Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
İngiliz makamlarının, Karadeniz Bölgesi’nde Müslüman halkın Hristiyanlara yönelik saldırılarda bulunduğu iddiasıyla Mondros Ateşkes Antlaşması’nın maddesini uygulama tehdidi, İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal Paşa’yı geniş yetkilerle bölgeye göndermesine zemin hazırlamıştır. Ancak Mustafa Kemal Paşa, İstanbul’a sunduğu Mayıs tarihli Samsun Raporu’nda; bölgedeki karışıklıkların sorumlusunun Rumlar olduğunu, Rumlar siyasi emellerinden vazgeçerse asayişin düzeleceğini ve Türk ulusunun yabancı bir mandaya tahammülü olmadığını belirtmiştir.
Bu durum, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’daki faaliyetleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlamaktadır?
Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve katılımcı delege yapısı bakımından bölgesel bir nitelik taşımasına rağmen, aldığı kararların vatanın bütününü ilgilendirmesi nedeniyle Milli Mücadele'nin temel stratejisinin belirlendiği ulusal bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Kongrede oluşturulan Temsil Heyeti’nin kapsamı da bu bölgesel ve ulusal ayrımını anlamak açısından kilit bir role sahiptir.
Buna göre, Erzurum Kongresi'nde oluşturulan Temsil Heyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgidir?
Erzurum Kongresi'nde "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." kararı alınarak ülke bütünlüğü vurgulanmış ve tam bağımsızlık hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Türk milletinin başka bir devletin güdümü veya koruması altına girmesi fikri kesin olarak dışlanmıştır. Buna göre, Erzurum Kongresi'nde tam bağımsızlık ilkesi gereği ilk kez reddedilen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi sürecinde Temsil Heyeti, Ali Fuat Paşa'yı Batı Anadolu Genel Kuvayımilliye Komutanlığına atamıştır. Bu gelişme, Temsil Heyeti'nin aşağıdakilerden hangisine sahip olduğunu veya bu yönde hareket ettiğini doğrudan göstermektedir?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Batı Anadolu'daki direnişi teşkilatlandırmak ve Yunan işgaline karşı koymak amacıyla Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri düzenlenmiştir. Bu kongrelerin genel özellikleri ve sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kongreler için söylenebilecek doğru bir bilgidir?
Temsil Heyeti'nin Sivas'tan ayrılarak Aralık tarihinde Ankara'ya gelmesi, Milli Mücadele'nin hem siyasi hem de askeri seyrini etkileyen stratejik bir karardır. Bu seçimde şehrin güvenliği, ulaşım imkanları ve Batı Cephesi'ne yakınlığı gibi pek çok unsur rol oynamıştır. Buna göre, Ankara'nın merkez olarak seçilmesinde etkili olan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, doğrudan İstanbul'da toplanacak olan Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin çalışmalarını yakından takip etme ve meclis üyelerini yönlendirme amacı taşımaktadır?
Batı Anadolu’da Yunan ilerleyişine karşı Kuva-yı Milliye birliklerini teşkilatlandırmak amacıyla toplanan yerel kongrelerden biri de Aydın ve çevresindeki direnişi koordine etmeyi hedeflemiştir. 'Galip Hoca' takma adıyla bilinen Celal Bayar’ın çalışmalarında belirleyici rol oynadığı bu yerel kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi’nde, Batı Anadolu’da Yunan işgallerine karşı yerel direnişi örgütlemek ve bir savunma hattı oluşturmak amacıyla Hacim Muhittin Çarıklı başkanlığında Balıkesir ve Alaşehir kongreleri toplanmıştır. Bu kongrelerden Alaşehir Kongresi, aldığı kararların siyasi içeriği ve İstanbul Hükümeti ile olan ilişkileri bakımından Erzurum ve Sivas gibi ulusal kongrelerden bazı noktalarda ayrılmaktadır.
Buna göre, Alaşehir Kongresi’ni Erzurum ve Sivas Kongrelerinden ayıran ve kongrenin siyasi otoriteye karşı tutumunu yansıtan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi’nin ardından Temsil Heyeti; İstanbul’un Anadolu üzerindeki otoritesini kırmak amacıyla, halkın güvenini kazanmış yeni bir hükümet kurulana kadar İstanbul ile her türlü resmi haberleşmenin kesildiğini ve vergi gönderilmeyeceğini ilan etmiştir. Bu baskılar neticesinde Milli Mücadele karşıtı Damat Ferit Paşa Kabinesi istifa etmiş, yerine Milli Mücadele’ye daha ılımlı yaklaşan Ali Rıza Paşa Kabinesi kurulmuştur.
Bu gelişmeler, Temsil Heyeti'nin siyasi gücü açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; Arap eyaletleri, Batı Trakya ve Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum) için 'halkın serbestçe vereceği oylara' (referandum) başvurulması kararlaştırılmıştır.
Bu bölgelerin geleceğinin belirlenmesinde 'halk oylaması' yönteminin önerilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Anadolu’da Yunan ilerleyişine karşı bir "Batı Cephesi" oluşturulmasında ve direnişin örgütlenmesinde etkili olan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri'ni, Sivas Kongresi’nden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele'nin kurumsallaşma ve düzenli orduya geçiş sürecinde, yerel kongrelerin merkezi otoriteyle bütünleşmesi hayati bir önem taşımıştır. Bu bağlamda, 2 Ağustos 1920 tarihinde toplanan bir kongre; sivil direnişin Meclis kontrolüne girmesi ve Batı Cephesi'ndeki emir-komuta zincirinin tesis edilmesi amacıyla düzenlenmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat katıldığı bu organizasyon, yerel güçlerin Ankara hükümetine bağlılığını pekiştirmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda, Batı Anadolu direnişini merkezi yapıya bağlayan söz konusu kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan Havza Genelgesi’nde; İzmir'in işgalinin mitinglerle protesto edilmesi istenirken, gösteriler sırasında azınlıklara yönelik herhangi bir saldırı veya taşkınlık yapılmaması özellikle vurgulanmıştır.
Genelgede yer alan bu uyarıyla aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı savunulabilir?
Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktıktan kısa bir süre sonra Mayıs ’da İstanbul Hükümeti’ne sunduğu raporda; "Millet, millî hâkimiyet esasını ve Türk milliyetçiliğini kabul etmiştir. Bunu gerçekleştirmeye çalışacaktır." ifadesine yer vermiştir.
Samsun Raporu’nda yer alan bu ifade, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir?
Amasya Genelgesi’nde yer alan "Milletin durumunu ve haklarını bütün dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden uzak millî bir kurulun varlığı gereklidir." maddesi, Millî Mücadele’nin kurumsallaşma sürecinde atılan en önemli adımlardan biridir.
Bu madde ile ulaşılmak istenen temel hedefler arasında aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?
Mart tarihinde İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal etmesi ve Mebusan Meclisi'ni basarak bazı milletvekillerini tutuklaması üzerine, Temsil Heyeti başkanı Mustafa Kemal Paşa bir bildiri yayımlayarak Anadolu'daki direnişin kararlılığını vurgulamıştır. Bu süreçte İtilaf Devletleri'nin Anadolu içlerine doğru yeni işgal hareketlerine girişmesini ve asker sevkiyatı yapmasını engellemek amacıyla Ankara tarafından alınan doğrudan askeri önlem aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri, Misak-ı Milli'nin kabulü üzerine 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmiş ve Salih Paşa Hükümeti'ne ağır baskılar uygulayarak Meclis-i Mebusan'ın çalışmalarını imkansız hale getirmişlerdir. Bu işgal ve meclisin dağıtılması, Mustafa Kemal Paşa'ya göre milli iradenin tecelli edeceği yeni bir merkezin kurulmasını zorunlu kılmıştır.
Bu süreçte yaşanan gelişmelerin Anadolu'daki Milli Mücadele hareketi üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın maddesine dayanarak bölgeyi işgal etmekle tehdit eden İngiltere'nin baskısı üzerine İstanbul Hükümeti; Karadeniz'deki karışıklıkları önlemek ve Türklerin elindeki silahları toplamak amacıyla Mustafa Kemal Paşa'yı Ordu Müfettişi olarak görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa, bölgeye ulaştıktan sonra hazırladığı Samsun Raporu'nda olayların sorumlusunun Rumlar olduğunu ve Türklerin yabancı mandasına tahammülü olmadığını bildirmiştir.
Buna göre Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun Raporu'ndaki bu tespitiyle aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi’nde toplanan yerel kongreler; bölgesel savunma stratejilerinin belirlenmesi, direniş güçlerinin lojistik ve hukuki altyapısının oluşturulması açısından kritik öneme sahiptir. Bu kongrelerin bir kısmı sivil inisiyatifle toplanırken, bir kısmı Ankara’daki merkezi otoritenin katılımıyla ulusal bir kimlik kazanmıştır.
Bu kongreler ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi hatalıdır?
Millî Mücadele’nin siyasi hedeflerini belirleyen Misak-ı Millî beyannamesinde, bazı stratejik bölgelerin hukuki statüsünün belirlenmesi amacıyla halkın özgür iradesine başvurulması (plebisit) gerektiği karara bağlanmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’de geleceği halk oylamasıyla belirlenmesi öngörülen bölgelerden biri değildir?