Estimated Time:1m 15s
Question 3Question

İç Anadolu Bölgesi'nde su kaynaklarının verimli kullanımını sağlamak ve tarımsal yapıyı modernize etmek amacıyla yürütülen Konya Ovası Projesi (KOP), zaman içerisinde kapsadığı il sayısını artırarak genişlemiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Konya Ovası Projesi (KOP) sınırları içerisinde yer alan illerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Kayseri

Answer

Kayseri ili Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında yer almamaktadır.
Konya Ovası Projesi (KOP) başlangıçta Konya, Karaman, Niğde ve Aksaray illerini kapsarken; daha sonra Nevşehir, Yozgat, Kırıkkale ve Kırşehir illerinin eklenmesiyle toplam 8 ile ulaşmıştır. Kayseri ili ise bu projenin bir parçası değildir.

Step-by-Step Solution

1
KOP projesinin güncel il kapsamını belirlemek.
Proje; Konya, Karaman, Niğde, Aksaray, Nevşehir, Yozgat, Kırşehir ve Kırıkkale illerini kapsamaktadır.
Soruyu doğru yanıtlamak için projenin sınırlarını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki illeri proje listesiyle karşılaştırmak.
Kayseri ili bu listede yer almamaktadır.
Hangi ilin kapsam dışı olduğunu tespit etmek.

Key Concept

Konya Ovası Projesi (KOP) Kapsamındaki İller
Estimated Time:45s
Question 4Question

Türkiye'de bölgesel kalkınma projeleri, değişen sosyo-ekonomik ihtiyaçlar ve coğrafi bütünlük prensipleri doğrultusunda zaman içerisinde güncellenmektedir. Bu dinamik süreç sonucunda; Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illerinin hem Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) hem de Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yer aldığı görülmektedir.

Bu illerin her iki proje içerisinde de değerlendirilmesinin stratejik amaçları ve projelerin temel hedefleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

Show answer & explanation

Answer: Bu illerin DOKAP kapsamına alınmasıyla birlikte, havzadaki kirlilik ve taşkın kontrolü çalışmalarının öncelikli olarak bölgedeki ağır sanayi ve demir-çelik tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik planlanması kararlaştırılmıştır.

Answer

İllerin DOKAP kapsamına alınmasının ağır sanayi ve demir-çelik tesislerinin enerji ihtiyacıyla ilişkilendirilmesi yanlıştır; çünkü bu hedefler ZBK projesine aittir.
Doğru cevap olan seçenek, bölgesel kalkınma projelerinin temel hedeflerini birbirine karıştırmaktadır. Demir-çelik sanayisi ve ağır sanayiye dayalı ekonomik yapı ZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük) projesinin ana eksenini oluşturur. DOKAP ise temel olarak ulaşım (Yeşil Yol), turizm, hayvancılık ve kırsal kalkınmaya odaklanırken; YHGP erozyon, kirlilik ve havza planlaması gibi çevresel önceliklere sahiptir. Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illerinde ağır sanayi odaklı bir taşkın kontrolü stratejisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Proje kapsamındaki illeri kontrol etme
Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat'ın hem YHGP hem de DOKAP üyesi olduğu doğrulanır.
Sorunun temelini oluşturan üyelik durumunu netleştirmek gerekir.
2
Projelerin temel amaçlarını analiz etme
YHGP: Havza yönetimi, kirlilik önleme, taşkın kontrolü. DOKAP: Turizm (Yeşil Yol), ulaşım, hayvancılık, sosyal gelişim.
Seçeneklerdeki amaç-sonuç ilişkisini test etmek için her projenin vizyonu bilinmelidir.
3
Seçenekleri karşılaştırma ve yanlış olanı belirleme
Ağır sanayi ve demir-çelik odaklı ifadenin ZBK projesiyle ilgili olduğu, DOKAP veya YHGP'nin böyle bir önceliği olmadığı saptanır.
Bölgesel projelerin karakteristik farklarını (ZBK vs. DOKAP) ayırt etmek sorunun çözüm anahtarıdır.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinde Kapsam ve Vizyon Örtüşmesi

Practice More

DOKAP ve DAP arasında geçiş bölgeleri olan Artvin, Bayburt ve Gümüşhane illerinin durumunu inceleyerek bölgesel benzerlikleri analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 5Question

Konya Ovası Projesi (KOP); bölgedeki su kaynaklarının verimli kullanımı, tarımsal yapının modernizasyonu, sanayi ve ticaretin geliştirilmesi ile kırsal kalkınmanın sağlanması amacıyla hayata geçirilmiş kapsamlı bir bölgesel kalkınma projesidir. Başlangıçta sınırlı sayıda ili kapsayan proje, zaman içerisinde yapılan güncellemelerle yeni illerin eklenmesiyle geniş bir etki alanına ulaşmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen illerden hangisi güncel Konya Ovası Projesi (KOP) sınırları içerisinde yer alan illerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Kayseri

Answer

Kayseri ili, projenin etki alanına coğrafi olarak çok yakın olmasına ve çevresindeki birçok il (Yozgat, Niğde, Nevşehir) projeye dahil olmasına rağmen KOP kapsamında yer almamaktadır.
Kayseri ili, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan büyük bir merkez olmasına rağmen Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamındaki 8 il (Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Kırıkkale, Yozgat) arasında yer almaz.

Step-by-Step Solution

1
KOP projesinin kurucu ve sonradan eklenen illerini hatırla.
Proje başlangıçta Konya, Aksaray, Niğde ve Karaman'dan oluşuyordu.
Temel çekirdek illeri belirlemek eleme yapmayı kolaylaştırır.
2
Projenin genişleme sürecindeki yeni illeri analiz et.
Daha sonra Nevşehir, Yozgat, Kırşehir ve Kırıkkale projeye dahil edilmiştir.
Güncel kapsamın toplam 8 ili (Konya, Aksaray, Niğde, Karaman, Nevşehir, Yozgat, Kırşehir, Kırıkkale) içerdiğini doğrulamak gerekir.
3
Seçeneklerdeki illeri bu liste ile karşılaştır.
Kayseri ili bu 8 il içerisinde yer almamaktadır.
Kayseri'nin İç Anadolu'nun önemli bir merkezi olması öğrencide dahil olduğu yanılgısını yaratsa da resmiyette kapsam dışıdır.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin (KOP, GAP, DAP, DOKAP vb.) güncel il kapsamları ve sınırları.

Hints

1
KOP projesi başlangıçta 4 ili kapsarken, günümüzde 8 ile ulaşmıştır.

Practice More

Diğer kalkınma projelerinden olan DOKAP'ın son yıllarda genişleyen kapsamını (Tokat, Amasya, Çorum gibi illerin eklenmesi) incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 6Question

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri içerisinde yer alan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır. Bu projenin temel hareket noktası, bölgedeki doğrudan ekonomik büyüme hedeflerinden ziyade, havzada yaşanan kirlilik, erozyon ve taşkın gibi çevresel sorunların kontrol altına alınarak sürdürülebilir bir gelişim zemini hazırlanmasıdır.

Buna göre, YHGP'nin temel stratejileri ve havzanın ekolojik hassasiyeti göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu proje kapsamında uygulanması beklenemez?

Show answer & explanation

Answer: Mevcut meraların, tarımsal verimliliği ve ihracat potansiyelini artırmak amacıyla sürülerek entansif (yoğun) tarım arazilerine dönüştürülmesi

Answer

Mevcut meraların, tarımsal verimliliği ve ihracat potansiyelini artırmak amacıyla sürülerek entansif (yoğun) tarım arazilerine dönüştürülmesi uygulaması YHGP'nin erozyonla mücadele hedefiyle çeliştiği için beklenemez.
Meraların sürülerek tarım arazisine dönüştürülmesi, toprağı bir arada tutan ve dış kuvvetlere karşı koruyan doğal bitki örtüsünün tahrip edilmesine yol açar. Bu durum özellikle eğimli yamaçlarda erozyonu hızlandırarak akarsu havzasına sediment taşınımını artırır. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) en temel önceliklerinden biri erozyonla mücadele ve sediment kontrolü olduğu için, meraların tarıma açılması projenin ekolojik sürdürülebilirlik felsefesiyle tamamen çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Projenin temel karakterini belirleme
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) öncelikle havza yönetimi ve çevresel rehabilitasyon (kirlilik, erozyon, taşkın kontrolü) odaklı olduğu saptanır.
Soruyu doğru analiz etmek için projenin sadece bir ekonomik büyüme projesi değil, bir ekolojik koruma ve planlama projesi olduğu anlaşılmalıdır.
2
Ekolojik risk analizi yapma
Meraların sürülerek tarım arazisine dönüştürülmesinin, toprağın doğal örtüsünü yok ederek erozyonu şiddetlendireceği belirlenir.
YHGP'nin en büyük sorunlarından biri olan Yeşilırmak'ın taşıdığı yüksek sediment miktarı (erozyon), meraların korunmasını zorunlu kılar.
3
Stratejik uyumluluğu denetleme
Taşkın kontrolü, kirlilikle mücadele ve ağaçlandırma gibi diğer seçeneklerin projenin 'havza koruma' vizyonuna uygun olduğu görülür.
Seçenekler arasında projenin ana çıkış noktası olan 'erozyonla mücadele' ilkesine doğrudan zarar veren uygulama tespit edilmelidir.

Key Concept

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) Havza Yönetimi ve Ekolojik Sürdürülebilirlik Odaklı Yapısı

Hints

1
YHGP, bölgedeki ekonomik büyümeden önce havzanın en büyük sorunları olan erozyon, kirlilik ve taşkın gibi çevresel kısıtları çözmeyi amaçlar.
2
Erozyonu artıran veya suyun kalitesini bozan her türlü faaliyet, bu projenin temel koruma stratejisiyle uyuşmaz.
3
Meraların sürülmesinin (mera bozma) toprak erozyonu üzerindeki negatif etkisini ve Yeşilırmak'ın en temel sorununun sediment taşınımı olduğunu hatırlayın.

Practice More

YHGP kapsamında yer alan iller ile DOKAP'ın genişletilme sürecinde eklenen iller arasındaki benzerlikleri harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 7Question

Bir yatırımcı, Türkiye'nin doğusundaki illerde büyükbaş hayvancılık üzerine modern bir entegre tesis kurmayı planlamaktadır. Bu yatırımcının bölgedeki hayvancılık odaklı teşviklerden ve altyapı desteklerinden en üst düzeyde yararlanabilmesi için aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerinden hangisinin kapsamında hareket etmesi gerekmektedir?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Anadolu Projesi (DAP)

Answer

Doğu Anadolu Projesi (DAP), bölgenin temel ekonomik gücü olan hayvancılığı geliştirmeyi hedefler.
Doğu Anadolu Projesi (DAP), kapsadığı bölgenin en önemli ekonomik potansiyeli olan hayvancılığı modernize etmek, verimliliği artırmak ve bu sektöre dayalı sanayiyi geliştirmek amacıyla oluşturulmuştur. Bu nedenle hayvancılık üzerine tesis kuracak bir yatırımcının en uygun destekleri bulacağı proje budur.

Step-by-Step Solution

1
Yatırımın yapılacağı bölgeyi belirleyin.
Yatırımcı Türkiye'nin doğusundaki illerde (Doğu Anadolu) faaliyet gösterecektir.
Soruda yatırımın yapılacağı yer 'doğu illeri' olarak belirtilmiştir.
2
Ekonomik faaliyet kolunu analiz edin.
Yatırım alanı büyükbaş hayvancılık ve entegre tesislerdir.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin yüksek rakımı ve geniş meraları hayvancılık için en uygun alandır.
3
Bölge ve sektörü projelerle eşleştirin.
Doğu Anadolu illerini kapsayan ve hayvancılığı temel alan proje Doğu Anadolu Projesi (DAP)'tır.
DAP, bölgedeki meraların ıslahı ve hayvancılığın modern yöntemlerle yapılmasını teşvik eder.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin temel amaçları ve uzmanlaştıkları sektörler.

Hints

1
Yatırımın yapılacağı yer ile projenin ismi coğrafi olarak uyumlu olmalıdır.
2
Hangi projenin temel çıkış noktası mera hayvancılığı ve et-süt ürünleri verimliliğidir?
3
Doğu Anadolu illerini (Erzurum, Kars vb.) kapsayan projeyi hatırlayın.

Practice More

Diğer projelerin (ZBK, KOP, DOKAP) ana amaçlarını ve hangi şehirleri kapsadığını bir tablo yaparak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 8Question

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölgedeki doğal ve beşerî kaynakları verimli kullanarak ekonomik kalkınmayı hızlandırmayı ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı hedeflemektedir. Projenin kapsamı, coğrafi yakınlık ve kalkınma ihtiyaçları doğrultusunda zaman içerisinde genişletilmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen illerden hangisi DOKAP kapsamında yer alan illerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sinop

Answer

Sinop ili, Karadeniz kıyısında bulunmasına rağmen DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) kapsamındaki illerden biri değildir.
Sinop ili, Orta Karadeniz bölümünde yer almasına rağmen ne Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ne de Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) kapsamına alınmıştır. Bu durum KPSS coğrafya sorularında sıkça kullanılan bir ayırt edicidir.

Step-by-Step Solution

1
DOKAP illerini hatırla
DOKAP; Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon, Tokat, Çorum ve Amasya illerini kapsar.
Soruda istenen 'olmayan' ili bulmak için mevcut üyelerin bilinmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki illerin proje durumunu kontrol et
Samsun, Bayburt, Artvin ve Tokat proje kapsamındayken Sinop dışarıda kalmaktadır.
Sinop ili coğrafi olarak yakın olsa da resmî olarak hiçbir bölgesel kalkınma projesine dâhil edilmemiştir.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin kapsamı ve üye illeri
Estimated Time:45s
Question 9Question

Türkiye'nin bölgesel kalkınma projelerinden biri olan Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölge ekonomisinin bütüncül bir yaklaşımla kalkınmasını sağlamak amacıyla zaman içerisinde kapsamı genişletilen bir projedir. Başlangıçta 8 ili kapsayan proje, 2020 ve 2021 yıllarında yapılan düzenlemelerle yeni illerin katılımıyla 11 ile ulaşmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi DOKAP kapsamına sonradan dahil edilen bu illerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Tokat

Answer

DOKAP kapsamına sonradan dahil edilen il Tokat'tır.
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), 2011 yılında 8 il ile kurulmuş olsa da, 13 Mayıs 2020 tarihli Resmi Gazete kararıyla Tokat ve Amasya, 2021 yılında ise Çorum projeye dahil edilerek toplam il sayısı 11'e çıkarılmıştır. Seçenekler arasında yer alan Tokat, bu sonradan ekleme sürecinin bir parçasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Projenin başlangıç kapsamını belirle
DOKAP 2011 yılında; Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun ve Trabzon (8 il) ile başlatılmıştır.
Soruda istenen 'sonradan dahil edilme' durumunu ayırt edebilmek için temel kadroyu bilmek gerekir.
2
Güncel genişlemeleri hatırla
2020 yılında Tokat ve Amasya, 2021 yılında ise Çorum projeye dahil edilmiştir.
Bölgesel kalkınma idarelerinin (BKİ) görev alanlarındaki değişiklikleri takip etmek KPSS güncel coğrafya soruları için kritiktir.
3
Seçeneklerle karşılaştır
Seçeneklerdeki Artvin, Gümüşhane, Bayburt ve Ordu kurucu illerdir; Tokat ise sonradan eklenmiştir.
Doğru cevaba ulaşmak için eleme yöntemi uygulanır.

Key Concept

DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) İl Kapsamı ve Güncellemeleri

Practice More

Aynı zamanda hem DOKAP hem de YHGP kapsamında yer alan diğer illeri (Samsun, Amasya, Çorum) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 10Question

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projeleri, sadece altyapı çalışmalarını değil, aynı zamanda bölgelerin ekonomik dirençlerini artırmayı hedefleyen kapsamlı stratejileri içermektedir. Zonguldak, Bartın ve Karabük (ZBK) illerini kapsayan proje; bölgenin madencilik ve ağır sanayiye olan yapısal bağımlılığını dengelerken mevcut tesislerin modernizasyonunu da öngörmektedir. Bölgenin coğrafi özellikleri ve ZBK Projesi'nin temel stratejik hedefleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu proje kapsamında gerçekleştirilmesi beklenen bir uygulama olduğu söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Yer şekillerinin uygunluğu sayesinde tarımsal verimi artırmak için KOP benzeri geniş ölçekli kanal sulama sistemlerinin inşa edilmesi

Answer

Yer şekillerinin uygunluğu sayesinde tarımsal verimi artırmak için KOP benzeri geniş ölçekli kanal sulama sistemlerinin inşa edilmesi seçeneği yanlıştır çünkü bölge topografyası buna uygun değildir.
ZBK Projesi'nin kapsadığı alan Batı Karadeniz'in oldukça engebeli ve dağlık bir bölümüdür. Yer şekillerinin bu yapısı, Konya Ovası (KOP) veya Güneydoğu Anadolu (GAP) gibi geniş düzlüklerde görmeye alışık olduğumuz devasa kanal sulama sistemlerinin kurulmasına izin vermez. Ayrıca projenin ana ekseni tarımsal genişlemeden ziyade, mevcut ağır sanayinin modernize edilmesi ve ekonominin lojistik (Filyos) ile sanayi çeşitliliği üzerinden güçlendirilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
ZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük) projesinin temel odak noktasını belirle.
Projenin ana odağı kömür ve demir-çelik sanayisine bağımlılığı azaltmak ve ekonomiyi çeşitlendirmektir.
Bölgenin ekonomik geleceğini tek sektöre bağlı kalmaktan kurtarmak temel hedeftir.
2
Bölgenin fiziki coğrafya özelliklerini analiz et.
Batı Karadeniz'in bu bölümü oldukça dağlık ve engebeli bir yapıya sahiptir; geniş tarım ovaları bulunmamaktadır.
Topografya, kalkınma projelerinin yöntemini (sanayi vs. tarım) belirleyen en önemli faktördür.
3
Önerilen faaliyetlerin (seçeneklerin) bölge gerçekleriyle uyumunu kontrol et.
KOP (Konya Ovası Projesi) veya GAP (Güneydoğu Anadolu Projesi) gibi projeler geniş düzlükler ve ovalar gerektirir; ZBK bölgesinde bu tip devasa kanal sulama sistemleri fiziksel olarak uygulanabilir değildir.
Tarımsal sulama odaklı büyük kanal projeleri engebeli Karadeniz kıyılarından ziyade İç ve Güneydoğu Anadolu gibi düz alanların karakteristiğidir.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin topografik ve ekonomik şartlara göre özelleşmesi
Estimated Time:1m 40s
Question 11Question

Türkiye'de hayata geçirilen bölgesel kalkınma projeleri; bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı, yerel kaynakları verimli kullanmayı ve göçü yerinde durdurmayı hedefler. Bu projelerin her birinin öncelikli stratejisi, bölgenin sahip olduğu coğrafi ve ekonomik potansiyeller doğrultusunda belirlenmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen proje ve temel kalkınma stratejisi eşleştirmelerinden hangisi bu projelerin genel vizyonu ve hedefleriyle uyuşmamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: KOP kapsamında bölgedeki yeraltı su rezervlerini daha aktif kullanarak sulanabilen alan miktarını en üst seviyeye çıkarmak

Answer

Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında yeraltı su rezervlerini daha aktif kullanma hedefi bulunmaz; aksine bu kaynakların korunması esastır.
Konya Ovası Projesi (KOP), bölgedeki yeraltı su seviyesinin kritik düzeye düşmesi ve buna bağlı olarak oluşan obruklar gibi çevresel sorunları çözmeyi amaçlar. Bu nedenle strateji yeraltı sularını daha fazla kullanmak değil, Mavi Tünel gibi projelerle dışarıdan su getirerek mevcut yeraltı su rezervlerini korumak ve sürdürülebilir bir tarım yapısı oluşturmaktır.

Step-by-Step Solution

1
KOP projesinin çevresel koşullarını analiz edin.
Konya Ovası'nda yeraltı sularının aşırı kullanımı sonucu obrukların oluştuğu ve su dengesinin bozulduğu görülmektedir.
Projenin neden yeraltı suyunu korumaya odaklandığını anlamak için gereklidir.
2
Projenin su yönetimi stratejisini değerlendirin.
Mavi Tünel aracılığıyla Göksu Havzası'ndan su getirilerek yeraltı suları üzerindeki baskının azaltılması planlanmıştır.
Yeraltı suyu kullanımını artırmanın değil, azaltmanın temel hedef olduğunu doğrular.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Sürdürülebilirlik Vizyonu
Estimated Time:1m 15s
Question 12Question

Yeşilırmak ve kollarında kirliliği önlemek, taşkınları kontrol altına almak ve havzada planlı bir gelişim sağlamak amacıyla Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) hazırlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki illerden hangisi YHGP kapsamında yer alan illerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Erzurum

Answer

Erzurum
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır. Erzurum ise coğrafi konumu gereği Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer almakta ve bu nedenle Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamında değerlendirilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) kapsamında yer alan illeri hatırlamak.
Proje; Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır.
Soruda istenen havza illerini belirlemek için.
2
Seçeneklerde verilen illeri havza illeri ile karşılaştırmak.
Erzurum ilinin bu dörtlü grup içerisinde yer almadığı görülür.
Hangi ilin kapsam dışı olduğunu tespit etmek için.
3
Erzurum'un dahil olduğu projeyi doğrulamak.
Erzurum, Doğu Anadolu Projesi (DAP) içerisinde yer alır.
Yanlış seçeneğin neden yanlış olduğunu kesinleştirmek için.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projeleri ve Kapsadıkları İller
Estimated Time:45s
Question 13Question

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin her biri, bölgenin kendine has coğrafi sorunlarını çözmeyi ve ekonomik potansiyelini geliştirmeyi amaçlar. Bu kapsamda; Samsun, Amasya, Tokat ve Çorum illerini içine alan, temel hedefi Yeşilırmak ve kollarındaki akış rejimini düzenlemek, taşkınları kontrol altına almak ve havzadaki erozyonu önlemek olan kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)

Answer

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP), Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan, öncelikle havzadaki akış rejimini düzenleme ve erozyonla mücadele amaçlı bir projedir.
Samsun, Amasya, Tokat ve Çorum illerini kapsayan projenin ana amacı, Yeşilırmak ve kollarındaki kirliliği önlemek, nehir akış rejimini düzenlemek, havza genelinde taşkınları kontrol altına almak ve şiddetli erozyonla mücadele etmektir. Bu özellikler Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'ni tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Projenin kapsadığı illeri belirleyin.
Samsun, Amasya, Tokat ve Çorum illeri Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) çekirdek illeridir.
Her kalkınma projesinin kendine has bir kapsama alanı ve üye il grubu bulunur.
2
Projenin temel hedeflerini analiz edin.
Akış rejimi düzenleme, taşkın kontrolü ve erozyonla mücadele ifadeleri YHGP'yi diğer projelerden ayıran temel çevresel özelliklerdir.
Proje isimleri genellikle kapsadıkları havza veya bölgenin temel sorunuyla ilişkilidir.

Key Concept

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) Kapsamı ve Amaçları

Practice More

Diğer kalkınma projelerinin (KOP ve DAP) temel geçim kaynakları olan tarım ve hayvancılık hedeflerini tekrar ediniz.
Estimated Time:45s
Question 14Question

Türkiye'nin en geniş yüz ölçümüne sahip bölgesel kalkınma projesi olan Doğu Anadolu Projesi (DAP) sınırları içerisinde; tarım alanlarının parçalı olması, yükselti ve engebenin fazlalığı ile iklim şartlarının sertliği ekonomik faaliyetleri sınırlandırmaktadır.

Buna göre, bölgenin mevcut potansiyeli dikkate alındığında DAP'ın temel hedefleri arasında aşağıdakilerden hangisinin yer alması öncelikli bir kalkınma hamlesi olarak değerlendirilir?

Show answer & explanation

Answer: Mera hayvancılığını modernize ederek verimi ve üretimi artırmak

Answer

Mera hayvancılığını modernize ederek verimi ve üretimi artırmak
Doğu Anadolu Projesi (DAP), bölgenin sahip olduğu geniş mera ve çayır varlığını en verimli şekilde değerlendirmeyi amaçlar. Engebeli yer şekilleri ve kısa süren yaz mevsimi nedeniyle bitkisel üretim kısıtlı olduğundan, hayvancılığın modern tekniklerle geliştirilmesi bölge ekonomisi için en gerçekçi ve öncelikli kalkınma adımıdır.

Step-by-Step Solution

1
Proje bölgesinin coğrafi özelliklerini analiz etmek
Doğu Anadolu Bölgesi; yüksek, engebeli ve sert karasal iklime sahiptir.
Bölgesel kalkınma projeleri, bölgenin fiziksel ve beşerî imkanlarına göre şekillenir.
2
Ekonomik potansiyeli belirlemek
Geniş meralar ve iklim şartları, bölgeyi büyükbaş hayvancılık için uygun kılmaktadır.
Yüksek platolardaki yaz yağışları çayır ve mera varlığını destekler.
3
Öncelikli kalkınma hedefini seçmek
Hayvancılığın geleneksel yöntemlerden modern (besi ve ahır) yöntemlere geçirilmesi hedeflenir.
Mevcut potansiyelden en yüksek verimi almak için modernizasyon şarttır.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Sektörel Odak Noktaları
Estimated Time:1m 15s
Question 15Question

Türkiye'de İç Anadolu Bölgesi'nin sosyo-ekonomik yapısını güçlendirmeyi hedefleyen Konya Ovası Projesi (KOP), bölgedeki su yetersizliği sorununa kalıcı çözümler üretmeyi amaçlayan kapsamlı bir kalkınma hamlesidir. Bu projenin temel hedefleri ve bölgedeki uygulamaları dikkate alındığında, projenin başarıyla tamamlanmasıyla birlikte aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenemez?

Show answer & explanation

Answer: Nadasa ayrılan toprak miktarının artması

Answer

Nadasa ayrılan toprak miktarının artması beklenen bir sonuç değildir; aksine sulama ile nadas alanları azalır.
Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında yürütülen Mavi Tünel gibi projelerle bölgeye dışarıdan su getirilmesi ve modern sulama tekniklerinin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Sulama olanaklarının arttığı bir bölgede nadas (toprağın bir yıl ekilmeyerek dinlendirilmesi) uygulaması azalır, çünkü nadasın temel nedeni topraktaki nem yetersizliğidir. Dolayısıyla nadas alanlarının genişlemesi projenin hedefleriyle çelişen bir durumdur.

Step-by-Step Solution

1
KOP'un temel probleminin ve çözüm stratejisinin analiz edilmesi
Projenin merkezinde su kısıtlılığı ve buna bağlı olarak gelişen sulama ihtiyacının olduğu saptanır.
Konya Havzası Türkiye'nin en az yağış alan bölgelerinden biridir.
2
Sulama imkanlarının tarım yöntemleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Sulama imkanları arttığında, nadas (toprağı dinlendirme) yöntemine duyulan ihtiyaç ortadan kalkar.
Nadas, suyun yetersiz olduğu bölgelerde uygulanan bir zorunluluktur; sulu tarımla birlikte yerini nöbetleşe ekime veya sürekli üretime bırakır.
3
Projenin çevresel ve ekonomik yan etkilerinin incelenmesi
Mavi Tünel ile dışarıdan su getirilmesi, yeraltı suyu kullanımını azaltarak obruk riskini düşürür ve sanayi bitkilerinin üretimini artırır.
Çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik çeşitlilik kalkınma projelerinin ana amaçlarıdır.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin tarımsal ve çevresel etkileri

Hints

1
Nadas yönteminin neden uygulandığını ve sulama ile olan ilişkisini düşünün.
2
KOP, Konya Havzası'ndaki yeraltı suyu çekilmesine bağlı çevresel felaketleri (obruk) önlemeyi de amaçlar.
3
Mavi Tünel projesi hangi nehirden su taşımaktadır ve bu suyun bölge tarımına katkısı nedir?

Practice More

Bölgesel projelerde yer alan diğer 'mavi' veya 'yeşil' temalı projeleri (Yeşil Yol, Mavi Tünel, Silvan Barajı) karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Sulama = Nadasın Düşmanı' formülünü kullanarak doğrudan yanlış seçeneğe ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 16Question

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan, temel odağı akarsu kirliliğinin önlenmesi, taşkın kontrolü ve havza bazlı ekolojik rehabilitasyon olan bir planlamadır. Ancak bu dört ilin tamamı, aynı zamanda Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında da yer almaktadır. Bu durum, söz konusu iller için hazırlanan stratejik raporlarda her iki projenin önceliklerinin sentezlenmesini zorunlu kılmıştır.

Buna göre; Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerinde uygulanan kalkınma stratejilerinde, YHGP’nin "çevresel koruma" hedefi ile DOKAP’ın "ekonomik çeşitlendirme" hedefinin kesiştiği temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Havza kirliliğini önleyen sürdürülebilir yöntemlerle organik tarımı yaygınlaştırmak ve bu potansiyeli eko-turizm faaliyetleriyle entegre etmek

Answer

Havza kirliliğini önleyen sürdürülebilir yöntemlerle organik tarımı yaygınlaştırmak ve bu potansiyeli eko-turizm faaliyetleriyle entegre etmek.
Doğru cevap olan strateji, YHGP'nin Yeşilırmak üzerindeki kirlilik yükünü azaltma vizyonu (organik yöntemler) ile DOKAP'ın bölgedeki doğa turizmini ve ekonomik çeşitliliği geliştirme vizyonunu (eko-turizm) birleştirir. Bu sayede çevre korunurken yerel halkın refahı da artırılmış olur.

Step-by-Step Solution

1
Proje çakışmalarını tespit etme
Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerinin hem YHGP (Yeşilırmak Havzası) hem de DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) kapsamında olduğu saptanır.
Soruda bahsedilen illerin stratejik önemini anlamak için hangi planlama bölgelerine dahil olduklarını bilmek gerekir.
2
YHGP'nin temel amacını analiz etme
YHGP'nin kirlilik, erozyon ve taşkın kontrolü gibi çevresel/havza bazlı öncelikleri olduğu hatırlanır.
Çevresel koruma hedefinin sınırlarını belirlemek için.
3
DOKAP'ın temel amacını analiz etme
DOKAP'ın turizm (Yeşil Yol), tarımsal çeşitlilik ve kırsal gelir artışı gibi ekonomik öncelikleri olduğu saptanır.
Ekonomik gelişim hedefinin yönünü belirlemek için.
4
Kesişim kümesini belirleme
Çevreyi kirletmeyen (YHGP), aynı zamanda kırsal turizm ve tarımı destekleyerek gelir getiren (DOKAP) faaliyetin 'organik tarım ve eko-turizm sentezi' olduğu sonucuna varılır.
Sürdürülebilir kalkınma, ekoloji ve ekonominin dengelendiği noktada gerçekleşir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinde Stratejik Sentez ve Sürdürülebilirlik

Hints

1
YHGP'nin temel olarak Yeşilırmak'taki 'kirlilik' ve 'ekoloji' ile ilgilendiğini düşünün.
2
Samsun, Tokat, Çorum ve Amasya illerinin her iki projenin de üyesi olması, ekonomik gelişimin doğaya zarar vermeden yapılmasını gerektirir.
3
Hem toprağı/suyu koruyan hem de turist çeken bir faaliyet dalı arayın.

Practice More

Sivas ilinin 2020 yılında DOKAP kapsamına alınmasının DAP ile olan stratejik benzerliklerini ve farklılıklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 17Question

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri; bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı, yerel kaynakları verimli kullanmayı ve istihdamı artırmayı amaçlar. Bu projelerin her birinin odaklandığı temel sektör ve kalkınma stratejisi, bölgenin coğrafi ve ekonomik potansiyeline göre belirlenmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen bölgesel kalkınma projesi ve bu projenin öncelikli hedefi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: DOKAP: Modern mera hayvancılığını yaygınlaştırarak bölgeyi Türkiye'nin 'et ve süt merkezi' haline getirmek

Answer

DOKAP'ın modern mera hayvancılığını yaygınlaştırarak bölgeyi et ve süt merkezi haline getirmeyi hedeflediğini belirten seçenek yanlıştır; bu hedef Doğu Anadolu Projesi'ne (DAP) aittir.
DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) temel olarak bölgedeki yayla turizmini (Yeşil Yol Projesi), ulaşım altyapısını, balıkçılığı ve tarımsal çeşitliliği geliştirmeyi hedefler. Seçenekte belirtilen 'modern mera hayvancılığını yaygınlaştırarak bölgeyi Türkiye'nin et ve süt merkezi haline getirmek' hedefi ise Doğu Anadolu Projesi'nin (DAP) en temel amacıdır. Doğu Karadeniz'de yer şekilleri ve iklim nedeniyle hayvancılık daha çok yaylacılık faaliyetleri şeklinde yapılırken, endüstriyel mera hayvancılığı odağı DAP ile özdeşleşmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Projelerin kapsadığı bölgelerin coğrafi özelliklerini analiz et
Doğu Karadeniz (DOKAP) dağlık ve kıyı odaklıyken, Doğu Anadolu (DAP) geniş meralara ve kış turizmi potansiyeline sahiptir.
Projelerin amaçları bölgenin fiziksel imkanlarına göre şekillenir.
2
Seçeneklerdeki projelerle hedefleri eşleştir
GAP, ZBK, KOP ve YHGP eşleştirmeleri resmi proje hedefleriyle tam örtüşmektedir.
Bu projelerin temel çıkış noktaları sırasıyla sulama, madencilik, su yönetimi ve havza kirliliğidir.
3
DOKAP ve DAP arasındaki farkı ayırt et
DOKAP'ın en popüler yatırımı turizmi canlandıran 'Yeşil Yol' iken, hayvancılığın başat sektör olarak modernizasyonu DAP'ın sorumluluğundadır.
Mera hayvancılığı ve et/süt üretimi odaklı kalkınma stratejisi Erzurum-Kars gibi illeri kapsayan DAP'ın karakteristik özelliğidir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Sektörel Odak Noktaları
Estimated Time:1m 15s
Question 18Question

Türkiye'de bölgesel kalkınma projeleri, başlangıçta belirli bir coğrafi havza veya ekonomik sorun odağında (sulama, madencilik vb.) kurgulanmış olsa da zamanla kapsamları genişletilerek çok sektörlü bir yapıya bürünmüştür. Bazı projeler, isimlerini aldıkları coğrafi birimin çok dışına taşarak komşu bölgelerdeki illeri de bünyesine katmıştır.

Buna göre; başlangıçta bir sulama projesi olarak planlanan ancak 20162016 ve 20192019 yıllarındaki idari revizyonlarla kapsama alanı genişletilen ve güncel durumda bünyesinde Kırşehir ile Kırıkkale illerini de barındıran bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konya Ovası Projesi (KOP)

Answer

Konya Ovası Projesi (KOP)
Konya Ovası Projesi (KOP), güncel idari yapılanması itibarıyla Konya, Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Yozgat, Kırşehir ve Kırıkkale illerini kapsamaktadır. Özellikle Kırşehir ve Kırıkkale'nin projeye dahil edilmesi, projenin 'sulama' odaklı dar kapsamından çıkarak bölgeyi bütünsel olarak kalkındırmayı amaçlayan bir yapıya dönüştüğünü kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Bölgesel kalkınma projelerinin (BKP) il kapsamlarını ve tarihsel değişimlerini analiz edin.
KOP ve DOKAP'ın son yıllarda en çok revize edilen ve genişleyen projeler olduğunun tespiti.
Özellikle 2011 sonrası kurulan Bölge Kalkınma İdareleri (BKİ) ile projelerin idari sınırlarının sosyo-ekonomik gerekçelerle genişletilmesi.
2
KOP'un (Konya Ovası Projesi) çekirdek illerini belirleyin.
Projenin başlangıçta Konya, Karaman, Aksaray ve Niğde illerindeki sulama yatırımlarına (Mavi Tünel vb.) odaklandığının hatırlanması.
Konya Kapalı Havzası'ndaki su yetersizliğini çözmek için planlanan 'Mavi Tünel'in projenin çıkış noktası olması.
3
20162016 ve sonraki genişleme süreçlerini teyit edin.
Nevşehir ve Yozgat'ın (20162016), ardından Kırşehir ve Kırıkkale'nin projeye dahil edilerek toplam il sayısının 88'e ulaştığının belirlenmesi.
İç Anadolu'daki bu komşu illerin sosyo-ekonomik kalkınma süreçlerinin Konya merkezli bütünleşik bölge planına entegre edilmesi.
4
Kırşehir ve Kırıkkale illerinin coğrafi konumunu projenin ismiyle kıyaslayın.
Bu illerin projenin orijinal 'Konya Ovası' isminin sınırlarını aşarak İç Anadolu'nun kuzeyine kadar uzandığının fark edilmesi.
KOP'un artık sadece bir sulama projesi değil, makro-bölgesel bir kalkınma koridoru kimliği kazanması.

Key Concept

Bölge Kalkınma İdareleri (BKİ) ve Proje Kapsamındaki Güncel İl Dağılımları

Hints

1
Projenin çekirdek bölgesindeki temel faaliyet, yer altı sularının azalmasıyla mücadele için yapılan 'Mavi Tünel' yatırımıdır.
2
Bu proje, günümüzde toplam 88 ili kapsamaktadır ve Yozgat'ın da bu listeye dahil olduğunu hatırlamak çözüm için kritiktir.
3
Başlangıçta sadece Konya, Karaman, Aksaray ve Niğde'den oluşan bu proje, İç Anadolu'nun kuzeyindeki Kırıkkale'ye kadar genişletilmiştir.

Practice More

Hem DOKAP hem de DAP kapsamında yer alan Sivas ile hem DOKAP hem de YHGP kapsamında yer alan Amasya/Çorum/Tokat gibi illerin durumunu ayrıca inceleyiniz.

Alternative Method

BKP il eşleştirmelerinde 'en aykırı' ili bulma yöntemini kullanın. Kırıkkale ve Kırşehir, coğrafi olarak Karadeniz'e veya Doğu Anadolu'ya değil, doğrudan Konya merkezli iç bölgeye idari olarak eklenmiş illerdir.
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin büyük bir bölümü tarımsal verimliliği artırmak ve sulama olanaklarını geliştirmek üzerine kurgulanmışken, bazı projeler bölgenin mevcut sanayi ve maden potansiyelini rehabilite etmeyi ve ekonomik çeşitliliği sağlamayı hedeflemektedir.

Buna göre, aşağıda verilen projelerden hangisinin temel çıkış noktası; mevcut ağır sanayi kollarının modernizasyonu, kömür işletmelerinin yeniden yapılandırılması ve bölge ekonomisinin yalnızca madenciliğe olan bağımlılığının azaltılmasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)

Answer

Temel hedefi ağır sanayinin modernizasyonu ve kömür işletmelerinin rehabilitasyonu olan proje Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) projesidir.
Doğru seçenek olan Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK), Türkiye'nin en önemli taş kömürü havzasında yer alan maden işletmelerinin verimliliğini artırmak ve demir-çelik sanayisindeki teknolojik eskimeyi gidermek amacıyla hazırlanmıştır. Bölgenin sadece madene dayalı tek tip ekonomiden kurtarılarak hizmet ve diğer sanayi kollarıyla çeşitlendirilmesi projenin ana omurgasını oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Projenin temel ekonomik faaliyet alanını belirle.
Soru kökünde 'sanayi kollarının modernizasyonu' ve 'kömür işletmeleri' ifadeleri geçmektedir.
Türkiye'de taş kömürü ve buna bağlı ağır sanayinin merkezi Batı Karadeniz bölümündeki Zonguldak çevresidir.
2
Seçeneklerdeki projelerin ana hedefleriyle karşılaştır.
GAP, KOP ve DAP projeleri büyük oranda tarım ve hayvancılık; YHGP ise havza ıslahı odaklıdır.
ZBK projesi ise özel sektörün sanayideki payını artırmak ve madencilik dışında yeni iş sahaları yaratmak amacıyla kurgulanmıştır.

Key Concept

ZBK Projesi'nin Sektörel Farklılığı

Hints

1
Türkiye'de taş kömürü çıkarımının yapıldığı tek bölgeyi düşünün.
2
Hangi projenin ismi, ağır sanayinin (demir-çelik) en yoğun olduğu illeri kapsamaktadır?
3
Sanayi modernizasyonu ve maden ocaklarının rehabilitasyonu denince akla Zonguldak ve çevresi gelmelidir.

Practice More

Diğer kalkınma projelerinin (DOKAP, GAP, KOP vb.) kapsamındaki illeri bir harita üzerinde çalışmak, hangi ilin hangi projede olduğunu ayırt etmenizi kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:50s
Question 20Question

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), başlangıçta sadece su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesine dayalı bir yatırım programıyken; 1989 yılında hazırlanan Master Plan ile eğitim, sağlık, konut ve kentsel-kırsal altyapı gibi alanları da kapsayan "çok sektörlü ve entegre" bir bölgesel kalkınma projesine dönüşmüştür.

Buna göre; GAP'ın sosyal kalkınma hedefleri doğrultusunda, özellikle bölgedeki kadınların ve gençlerin toplumsal hayata katılımını artırmak, onlara çeşitli beceriler kazandırarak istihdam olanaklarını geliştirmek amacıyla kurulan merkezler aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM)

Answer

Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM), GAP kapsamında sosyal kalkınmayı desteklemek amacıyla kurulan birimlerdir.
Doğru seçenek olan merkezler, GAP kapsamında özellikle dezavantajlı grupların eğitimi, beceri kazanması ve sosyal entegrasyonu için kurulan Çok Amaçlı Toplum Merkezleri'dir (ÇATOM). Bu merkezler, projenin sadece teknik bir yatırım değil, toplumsal bir dönüşüm projesi olduğunun en önemli kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Projenin kapsamını analiz etme
Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) 1989 Master Planı ile sadece ekonomik değil, sosyal bir boyut da kazandığı görülür.
Soruda belirtilen 'entegre yapı' ifadesi, projenin insani ve sosyal gelişimi de hedeflediğini gösterir.
2
Projeye özgü sosyal birimleri eşleştirme
GAP kapsamında kadın ve gençlerin güçlendirilmesi için kurulan özgün yapıların 'ÇATOM' olduğu belirlenir.
ÇATOM'lar (Çok Amaçlı Toplum Merkezleri), doğrudan GAP İdaresi tarafından yürütülen sosyal gelişim projeleridir.
3
Diğer seçenekleri eleme
Mavi Tünel KOP'a, Yeşil Yol DOKAP'a, Filyos ZBK'ya ve Kış Koridoru DAP'a aittir.
Her bölgesel kalkınma projesinin kendine özgü alt projeleri ve marka isimleri bulunmaktadır.

Key Concept

GAP'ın Entegre Bölgesel Kalkınma Modeli ve Sosyal Projeleri

Hints

1
Soruda bahsedilen merkezler, kalkınmanın insani boyutuna odaklanan ve Güneydoğu Anadolu'daki illerde faaliyet gösteren birimlerdir.
Estimated Time:50s
Page 1 / 6Next
Bölgesel Kalkınma Projeleri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin