Examkin

Bölgesel Kalkınma Projeleri

104 questions

Question 41Question →

Zonguldak, Bartın ve Karabük illerini kapsayan ZBK Projesi'nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bölge ekonomisinin temelini oluşturan taş kömürü ve demir-çelik sektörlerini modernize ederek ekonomik yapıyı çeşitlendirmek

Answer

ZBK Projesi'nin temel amacı bölgedeki madencilik ve ağır sanayiyi modernize ederek ekonomik yapıyı çeşitlendirmektir.
Zonguldak, Bartın ve Karabük illeri Türkiye'nin en önemli taş kömürü ve ağır sanayi merkezleridir. ZBK Projesi, bu bölgelerdeki mevcut sanayi tesislerinin (demir-çelik) ve maden ocaklarının teknolojik olarak yenilenmesini, ayrıca bölge halkının sadece bu sektörlere bağlı kalmayıp yeni iş sahalarına (ekonomik çeşitlilik) kavuşmasını amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Projenin kapsamındaki illeri belirle.
Zonguldak, Bartın ve Karabük (Batı Karadeniz).
Soruda verilen şehirlerin ekonomik karakterini analiz etmek için konum tespiti gereklidir.
2
İlgili illerin baskın ekonomik faaliyetlerini hatırla.
Taş kömürü madenciliği ve demir-çelik sanayisi (Erdemir, Kardemir).
Bölgesel projeler, o bölgenin mevcut potansiyeli veya temel sorunları üzerine inşa edilir.
3
ZBK projesinin bu sektörler üzerindeki temel hedefini seç.
Mevcut sektörleri modernize etmek ve ekonomiyi çeşitlendirmek.
Ağır sanayinin sürdürülebilirliği ve tek bir sektöre bağımlılığın risklerini azaltmak projenin ana motivasyonudur.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Temel Amaçları ve Sektörel Odakları
Question 42Question →

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projelerinin her birinin bölgeye özgü öncelikli hedefleri bulunmaktadır. Zonguldak, Bartın ve Karabük (ZBK) illerini kapsayan projenin ana çıkış noktası, bölgedeki sanayi ve maden odaklı ekonomik yapının çeşitlendirilmesidir. Buna göre, ZBK projesi kapsamında yürütülmesi planlanan çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Kapsamlı sulama projeleriyle nadas alanlarının azaltılması ve pamuk gibi sanayi bitkilerinin üretiminin yaygınlaştırılması

Answer

Geniş sulama projeleriyle nadas alanlarının azaltılması ve pamuk gibi sanayi bitkilerinin üretiminin yaygınlaştırılması
Doğru seçenek olan nadas alanlarının azaltılması ve pamuk üretiminin yaygınlaştırılması hedefi, Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinin yer aldığı Batı Karadeniz bölgesi için uygun değildir. Bu bölge her mevsim yağışlı olduğu için nadas uygulamasına ihtiyaç duyulmaz; ayrıca pamuk yetişmek için yaz kuraklığı istediğinden bu bölgenin iklim koşullarıyla uyuşmaz. Bu hedefler daha çok Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) gibi projelerin temel amaçları arasındadır.

Step-by-Step Solution

1
ZBK projesinin coğrafi kapsamını ve temel amacını analiz etme
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) bölgesi Batı Karadeniz'dedir ve temel amacı tek bir sektöre (kömür/demir-çelik) olan bağımlılığı azaltarak ekonomiyi çeşitlendirmektir.
Soruda projenin kapsam dışı olan hedefinin bulunması istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki tarımsal faaliyetlerin bölge iklimiyle uyumunu kontrol etme
ZBK bölgesi her mevsim yağışlıdır. Pamuk tarımı yaz kuraklığı ister, nadas ise su azlığı olan bölgelerde uygulanır.
Batı Karadeniz ikliminde nadasa ihtiyaç duyulmaz ve pamuk yetişme koşulları uygun değildir.
3
Hedeflerin diğer bölgesel projelerle eşleştirilmesi
Nadasın azaltılması ve pamuk tarımının yaygınlaştırılması Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) ile özdeşleşmiş hedeflerdir.
Projelerin amaçlarını birbirine karıştırmamak için bölgeye özgü temel kısıtları ve imkanları bilmek gerekir.

Key Concept

ZBK Projesi'nin Sanayi Çeşitlendirme ve Bölgesel Kalkınma Hedefleri

Hints

1
ZBK bölgesinin (Batı Karadeniz) iklim özelliklerini ve temel ekonomik dayanağını hatırlayın.
2
Nadas ve pamuk tarımı genellikle yaz kuraklığının olduğu veya su yetersizliğinin yaşandığı bölgelerde gündeme gelir.
3
Filyos Projesi'nin hangi kalkınma projesinin ana unsuru olduğunu düşünün.

Practice More

Bölgesel projelerin kapsadığı illeri ve her projenin 'anahtar kelimelerini' (örneğin DOKAP-Yeşil Yol, KOP-Mavi Tünel) eşleştiren bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 43Question →

Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi, bölgedeki madencilik ve ağır sanayiye dayalı ekonomik yapının sürdürülebilirliğini sağlamak ve alternatif ekonomik faaliyetler geliştirmek amacıyla hazırlanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ZBK Projesi kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan çalışmalardan biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Mavi Tünel Projesi ile havzadaki su kaynaklarını tarım alanlarına ulaştırmak

Answer

Mavi Tünel Projesi ile havzadaki su kaynaklarını tarım alanlarına ulaştırmak
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi sanayi ve madencilik odaklı bir gelişim planıyken, Mavi Tünel Projesi Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında İç Anadolu'daki sulama ihtiyacını karşılamaya yönelik bir yatırımdır.

Step-by-Step Solution

1
ZBK Projesi'nin odaklandığı ekonomik faaliyetleri belirleme
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) projesi; taş kömürü madenciliği, demir-çelik sanayisi ve lojistik (Filyos Limanı) temellidir.
Bölgenin ekonomik yapısı ağır sanayi ve madenciliğe dayanmaktadır.
2
Mavi Tünel Projesi'nin hangi kalkınma projesine ait olduğunu saptama
Mavi Tünel, Göksu Nehri'nin sularını Konya Ovası'na aktarmayı amaçlayan bir sulama projesidir.
Mavi Tünel, Konya Ovası Projesi'nin (KOP) en kritik bileşenidir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Temel Amaçları ve Kapsamları

Alternative Method

Projelerin anahtar kelimelerini eşleştirme yöntemi: ZBK = Maden/Sanayi, KOP = Sulama/Mavi Tünel, DOKAP = Turizm/Yeşil Yol.
Estimated Time:1m 0s
Question 44Question →

Türkiye'de bölgeler arası gelişmişlik farklarını gidermek ve her bölgenin potansiyelini en verimli şekilde kullanmak amacıyla çeşitli bölgesel kalkınma projeleri hazırlanmıştır. Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon, Tokat ve Amasya illerini kapsayan bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)

Answer

Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun, Trabzon, Tokat ve Amasya illerini kapsayan bölgesel kalkınma projesi Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) olarak adlandırılır.
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), başlangıçta 8 ili (Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Samsun ve Trabzon) kapsarken, daha sonra Tokat ve Amasya illerinin de dahil edilmesiyle güncel halini almıştır. Bu proje bölgenin turizm, ulaşım ve hayvancılık potansiyelini artırmayı hedefler.

Step-by-Step Solution

1
İllerin coğrafi konumunu incelemek
Soruda verilen illerin büyük bir kısmının Doğu Karadeniz Bölgesi'nde olduğu tespit edilir.
Bölgesel projeler genellikle illerin coğrafi yakınlığına ve ortak ekonomik sorunlarına göre şekillenir.
2
Proje kapsamlarını karşılaştırmak
Artvin, Rize, Trabzon gibi illerin sadece DOKAP kapsamında yer aldığı belirlenir.
Samsun, Tokat ve Amasya gibi iller hem DOKAP hem de Yeşilırmak Havzası projesinde yer alsa da, listenin tamamı sadece DOKAP kapsamına uygundur.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin kapsamındaki iller

Practice More

Diğer kalkınma projelerinin (KOP, ZBK, YHGP) temel amaçlarını ve kapsadığı illeri tekrar etmek faydalı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 45Question →

Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) hayata geçirilmesiyle birlikte bölgede sulu tarımın yaygınlaşması, tarımsal verimliliği ve ürün çeşitliliğini önemli ölçüde artırmıştır. Bu durumun bölgedeki sosyo-ekonomik yapı üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin azalması beklenir?

Show answer & explanation

Answer: Bölge dışına yapılan mevsimlik tarım işçisi göçü

Answer

Bölge dışına yapılan mevsimlik tarım işçisi göçü
Bölge dışına yapılan mevsimlik tarım işçisi göçü ifadesi doğrudur çünkü GAP ile gelen sulama imkanları, bölgede iş gücü talebi yüksek olan ürünlerin (özellikle pamuk) ekimini artırmıştır. Bu durum, bölge halkının ekonomik kazanç elde etmek için başka illere gitme ihtiyacını azaltarak yerel istihdamı güçlendirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Projenin temel etkisini belirle
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile bölgeye su getirilmiş ve kuru tarımdan sulu tarıma geçilmiştir.
Soruda projenin sulu tarım üzerindeki etkisi vurgulanmaktadır.
2
Ekonomik sonuçları analiz et
Sulu tarımla birlikte pamuk, mısır gibi yoğun iş gücü isteyen ürünlerin ekimi artmış ve tarıma dayalı sanayi gelişmiştir.
Artan üretim yerelde daha fazla iş imkanı yaratır.
3
Sosyal sonuçla ilişkilendir
Yerel iş imkanlarının artması, önceden başka bölgelere (örneğin Çukurova veya Ege) çalışmaya giden tarım işçilerinin kendi bölgesinde kalmasını sağlar.
Göçün itici faktörleri azaldığı için mevsimlik göç hareketlerinde düşüş yaşanır.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin sosyo-ekonomik sonuçları ve göç ilişkisi.

Hints

1
GAP gibi büyük projelerin temel amacı bölge halkının yaşam standartlarını yükseltmektir.
2
İnsanlar genellikle işsizlik veya düşük gelir nedeniyle göç ederler; bölgede iş imkanı artarsa bu durum nasıl değişir?
3
Sulama ile birlikte pamuk gibi iş gücü gerektiren ürünlerin ekiminin artması, yerel halkın kendi bölgesinde çalışmasını sağlar.

Practice More

GAP'ın tarımsal ürün desenindeki en büyük değişikliği olan pamuk üretimindeki artışı ve bunun sanayiye etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 46Question →

Türkiye'de bölgesel planlama çalışmaları; illerin sosyo-ekonomik yapıları, ulaşım ağları ve kalkınma öncelikleri doğrultusunda zaman içerisinde revize edilmektedir. Bu kapsamda, 20202020 yılında Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamına yeni iller dahil edilerek projenin batı ve güney sınırları genişletilmiştir.

Bu düzenleme ile DOKAP kapsamına alınan iller düşünüldüğünde; aynı zamanda tarım ve hayvancılık potansiyeli ile daha önceden Doğu Anadolu Projesi (DAP) içerisinde de yer alarak iki farklı kalkınma idaresinin yetki alanında bulunan il aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sivas

Answer

Sivas ili, 2020 yılındaki genişleme ile DOKAP'a dahil edilmiş olup aynı zamanda bir DAP ilidir.
Sivas ili, coğrafi olarak İç Anadolu'da yer almasına rağmen kalkınma stratejileri gereği önce Doğu Anadolu Projesi'ne (DAP), ardından 20202020 yılında Doğu Karadeniz Projesi'ne (DOKAP) dahil edilmiştir. Bu durum Sivas'ı, soruda belirtilen 20202020 genişlemesiyle çoklu proje üyeliği kazanan spesifik il yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
20202020 yılındaki DOKAP genişlemesini analiz etmek.
Amasya, Çorum ve Sivas illeri 1313 Mayıs 20202020 tarihli kararname ile DOKAP Bölge Kalkınma İdaresi kapsamına alınmıştır.
Soruda belirtilen zaman kısıtlamasını (2020 düzenlemesi) karşılayan illeri belirlemek gerekir.
2
DAP (Doğu Anadolu Projesi) üye listesini kontrol etmek.
Doğu Anadolu illerine ek olarak Sivas, gelişim endeksi ve hayvancılık potansiyeli nedeniyle DAP kapsamına daha önceden (20162016) dahil edilmiştir.
İkinci kriter olan 'çoklu proje üyeliği' durumunu teyit etmek gerekir.
3
Kesişim kümesini belirlemek.
Sivas, hem 20202020 düzenlemesiyle DOKAP'a giren iller arasındadır hem de halihazırda DAP üyesidir.
Tüm kriterleri (2020'de eklenme ve DAP üyeliği) sağlayan tek il belirlenir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinde Kapsam Değişiklikleri ve Çoklu Üyelik

Hints

1
DOKAP'ın asıl üyeleri Karadeniz kıyı kuşağı ve Bayburt-Gümüşhane'dir; sonradan eklenenler ise daha güneydeki ve batıdaki illerdir.
2
Sivas, coğrafi olarak İç Anadolu'da bulunmasına rağmen hem 'Doğu' hem de 'Karadeniz' projelerinde yer alan tek istisnai ildir.
3
2020 yılında DOKAP'a Amasya, Çorum ve Sivas eklenmiştir; bunlardan sadece Sivas halihazırda bir DAP (Doğu Anadolu Projesi) ilidir.

Practice More

İllerin hangi havzalara (YHGP) ve hangi kalkınma idarelerine (DAP, DOKAP, KOP, GAP) üye olduğunu gösteren güncel bir tabloyu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 47Question →

Türkiye'de bölgeler arası ekonomik farklılıkları azaltmak ve bölgenin sahip olduğu potansiyeli en iyi şekilde değerlendirmek amacıyla çeşitli kalkınma projeleri yürütülmektedir. Bu kapsamda hazırlanan Konya Ovası Projesi'nin (KOP) en temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bölgedeki su sorununu çözerek tarımsal sulama imkânlarını artırmak ve verimliliği yükseltmek

Answer

Konya Ovası Projesi'nin (KOP) temel amacı, bölgedeki su yetersizliğini gidererek tarımsal sulama olanaklarını artırmak ve yeraltı su seviyesini korumaktır.
Konya Ovası Projesi (KOP), başta Konya olmak üzere Aksaray, Niğde, Karaman gibi illeri kapsayan, temelinde tarımsal sulama ve su kaynaklarının etkin kullanımı yatan bir kalkınma projesidir. Bölgedeki kuraklık ve yeraltı suyunun bilinçsiz tüketimi nedeniyle ortaya çıkan sorunları gidermek projenin ana hedefidir.

Step-by-Step Solution

1
Projenin adını ve kapsadığı bölgeyi analiz etme
Proje Konya ve çevresindeki (İç Anadolu) illeri kapsamaktadır.
Bölgesel kalkınma projeleri isimlerini genellikle odaklandıkları coğrafi alandan alırlar.
2
Bölgenin temel coğrafi sorununu belirleme
Bölgenin en büyük sorunu kuraklık ve su yetersizliğidir.
İç Anadolu, Türkiye'nin en az yağış alan ve sulamaya en çok ihtiyaç duyan bölgesidir.
3
Sorun ile proje amacını eşleştirme
Sulama imkânlarının artırılması (Mavi Tünel vb.) projenin ana eksenini oluşturur.
KOP, tarımsal yapının güçlendirilmesi ve su kaynaklarının yönetimi için oluşturulmuştur.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Temel Amaçları
Estimated Time:45s
Question 48Question →

Cumhuriyet’ten günümüze Türkiye’nin farklı coğrafi alanlarında sosyal ve ekonomik dengesizlikleri azaltmak ve yerel potansiyelleri harekete geçirmek amacıyla çok yönlü kalkınma projeleri planlanmıştır. Bu projelerin her biri, uygulandığı bölgenin coğrafi ve ekonomik karakterine uygun özel stratejik hedeflere sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde bölgesel kalkınma projesi ile bu projenin temel odağı yanlış eşleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Konya Ovası Projesi (KOP) - Akarsu kirliliğini önlemek, akış rejimini düzenlemek ve nehir havzasındaki taşkınları kontrol altına almak

Answer

Konya Ovası Projesi (KOP) ile 'akarsu kirliliğini önlemek ve taşkın kontrolü sağlamak' hedefinin eşleştirilmesi yanlıştır; çünkü bu hedefler Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'ne (YHGP) aittir.
Doğru yanıt olan seçenekteki hedef Konya Ovası Projesi'ne (KOP) ait değildir. Akarsu kirliliği, erozyonla mücadele, akış rejimi düzenlemesi ve taşkın kontrolü gibi hedefler doğrudan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) temel taşlarını oluşturur. KOP'un öncelikli hedefi ise Göksu Nehri'nden su aktarımı yaparak (Mavi Tünel gibi projelerle) İç Anadolu'daki tarım arazilerinin sulanması ve yeraltı su seviyesinin korunmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde verilen her bir projenin (GAP, DOKAP, ZBK, KOP, DAP) temel kuruluş amacını gözden geçiriniz.
GAP sulama/enerji, DOKAP turizm/ulaşım, ZBK çeşitlendirme, DAP hayvancılık ve KOP ise sulama odaklıdır.
Projelerin ana hedeflerini bilmek, yanlış eşleştirmeyi bulmak için gereklidir.
2
Konya Ovası Projesi'nin (KOP) çevresel hedeflerini inceleyiniz.
KOP'un çevresel hedefleri daha çok yeraltı sularının korunması ve havza dışından (Göksu Havzası) su getirilmesi üzerinedir.
KOP'un bölgedeki kuraklık ve su yetersizliği sorununa odaklandığını teyit etmek gerekir.
3
Seçenekte belirtilen 'akarsu kirliliği ve taşkın kontrolü' ifadesinin hangi projeye ait olduğunu belirleyiniz.
Bu hedefler, Yeşilırmak üzerindeki kirlilik ve erozyonla mücadele eden Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'ne (YHGP) aittir.
KOP ile YHGP arasındaki odak farkını netleştirmek doğru cevaba ulaşmamızı sağlar.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinin (GAP, DAP, KOP, DOKAP, ZBK, YHGP) temel amaçları ve birbirlerinden ayrılan stratejik farkları.

Hints

1
Projelerin isimlerine odaklanın; 'Yeşilırmak' bir akarsuyken, 'Konya Ovası' geniş bir tarım alanını temsil eder.
2
Akarsu kirliliği ve taşkın gibi sorunlar daha çok Karadeniz'e dökülen nehir havzaları için tasarlanan projelerde önceliklidir.

Practice More

Bölgesel kalkınma projelerinde son yıllarda yapılan il değişikliklerini (örneğin Sivas'ın hem DAP hem DOKAP kapsamına alınması) incelemeniz faydalı olacaktır.

Alternative Method

Projeleri temel sloganlarıyla kodlayabilirsiniz: GAP (Su ve Enerji), DAP (Hayvancılık), KOP (Sulu Tarım ve Yeraltı Suyu), DOKAP (Yaylacılık ve Ulaşım), ZBK (Sanayide Çeşitlilik), YHGP (Havza Kirliliği ve Erozyon).
Estimated Time:1m 15s
Question 49Question →

Türkiye'de yarı kurak iklim şartlarının belirgin olduğu İç Anadolu Bölgesi'nde, özellikle tarımsal sulama ihtiyacını karşılamak ve yer altı sularının aşırı kullanımını engellemek amacıyla hayata geçirilen; bünyesinde Mavi Tünel gibi devasa yatırımları barındıran bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konya Ovası Projesi (KOP)

Answer

Konya Ovası Projesi (KOP)
Doğru seçenek olan Konya Ovası Projesi (KOP), İç Anadolu'daki kuraklık ve yer altı su seviyesindeki kritik düşüşü engellemek için hazırlanan, Göksu Nehri'nin sularını Bağbaşı Barajı ve Mavi Tünel aracılığıyla bölgeye getiren sulama projesidir.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki anahtar ifadeleri belirle.
İç Anadolu Bölgesi, tarımsal sulama ihtiyacı, yer altı suyu korunması ve Mavi Tünel ifadeleri tespit edildi.
Hangi projenin hangi bölge ve sorunla eşleştiğini bulmak için ipuçları kullanılır.
2
Bölgesel eşleştirme yap.
İç Anadolu ve Konya çevresi KOP projesinin uygulama alanıdır.
Projeler isimlerini genellikle odaklandıkları bölgeden veya akarsu havzasından alırlar.
3
Teknik bileşenleri kontrol et.
Mavi Tünel, Göksu Nehri'nin sularını Konya Ovası'na aktaran projenin en önemli parçasıdır.
Mavi Tünel yatırımı doğrudan KOP ile özdeşleşmiş bir mühendislik yapısıdır.

Key Concept

Konya Ovası Projesi'nin (KOP) Temel Hedefleri ve İçeriği

Hints

1
Soruda geçen 'Konya Havzası' ifadesi projenin adıyla doğrudan ilişkilidir.
2
Bu projenin en meşhur mühendislik yapısı, suyu bölgeye taşıyan 'Mavi Tünel'dir.
3
İç Anadolu'da yer altı suyunun bitmesiyle oluşan obrukların önüne geçmek projenin önemli bir amacıdır.

Practice More

Bu projenin kapsadığı illerin (Konya, Karaman, Aksaray, Niğde ve sonradan eklenen Nevşehir, Yozgat, Kırşehir, Kırıkkale) listesini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 50Question →

Zonguldak, Bartın ve Karabük (ZBK) Projesi; bölgedeki kömür işletmeciliği ve demir-çelik sanayisine dayalı olan tek yönlü ekonomik yapıyı dönüştürerek sürdürülebilir bir kalkınma modeli oluşturmayı hedeflemektedir. Bu projenin temel hedefleri ve stratejik planları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi projenin gerçekleşmesini öngördüğü amaçlar arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Kömür üretim miktarını en üst düzeye çıkarmak için bölge genelinde geleneksel maden ocaklarını yaygınlaştırmak

Answer

Kömür üretim miktarını en üst düzeye çıkarmak için bölge genelinde geleneksel maden ocaklarını yaygınlaştırmak, ZBK projesinin amaçlarından biri değildir.
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin temel felsefesi, bölgedeki 'monokültür' ekonomik yapıyı (sadece kömür ve demir-çelik) kırarak çeşitlilik sağlamaktır. Bu doğrultuda kömür üretiminde modernizasyon ve verimlilik hedeflenirken, ekonominin diğer alanlarına (turizm, tarım, lojistik) yatırım yapılması öngörülür. Kömür üretim miktarını geleneksel yöntemlerle ve her alanda yaygınlaştırarak artırmaya çalışmak, projenin modernizasyon ve çeşitlendirme hedefleriyle taban tabana zıttır.

Step-by-Step Solution

1
ZBK Projesi'nin temel amacını analiz edin.
Proje, Batı Karadeniz'deki Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinde madencilik ve ağır sanayiye dayalı 'tek yönlü' ekonomik yapıyı değiştirmeyi hedefler.
Bölgenin sadece kömür ve çeliğe bağımlı kalması, ekonomik krizlerden çok çabuk etkilenmesine neden olmaktadır.
2
Modernizasyon ve çeşitlendirme ilkelerini değerlendirin.
Proje kapsamında mevcut tesislerin (Kardemir, Erdemir, TTK) modernize edilmesi ve tarım, hizmet, lojistik gibi yeni sektörlerin teşvik edilmesi planlanmıştır.
Sürdürülebilir kalkınma için verimliliğin artması ve ekonomik faaliyetlerin çeşitlenmesi şarttır.
3
Çelişkili olan seçeneği belirleyin.
Geleneksel (ilkel/eski) yöntemlerle maden ocaklarını yaygınlaştırarak üretimi artırmak, projenin 'modernizasyon' ve 'ekonomiyi çeşitlendirme' vizyonuna aykırıdır.
Proje, madenlerin kapatılmasını değil, daha verimli çalıştırılmasını ve ekonominin sadece madene dayanmamasını amaçlar.

Key Concept

ZBK Projesi'nin temel stratejisi: Modernizasyon ve Ekonomik Çeşitlendirme

Hints

1
ZBK projesinin ismindeki illerin ortak ekonomik özelliği nedir?
2
Projenin temel amacı, madene olan bağımlılığı artırmak mı yoksa ekonomiyi farklı kollara da yaymak mı olabilir?
3
Sorudaki 'geleneksel maden ocaklarını yaygınlaştırmak' ifadesi, modern bir kalkınma projesinin hedefi olabilir mi?

Practice More

Filyos Projesi'nin ZBK içindeki yeri ve Batı Karadeniz ekonomisine etkilerini ayrıca inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 51Question →

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projeleri, bölgelerin sahip olduğu potansiyelleri en verimli şekilde kullanmayı hedeflemektedir. Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yürütülen en dikkat çekici çalışmalardan biri olan "Yeşil Yol" projesi ile bölgedeki yaylaların bir üst yol güzergâhı üzerinden birbirine bağlanması planlanmıştır.

Buna göre "Yeşil Yol" çalışması ile DOKAP'ın aşağıdaki temel hedeflerinden hangisine doğrudan hizmet edilmesi amaçlanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bölgedeki ulaşım altyapısını güçlendirerek yayla turizmini canlandırmak ve sürdürülebilir kılmak

Answer

Bölgedeki ulaşım altyapısını güçlendirerek yayla turizmini canlandırmak ve sürdürülebilir kılmak
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında uygulanan Yeşil Yol projesi, bölgenin en önemli ekonomik değerlerinden biri olan yaylaların ulaşım standartlarını yükselterek turizm sezonunu uzatmayı ve turistlerin kıyı şeridine mahkum kalmadan iç kesimlerdeki doğal güzelliklere erişimini sağlamayı amaçlar. Bu durum doğrudan ulaşım altyapısı üzerinden yayla turizmini canlandırma hedefiyle örtüşür.

Step-by-Step Solution

1
DOKAP'ın coğrafi kapsamını ve temel ekonomik dinamiklerini analiz et.
Doğu Karadeniz Bölgesi, yer şekillerinin engebeli olması nedeniyle ulaşımın zor olduğu ancak yüksek yayla turizmi potansiyeline sahip bir bölgedir.
Bölgesel projeler, o bölgenin dezavantajlarını avantaja çevirmeyi amaçlar.
2
"Yeşil Yol" projesinin teknik içeriğini değerlendir.
Proje, Samsun'dan Artvin'e kadar olan yaylaları yüksek rakımlı bir hat üzerinden birbirine bağlayan bir ulaşım koridorudur.
Yolların yaylalar arasında olması, kıyıya inme zorunluluğunu ortadan kaldırarak turizm rotasını genişletir.
3
Projenin ekonomik sonucunu seçeneklerle eşleştir.
Ulaşım altyapısının bu şekilde geliştirilmesi, doğrudan yayla turizminin canlanmasına hizmet eder.
Turistlerin yaylalar arası geçişini kolaylaştırmak, konaklama ve turizm gelirlerini artıracaktır.

Key Concept

DOKAP ve Turizm Stratejileri

Hints

1
Doğu Karadeniz Bölgesi denilince akla gelen en önemli doğal turizm faaliyetini düşünün.
2
"Yeşil Yol" ismi, doğa turizmi ve yayla kültürü ile doğrudan ilişkilidir.
3
Bu proje, turistlerin kıyıdaki karayolunu kullanmadan yüksek rakımlı yaylalar arasında seyahat edebilmesini sağlamak için tasarlanmıştır.

Practice More

Diğer kalkınma projelerinin (GAP, KOP, ZBK, DAP, YHGP) anahtar kelimelerini (Sulama, Sanayi, Hayvancılık vb.) içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 52Question →

Türkiye'de hazırlanan bölgesel kalkınma planları; sürdürülebilir kalkınma ilkesi çerçevesinde sosyal, ekonomik ve ekolojik hedefleri bir arada gözetmektedir. Bu projelerden biri, özellikle nehir havzasındaki doğal dengenin korunması ve akarsu kaynaklı çevresel sorunların minimize edilmesini stratejik merkezine almıştır.

Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan; ana hedefleri akış rejiminin düzenlenmesi, havzadaki kirliliğin kontrol altına alınması ve toprak erozyonunun engellenmesi olan proje aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)

Answer

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP), Yeşilırmak ve kollarının akış rejimini düzenlemek, nehir kirliliğini kontrol altına almak ve havzada tarım arazilerini korumak için erozyonla mücadele etmek amacıyla kurulmuştur. Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel amaçları ve kapsam illerini analiz etme.
Hedefler: Erozyonla mücadele, kirlilik önleme ve akış rejimi düzenlemesi; İller: Amasya, Çorum, Samsun, Tokat.
Projenin kimliğini belirlemek için verilen spesifik ekolojik ipuçlarını ve coğrafi kapsamı ayrıştırmak gerekir.
2
Tanımlanan özelliklerin Türkiye'deki bölgesel kalkınma projeleriyle eşleştirilmesi.
Bu özellikler doğrudan bir nehir havzasının yönetimine odaklanan YHGP'yi işaret etmektedir.
Diğer projeler genellikle ekonomik (tarım, sanayi) odaklıyken, YHGP'nin çıkış noktası nehir havzasındaki ekolojik dengedir.

Key Concept

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) Temel Hedefleri

Hints

1
Soruda bahsedilen iller Orta Karadeniz bölümünde yer almaktadır.
2
Bu proje, doğrudan bir nehir ismini taşır ve temel amacı o nehrin ekolojik yönetimidir.
3
Erozyonla mücadele ve kirlilik önleme hedefleri, bu havza projesinin ayırt edici özellikleridir.

Practice More

Samsun ve Tokat illerinin hem YHGP hem de DOKAP kapsamında yer almasının nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 53Question →

Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma planları; bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak adına farklı iktisadi modeller üzerine inşa edilmiştir. Bazı projeler, bölgenin "atıl kalmış doğal potansiyelini" (su, toprak, mera vb.) fiziksel altyapı yatırımlarıyla mobilize etmeyi hedeflerken; bazıları ise "miadını doldurmaya başlayan veya tek yönlü gelişmiş olan sanayi yapısını" modernize ederek sektörel çeşitliliği sağlamayı amaçlar.

Buna göre, aşağıda verilen kalkınma projelerinden hangisinin temel ekonomik çıkış noktası, diğerlerinden farklı olarak mevcut bir sanayi odağındaki "yapısal daralma riskini" yönetmektir?

Show answer & explanation

Answer: Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi

Answer

Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi
Zonguldak-Bartın-Karabük (ZBK) Projesi'nin temel çıkış noktası, bölgedeki taş kömürü işletmelerinin (TTK) ve Kardemir gibi tesislerin özelleştirilmesi veya küçülmesi durumunda bölge ekonomisinin yaşayacağı sarsıntıyı önlemektir. Bu nedenle proje, bölgeyi tek bir sektöre bağımlı olmaktan kurtarıp hizmet, tarım ve diğer sanayi kollarını geliştirmeyi hedefler. Diğer projeler ise daha çok 'kaynak seferberliği' (mobilizasyon) üzerinedir.

Step-by-Step Solution

1
Projelerin temel felsefesini analiz etme
GAP, KOP, DAP ve DOKAP gibi projelerin temelinde henüz tam kapasiteyle kullanılmayan doğal kaynakların (su, mera, yayla) ekonomiye kazandırılması yatar.
Bu projeler 'gelişme' odaklıdır; yani mevcut bir potansiyeli yukarı çekmeye çalışırlar.
2
ZBK Projesi'nin özgün durumunu inceleme
ZBK bölgesi (Zonguldak, Bartın, Karabük) halihazırda Türkiye'nin en eski ağır sanayi merkezlerinden biridir.
Ancak taş kömürü havzasındaki üretim maliyetlerinin artması ve demir-çelik tesislerinin modernizasyon ihtiyacı, bölgeyi bir 'yapısal kriz' eşiğine getirmiştir.
3
Sonuç çıkarma
ZBK projesi, diğerlerinden farklı olarak yeni bir kaynak bulmak yerine, mevcut sanayinin yarattığı 'tek yönlü bağımlılığı' kırmak ve ekonomik çöküş riskini yönetmek için planlanmıştır.
Bu durum projeyi bir 'yapısal dönüşüm' projesi yapar.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Stratejik Farklılıkları

Hints

1
Soruda bahsedilen projelerden hangisinin bulunduğu bölge, Cumhuriyetin ilk yıllarından beri 'ağır sanayi' ile özdeşleşmiştir?
2
Projelerin çoğu 'bir şeyler inşa edip üretim başlatmak' üzerinedir; ancak biri 'mevcut üretimin risklerini dağıtmak' üzerinedir.
3
Taş kömürü havzası ve Kardemir tesislerinin geleceği hangi projenin temelini oluşturur?

Practice More

Bölgesel kalkınma projelerinin kapsadığı illeri ve her projenin 'en büyük' yatırımını (örneğin GAP için Atatürk Barajı, KOP için Mavi Tünel) eşleştiren bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 54Question →

Türkiye'de bölgeler arası ekonomik ve sosyal farklılıkları gidermek amacıyla hazırlanan bölgesel kalkınma projeleri, uygulandıkları yörenin mevcut kaynaklarına ve sektörel potansiyeline odaklanmaktadır. Bu bağlamda;

• Taş kömürü havzasındaki işletmeleri rehabilite ederek kârlı hâle getirmek,
• Demir-çelik sanayisindeki mevcut tesislerin modernizasyonunu sağlamak,
• Bölgedeki ekonomik yapıyı çeşitlendirmek amacıyla tarım, hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerini desteklemek,
• Üretilen sanayi ürünlerinin uluslararası ticarete entegrasyonu için Filyos Limanı Projesi'ni hayata geçirmek

gibi temel amaçlar doğrultusunda planlanan bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)

Answer

Öncüllerde özellikleri verilen bölgesel kalkınma projesi Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'dir (ZBK).
Verilen bilgilerde taş kömürü üretiminin kârlı hâle getirilmesi, demir-çelik tesislerinin modernizasyonu ve Filyos Limanı'nın yapımı vurgulanmaktadır. Bu hedeflerin tamamı Türkiye'nin en büyük ağır sanayi ve maden havzalarından biri olan Batı Karadeniz'i kapsayan Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'nin (ZBK) resmî amaçları arasında yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen özellikleri analiz etme
Taş kömürü işletmeleri, demir-çelik sanayisi ve Filyos Limanı anahtar kelimeleri tespit edildi.
Kalkınma projelerini birbirinden ayıran en önemli faktör, odaklandıkları sektörel potansiyellerdir.
2
Anahtar kelimeleri bölgeler ve projelerle eşleştirme
Türkiye'nin en önemli taş kömürü yataklarının ve demir-çelik fabrikalarının (Erdemir, Kardemir) Batı Karadeniz bölümünde yer aldığı belirlendi.
Bölgenin yerel kaynakları doğrudan projenin adını ve kapsamını işaret eder.
3
Proje kapsamını doğrulama
Batı Karadeniz'deki bu sektörel hedefleri kapsayan, bölgedeki dışa göçü önlemeyi ve Filyos Limanı ile ulaşımı geliştirmeyi amaçlayan projenin ZBK Projesi olduğu kesinleştirildi.
Diğer projeler (KOP, DAP, DOKAP vb.) farklı coğrafi bölgelerde farklı sektörel amaçlara hizmet etmektedir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Kapsamı ve Temel Hedefleri

Hints

1
Öncüllerde bahsedilen taş kömürü ve demir-çelik sanayisinin Türkiye'de en yoğun bulunduğu coğrafi alanı düşününüz.
2
Filyos Limanı Karadeniz kıyısındadır ve bu proje üç ili kapsayan, ismini bu illerin baş harflerinden alan bir projedir.
3
Türkiye'nin en önemli taş kömürü havzası olan Zonguldak ve çevresini kapsayan projeye odaklanmalısınız.

Practice More

Diğer bölgesel kalkınma projelerinin (örneğin DOKAP kapsamına sonradan alınan iller) güncel sınırları ile ilgili sorular çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Projeleri kodlayarak ayırabilirsiniz: DAP = Hayvancılık, DOKAP = Yayla Turizmi, KOP = Tarımsal Sulama, ZBK = Kömür ve Demir-Çelik.
Estimated Time:50s
Question 55Question →

Fırat ve Dicle nehirlerinin su potansiyelinden yararlanarak bölgedeki tarım alanlarını sulamaya açmayı, hidroelektrik enerjisi üretmeyi ve tarıma dayalı sanayiyi geliştirmeyi temel hedef olarak belirleyen; zamanla sosyoekonomik boyut kazanarak Türkiye'nin en büyük entegre bölgesel kalkınma projesi hâline gelen çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)

Answer

Doğru yanıt, Fırat ve Dicle nehirlerindeki su kaynaklarını değerlendiren Güneydoğu Anadolu Projesi'dir (GAP).
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), başlangıçta Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde barajlar kurarak tarımsal sulama ve enerji üretimi amacıyla başlatılmış, ilerleyen süreçte eğitim, sağlık, altyapı ve tarıma dayalı sanayi yatırımlarını da içine alarak Türkiye'nin en kapsamlı çok sektörlü (entegre) bölgesel kalkınma projesi hâline gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel coğrafi ve ekonomik ipuçlarını analiz et.
İpuçları: Fırat ve Dicle nehirleri, sulama hedefleri, hidroelektrik üretimi ve en büyük entegre (bütüncül) proje olması.
Bölgesel kalkınma projelerinin her biri farklı bir coğrafi potansiyeli veya sorunu hedef alır.
2
Elde edilen verileri mevcut bölgesel kalkınma projeleriyle eşleştir.
Fırat ve Dicle nehirlerinin su potansiyelini barajlar (örneğin Atatürk Barajı) aracılığıyla kullanan ve sadece sulama değil, sanayi ile eğitimi de kapsayan projenin Güneydoğu Anadolu Projesi olduğu belirlenir.
Doğru projenin temel karakteristik özelliklerini teyit etmek için.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Kapsamı ve Temel Hedefleri

Hints

1
Soruda bahsedilen nehirlerin (Fırat ve Dicle) ülkemizin hangi coğrafi bölgesinden geçerek sınırları aştığını düşün.
2
Türkiye'nin en büyük, aynı zamanda tarım, sanayi ve altyapıyı birleştiren en kapsamlı kalkınma projesine odaklanmalısın.
3
Bölgesindeki pamuk üretimini birinci sıraya taşıyan ve Atatürk Barajı'nı bünyesinde barındıran projenin kısa adını hatırla.

Practice More

Diğer bölgesel kalkınma projelerinin (KOP, DAP, DOKAP, ZBK) hangi illeri kapsadığını ve her birinin 'en temel' amacının ne olduğunu gösteren bir tablo hazırlayarak çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Harita üzerinden nehir eşleştirmesi yapabilirsiniz: Fırat ve Dicle Güneydoğu'da, Göksu ve Çarşamba İç Anadolu'da (KOP), Yeşilırmak Karadeniz'dedir (YHGP). Nehir bilgisi doğrudan bölgeyi ve projeyi verir.
Estimated Time:45s
Question 56Question →

Türkiye'deki yörelerin sahip olduğu farklı doğal ve beşerî potansiyeller, onlara yönelik hazırlanan kalkınma projelerinin temel amaçlarını belirlemiştir. Geçmişten günümüze madencilik faaliyetleriyle ön plana çıkan bir yöremizde, zamanla taş kömürü çıkarma maliyetlerinin yükselmesi ve demir-çelik tesislerindeki istihdamın daralması yeni bir planlamayı gerektirmiştir.

Söz konusu yörenin ekonomisini maden bağımlılığından kurtararak tarım, ormancılık ve imalat sanayisi gibi yeni alanlara yönlendirmeyi amaçlayan bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)

Answer

Ekonomiyi taş kömürü ve demir-çelik bağımlılığından kurtarıp çeşitlendirmeyi amaçlayan proje Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'dir (ZBK).
Parçada bahsedilen taş kömürü üretim maliyetlerinin artması ve demir-çelik sanayisindeki istihdam daralması sorunları, Batı Karadeniz'de yer alan Zonguldak, Bartın ve Karabük illerinin en temel ekonomik çıkmazıdır. Bu bağımlılığı azaltmak, özel sektörü teşvik etmek ve ekonomiyi ormancılık, tarım, imalat gibi farklı sektörlerle çeşitlendirmek Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'nin (ZBK) ana hedefidir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki anahtar kelimeleri belirleme
Metindeki 'taş kömürü çıkarma maliyetlerinin yükselmesi' ve 'demir-çelik tesisleri' ifadeleri en önemli ipuçlarıdır.
Kalkınma projeleri, uygulandıkları bölgelerin en belirgin ekonomik özelliklerine ve sorunlarına göre isimlendirilir ve şekillenir.
2
Ekonomik faaliyetler ile coğrafi alan eşleştirmesi yapma
Türkiye'de taş kömürü yatakları ve buna bağlı gelişen ağır demir-çelik sanayisi ağırlıklı olarak Batı Karadeniz'de toplanmıştır.
Mekansal sorunların tespiti, doğru projeyi bulmak için gereklidir.
3
Proje hedefini tanımlama
Batı Karadeniz'deki sektörel daralmayı aşmak ve ekonomiyi tarım, ormancılık gibi alanlarla çeşitlendirmek amacıyla ZBK hazırlanmıştır.
ZBK'nin varoluş amacı doğrudan bu ekonomik kriz senaryosuna dayanmaktadır.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Temel Amaçları ve Kapsadığı İller

Hints

1
Parçada bahsedilen taş kömürü havzası ve demir-çelik sanayisi, Türkiye'de Batı Karadeniz bölümü ile özdeşleşmiştir.
2
Bu bölgede yer alan ve projeye adını veren illerimiz maden ve ağır sanayi kültürüyle bilinmektedir.
3
Türkiye'nin en önemli taş kömürü madenlerini barındıran Zonguldak ve KARDEMİR'in bulunduğu Karabük illerini kapsayan projeyi düşünmelisiniz.

Practice More

Diğer bölgesel kalkınma projelerinin (KOP, DAP, DOKAP, GAP vb.) en temel çıkış noktalarını ve kapsadıkları illeri eşleştiren bir tablo hazırlamanız faydalı olacaktır.

Alternative Method

Türkiye haritası üzerinde demir-çelik fabrikalarının (Karabük, Ereğli) konumunu göz önüne getirerek, bu sorunların yaşandığı coğrafi bölgeyi ve dolayısıyla doğru projeyi kolayca bulabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 57Question →

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projelerinden biri olan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır. Akarsu havzası bazlı hazırlanan bu projenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Havzadaki akarsu kirliliğini önlemek, erozyonla mücadele etmek ve akış rejimini düzenlemek

Answer

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin temel amacı havzadaki akarsu kirliliğini önlemek, erozyonla mücadele etmek ve akış rejimini düzenleyerek sel riskini azaltmaktır.
Doğru cevap olan akarsu kirliliği, erozyon ve akış rejimi vurgusu, projenin doğrudan Yeşilırmak'ın ekolojik ve fiziksel durumunu iyileştirmeyi hedeflemesiyle örtüşür. YHGP, özellikle akarsu kirliliğini izleme ve erozyonla mücadele üzerine stratejik planlar içerir.

Step-by-Step Solution

1
Proje ismindeki anahtar kelimeyi analiz etme
Proje 'Yeşilırmak Havzası' üzerine kuruludur.
Havza bazlı projeler genellikle o havzayı besleyen nehirlerin su yönetimi, kirlilik ve çevresel sorunlarını temel alır.
2
Kapsanan illerin coğrafi özelliklerini değerlendirme
Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illeri Yeşilırmak'ın geçtiği bölgelerdir.
Bu illerde tarımsal faaliyetler yoğun olduğu için akarsu kirliliği ve erozyon kontrolü hayati önem taşır.
3
Seçenekler arasında ayrım yapma
Çevresel ve hidrolojik düzenleme içeren seçenek doğru kabul edilir.
YHGP, diğer sanayi (ZBK) veya turizm (DOKAP) odaklı projelerden çevresel iyileştirme vurgusuyla ayrılır.

Key Concept

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) Temel Amaçları

Hints

1
Projenin adındaki 'havza' kelimesine ve akarsu bazlı bir planlama yapıldığına odaklanın.
2
Samsun ve Tokat illerinden geçen Yeşilırmak'ın debisi ve taşıdığı alüvyon miktarının havza için yarattığı riskleri düşünün.
3
Bu proje, ekonomik faaliyetlerden ziyade nehrin çevre kirliliği ve erozyon gibi doğal sorunlarını çözmeyi ilk sıraya koyar.

Practice More

Samsun ve Tokat illerinin hem YHGP hem de DOKAP kapsamında yer almasının nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 58Question →

Türkiye’de bazı iller, bölgesel kalkınma planlarının kapsama alanlarının genişletilmesi veya farklı yapısal sorunlara çözüm aranması amacıyla birden fazla projenin bünyesine dahil edilmiştir. Örneğin; Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illeri hem Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) hem de Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) içerisinde yer almaktadır. Bu illerin Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) çatısı altında toplanmasının, DOKAP'ın genel ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerinden ayrılan temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Havza boyunca akış gösteren nehrin neden olduğu erozyon, kirlilik ve taşkın risklerinin bilimsel yöntemlerle rehabilite edilmesi

Answer

Havza boyunca akış gösteren nehrin neden olduğu erozyon, kirlilik ve taşkın risklerinin bilimsel yöntemlerle rehabilite edilmesi
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP), Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan, öncelikli olarak havzadaki erozyonun önlenmesi, su kirliliğinin kontrol altına alınması ve taşkın risklerinin azaltılmasını amaçlayan bir 'rehabilitasyon' projesidir. Bu illerin DOKAP'a dahil edilmesi daha çok ulaşım, turizm ve genel ekonomik kalkınma (Yeşil Yol gibi) odaklıyken, YHGP çatısı altında birleşmelerinin temel çevresel gerekçesi akarsu havzasının yönetimidir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki illerin (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) ortak özelliklerini belirle.
Bu iller Yeşilırmak akarsu havzasında yer almaktadır.
İllerin ortak coğrafi paydası Yeşilırmak nehridir.
2
DOKAP ve YHGP projelerinin temel farklarını analiz et.
DOKAP geniş çaplı bir bölgesel (sosyo-ekonomik) projedir; YHGP ise havza bazlı bir (ekolojik/planlama) projedir.
YHGP'nin kurulma nedeni nehrin taşıdığı alüvyonlar, kirlilik ve düzensiz rejimdir.
3
YHGP'nin spesifik amaçlarını hatırla.
Erozyon kontrolü, nehir kirliliğinin önlenmesi, taşkınların engellenmesi ve sürdürülebilir havza planlaması.
Özellikle Çarşamba Delta Ovası'ndaki kirlilik ve yukarı havzadaki erozyon bu projenin temel tetikleyicisidir.
4
Seçenekler arasından ekolojik rehabilitasyon odaklı olanı seç.
Havza rehabilitasyonu ve risk kontrolünü içeren seçenek doğru cevaptır.
DOKAP'ın 'Yeşil Yol' gibi hedefleri ekonomik odaklıyken, YHGP'nin varlık sebebi havza ekolojisidir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projelerinin Spesifik Amaçları ve Havza Yönetimi

Hints

1
İllerin ortak ismi olan 'Yeşilırmak' ifadesine ve bir 'akarsu havzası' projesi olmasının getirdiği çevresel gerekliliklere odaklanın.
2
DOKAP'ın genel bir bölgesel kalkınma projesi olduğunu, ancak YHGP'nin nehir ve kirlilik odaklı daha dar ve spesifik bir planlama olduğunu hatırlayın.
3
Amasya ve Tokat gibi illerdeki nehir akışının Çarşamba Delta Ovası üzerindeki etkilerini (sedimantasyon ve kirlilik) düşünün.

Practice More

Diğer kalkınma projelerinin (DAP, GAP, ZBK) de temel çıkış noktalarını (maden, su, hayvancılık vb.) karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:3m 0s
Question 59Question →

Türkiye'de bölgesel kalkınma projeleri, başlangıçta belirli coğrafi ve ekonomik hedeflerle kurgulanmış olsa da zaman içerisinde havza yönetimi ve sosyo-ekonomik entegrasyon ihtiyaçları doğrultusunda kapsamları genişletilmiştir. Bu bağlamda; Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illerinin hem Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) hem de Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yer almasının temel stratejik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu illerin ekolojik olarak Yeşilırmak havzasının kirlilik ve erozyon kontrolü için kilit konumda bulunmaları, ekonomik olarak ise Karadeniz'in kalkınma aksına entegre edilme zorunluluğu.

Answer

Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illerinin her iki projede de yer almasının temel sebebi, Yeşilırmak havzasının ekolojik yönetimi ile Karadeniz'in geniş tabanlı sosyo-ekonomik kalkınma hedeflerinin bu iller üzerinde kesişmesidir.
Doğru seçenek, söz konusu illerin hem Yeşilırmak nehrinin fiziksel coğrafyası üzerindeki etkilerini (erozyon ve kirlilik kontrolü) hem de bölgenin Karadeniz geneliyle olan ekonomik bağlarını (DOKAP stratejileri) birleştirmektedir. Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat bu çift yönlü stratejinin merkezinde yer alan illerdir.

Step-by-Step Solution

1
Projelerin temel amaçlarını analiz etme
YHGP temel olarak havza bazlı kirlilik, erozyon kontrolü ve akış rejimi düzenlemesine odaklanırken; DOKAP ulaşım, turizm ve genel sosyo-ekonomik kalkınmayı hedefler.
İki farklı projenin neden aynı illeri kapsadığını anlamak için amaç farklılıklarını netleştirmek gerekir.
2
İlgili illerin coğrafi konumunu değerlendirme
Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illeri Yeşilırmak'ın geçtiği ana havzayı oluşturur (Orta Karadeniz).
Havza yönetimi projeleri (YHGP) için bu illerin üyeliği fiziksel bir zorunluluktur.
3
Ekonomik entegrasyonu inceleme
DOKAP kapsamının genişletilmesiyle bu iller, Karadeniz Bölgesi'nin bütüncül kalkınma stratejisine (örneğin Yeşil Yol projesi ve ulaşım aksları) dahil edilmiştir.
Bölgesel kalkınmanın sadece doğu kıyısında kalmayıp iç kesimlerle bağının kurulması hedeflenmiştir.
4
Sentez yapma
Bu iller hem ekolojik (YHGP) hem de ekonomik/stratejik (DOKAP) nedenlerle çift yönlü bir planlamaya ihtiyaç duyar.
En kapsamlı ve doğru gerekçe bu iki odak noktasının birleşimidir.

Key Concept

Bölgesel kalkınma projelerinde havza yönetimi ve sektörel kalkınma projelerinin kesişim alanları.

Hints

1
YHGP'nin havza bazlı bir çevre projesi olduğunu, DOKAP'ın ise geniş bir ekonomik kalkınma projesi olduğunu hatırlayın.
2
Samsun ve çevre illerinin Yeşilırmak üzerindeki konumunu ve Karadeniz ekonomisindeki rolünü düşünün.
3
Bir ilin iki projede birden yer alması, o ilin hem bir doğal havzanın (Yeşilırmak) parçası olması hem de bir ekonomik bölgenin (Karadeniz) parçası olmasından kaynaklanır.

Practice More

KOP (Konya Ovası Projesi) kapsamına sonradan eklenen illeri (Nevşehir, Kırşehir, Niğde vb.) ve bu eklemenin tarımsal sulama dışındaki nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 60Question →

Bir grup araştırmacı, Türkiye'de uygulanan bir bölgesel kalkınma projesinin saha çalışmalarını incelemiştir. Hazırladıkları raporda; projenin en dikkat çekici ayaklarından birinin, birbirinden kopuk hâldeki yüksek rakımlı yerleşim alanlarını kesintisiz bir ulaşım ağıyla birbirine bağlamak olduğunu belirtmişlerdir. Raporda ayrıca, 'Yeşil Yol' olarak da bilinen bu entegre ulaşım ve turizm koridoru sayesinde, bölgedeki eko-turizm potansiyelinin canlandırılmasının ve doğal dokuya zarar vermeden yöre halkına yeni gelir kapıları açılmasının hedeflendiği vurgulanmıştır.

Raporda bahsedilen ve yayla turizmini entegre bir yapıya kavuşturmayı amaçlayan bu bölgesel kalkınma projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)

Answer

Sözü edilen ve 'Yeşil Yol' projesiyle yayla turizmini geliştirmeyi hedefleyen proje Doğu Karadeniz Projesi'dir (DOKAP).
Soruda geçen 'Yeşil Yol' ve birbirinden kopuk yaylaları birbirine bağlayarak eko-turizmi geliştirme hedefi, Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) en bilinen vizyon projelerinden biridir. Bölgenin engebeli topoğrafyası nedeniyle ulaşımı zor olan yaylalar, bu entegre proje sayesinde turistik bir koridora dönüştürülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki anahtar kelimeleri ve projeye ait spesifik hedefleri belirlemek.
Anahtar kelimeler: 'yüksek rakımlı yerleşim alanlarını bağlamak', 'Yeşil Yol', 'eko-turizm' ve 'yayla turizmi'.
Kalkınma projelerini birbirinden ayıran en önemli unsur, her bölgenin kendi coğrafi potansiyeline uygun olarak belirlenmiş özel alt projeleridir.
2
Belirlenen anahtar kavramları bölgesel kalkınma projelerinin temel amaçlarıyla eşleştirmek.
Türkiye'de yaylaların en yaygın olduğu ve 'Yeşil Yol' adı altında bu yaylaları birleştirerek bir turizm koridoru oluşturma vizyonunun Doğu Karadeniz Projesi'ne (DOKAP) ait olduğu sonucuna ulaşılır.
DOKAP'ın en önemli güncel hedeflerinden biri, dağınık yerleşmeyi ulaşım ağlarıyla birbirine bağlayarak alternatif turizm gelirleri elde etmektir.

Key Concept

Bölgesel Kalkınma Projeleri Kapsamı ve Spesifik Hedefleri

Hints

1
Projede bahsedilen 'Yeşil Yol' kavramı, ülkemizde ormanların ve yaylaların en yoğun olduğu, engebeli coğrafi bölgemizi işaret etmektedir.
2
Bu proje, Samsun'dan Artvin'e kadar uzanan dağlık kuşaktaki turizm potansiyelini birleştirmeyi amaçlar.
3
Trabzon, Rize ve Artvin gibi illerin yüksek kesimlerindeki dağınık yaylaları birbirine bağlamayı ve turizme kazandırmayı hedefleyen proje Doğu Karadeniz Projesi'dir.

Practice More

Bölgesel kalkınma projelerinin kapsadığı illerde yaşanan değişiklikleri (Örneğin Sivas'ın KOP'a mı yoksa DAP'a mı dahil edildiği gibi detayları) tekrar gözden geçirmeniz faydalı olacaktır.

Alternative Method

Bölgesel kalkınma projelerini ayırt ederken anahtar kelime eşleştirmesi yapabilirsiniz: DAP=Hayvancılık/Kış Turizmi, ZBK=Maden/Demir-Çelik, YHGP=Taşkın/Erozyon, KOP=Sulama/Tarım, DOKAP=Yayla/Yeşil Yol/Eko-turizm.
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 3 / 6Next
Bölgesel Kalkınma Projeleri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 3 | Examkin