Erzurum Kongresi

Erzurum Kongresi, toplanış gerekçesi ve delege yapısı bakımından bölgesel bir karakter taşımasına rağmen; 'Manda ve himaye kabul olunamaz.' kararıyla tam bağımsızlığı savunmuş ve Doğu illerini temsil etmek üzere dokuz kişiden oluşan bir 'Temsil Heyeti' oluşturmuştur. Bu özellikler dikkate alındığında, Erzurum Kongresi'nin Milli Mücadele sürecindeki temel fonksiyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delegelerin temsil alanı bakımından bölgesel bir nitelik taşımasına karşın; alınan kararların kapsamı ve siyasi niteliği bakımından ulusal bir kimliğe bürünmüştür. Kongrede alınan kararlar, sadece Doğu Anadolu’nun değil, Türk milletinin topyekûn istiklalini hedeflemiştir.

Buna göre, Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, kongrenin 'mahalli bir direniş kurulu' olmanın ötesine geçerek, 'yürütme yetkisine sahip alternatif bir hükümet' gibi hareket ettiğinin en net göstergesidir?

Erzurum Kongresi'nin hazırlık aşamasında delege seçimi sadece Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz illeriyle sınırlı tutulmuş, kongre tüzüğü ise yerel cemiyetlerin birleşimiyle oluşturulmuştur. Ancak kongre sonunda yayımlanan beyannamede; 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür.', 'Manda ve himaye kabul olunamaz.' ve 'Milli iradeyi hakim kılmak esastır.' gibi maddelere yer verilerek 9 kişiden oluşan ilk Temsil Heyeti kurulmuştur.

Erzurum Kongresi'ndeki bu toplanış hazırlıkları ile alınan kararların kapsamı arasındaki temel fark, Milli Mücadele'nin karakteri hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

Erzurum Kongresi’nde kabul edilen "Osmanlı Hükümeti vatanı koruma ve istiklali sağlama gücünü gösteremediği takdirde, geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet üyeleri kongre tarafından seçilecektir." maddesi ile "Kuva-yı Milliye’yi amil, irade-i milliyeyi hakim kılmak esastır." kararı birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun Türk siyasi tarihi açısından taşıdığı en temel anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından bölgesel bir nitelik taşısa da aldığı kararlar itibarıyla "milli" bir kimlik kazanmıştır.

Kongrede alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, hükümetin faaliyetlerini denetim altına almayı ve milli iradeyi yönetimde etkin kılmayı doğrudan hedeflemektedir?

Erzurum Kongresi'nde Doğu illerini savunmak amacıyla bir araya gelen temsilciler; "Mebusan Meclisi derhal toplanmalı ve hükümet işleri meclis denetiminde yürütülmelidir." kararını almışlardır.

Kongre delegelerinin bu tutumu, Erzurum Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

Erzurum Kongresi, 'Vilayât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti' ile 'Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin ortak girişimleri sonucunda toplanmıştır.

Sadece bu bilgiye dayanarak Erzurum Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Erzurum Kongresi, toplanış yetkisi ve delege tabanı açısından Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz illerini kapsayan bölgesel bir organizasyon olmasına rağmen, aldığı kararların içeriği bakımından ulusal bağımsızlık ve egemenlik mücadelesinin temel ilkelerini belirlemiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Erzurum Kongresi'nin "toplanış biçimi ile yürütme yetkisi" arasındaki bölgesel sınırlılığın, kararların "ulusal" niteliğiyle çeliştiğini gösteren en somut kanıttır?

Erzurum Kongresi'nde alınan "Osmanlı Hükümeti vatanı koruyamaz ve istiklali sağlayamazsa, geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet üyeleri milli kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamışsa bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır." kararı, Milli Mücadele'nin hukuki ve siyasi gelişiminde kritik bir aşamayı temsil eder.

Bu kararın alınmasındaki temel siyasi strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından bölgesel bir nitelik taşımasına rağmen; nizamnamesinde "Temsil Heyeti, Doğu Anadolu’nun tamamını temsil eder." maddesi yer alırken, aynı beyannamede "Manda ve himaye kabul olunamaz." ve "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." kararları ilan edilmiştir.

Bu durum, Milli Mücadele’nin hazırlık safhasındaki stratejik tutumla ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasından sonra Dokuzuncu Ordu Müfettişliği görevinden ve askerlik mesleğinden istifa ederek "sine-i millete" dönen Mustafa Kemal Paşa'nın, sivil bir vatandaş olarak katıldığı ve başkanlığını yürüttüğü ilk kongre aşağıdakilerden hangisidir?