Kuruluş Dönemi (1299-1453)

Osmanlı Beyliği'nin, Bizans İmparatorluğu'na bağlı yerel tekfurların güçlerini birleştirmesi üzerine Bizans merkezî ordusuyla karşı karşıya geldiği ve $1302$ yılında kazandığı ilk büyük zafer aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki ilerleyişini durdurmak amacıyla düzenlenen Haçlı seferleri sonucunda kazanılan zaferler, bölgedeki Türk varlığının kalıcı hale gelmesini sağlamıştır. $II. Murad$ döneminde kazanılan ve Avrupalıların Türkleri Balkanlar'dan atma ümidini tamamen sona erdirerek, İstanbul'un fethi için gereken güvenli ortamın oluşmasına zemin hazırlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

$1402$ Ankara Savaşı'nda Osmanlı ordusundaki bazı Anadolu beylik kuvvetlerinin Timur'un safına geçmesi, savaşın kaybedilmesinde ve devletin $11$ yıllık bir siyasi istikrarsızlık sürecine (Fetret Devri) girmesinde belirleyici olmuştur. Bu acı tecrübe, Osmanlı idari zihninde hükümdarın mutlak otoritesini koruyacak "sarsılmaz ve bağımsız bir güç" arayışını zorunlu kılmıştır.

Bu durumun, Kuruluş Dönemi'nin geri kalanında ve özellikle II. Murad ile II. Mehmed dönemlerinde devletin yönetim anlayışında yol açtığı en köklü stratejik değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Karesioğulları Beyliği’nin $1345$ yılında Osmanlı topraklarına dahil edilmesi, Orhan Bey Dönemi’nin en kritik siyasi hamlelerinden biri olarak kabul edilir. Bu ilhakın, Osmanlı Devleti’nin askeri ve jeopolitik yapısına sağladığı en temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi’nde, Bizans İmparatorluğu’ndaki taht kavgalarına (Kantakuzen) askeri yardım yapılması karşılığında $1353$ yılında Gelibolu Yarımadası’ndaki Çimpe Kalesi alınmıştır.

Bu gelişmenin Osmanlı Devleti’nin stratejik vizyonu açısından taşıdığı en temel önem aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin beylikten devlete geçiş sürecinde izlediği "İstimalet" (hoşgörü) ve "İskan" (yerleştirme) siyaseti, yalnızca askeri fetihleri kolaylaştırmakla kalmamış; devletin merkezi otoritesinin sarsıldığı büyük kriz anlarında dahi Balkanlar'daki varlığını korumasını sağlayan bir toplumsal zemin oluşturmuştur.

Bu bilgilere dayanarak; $1402$ Ankara Savaşı sonrasında yaşanan Fetret Devri'nde Anadolu'daki Türk siyasi birliği dağılırken Balkanlar'da büyük çaplı toprak kayıplarının yaşanmamasının ve yerel halkın Osmanlı'ya bağlılığını sürdürmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi’nde, Yıldırım Bayezid’in İstanbul kuşatmaları sonucunda Bizans İmparatorluğu ile yapılan anlaşmada; İstanbul’da bir Türk mahallesinin kurulması, bir cami inşa edilmesi ve Müslümanların davalarına bakmak üzere bir kadı tayin edilmesi maddeleri yer almıştır.

Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde, I. Murad döneminde Sazlıdere Savaşı ile Bizans'tan alınan Edirne'nin kısa süre sonra başkent yapılması, devletin stratejik yönetim anlayışında önemli bir dönüm noktasıdır.

Bu durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde, beylik yapısından merkeziyetçi bir devlet yapısına geçişte kurumsal teşkilatlanma hayati bir rol oynamıştır. Özellikle sınırların Balkanlar yönünde hızla genişlemesi, askeri ve idari mekanizmaların yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $I.$ Murad Dönemi'nde askeri veya idari kapasiteyi artırmaya yönelik gerçekleştirilen faaliyetlerden biri değildir?

Osmanlı Beyliği'nin bağımsız bir siyasi yapıya dönüşme sürecinde, devletleşmenin ve ekonomik egemenliğin ilk adımlarından biri olarak Osman Bey döneminde pazar yerlerinden toplanmaya başlanan ilk Osmanlı vergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Balkan topraklarındaki fetihlerin hız kazanması ve sınırların genişlemesi üzerine Sultan $I. Murad$ Dönemi'nde, bu bölgelerin idari ve askeri yönetimini tek bir merkezden koordine etmek amacıyla yeni bir kurumsallaşma adımına gidilmiştir. Bu doğrultuda, merkeze bağlı en büyük idari birim olan Osmanlı tarihinin ilk eyalet teşkilatı kurulmuştur.

Osmanlı Devleti'nde eyalet sisteminin ilk örneği kabul edilen bu idari birim aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Rumeli topraklarına geçişi ve Edirne'yi fethetmesi üzerine Balkan devletlerinin Türk ilerleyişini durdurmak amacıyla oluşturduğu ilk büyük ittifaka karşı kazandığı zafer aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin beylikten devlet aşamasına geçiş sürecinde, Orhan Bey döneminde İznik'in fethinin ardından 1331 yılında açılan ilk Osmanlı medresesi (İznik Orhaniyesi) ve başına Davud-i Kayseri'nin atanması, sadece eğitimsel değil aynı zamanda idari bir devrim niteliğindedir.

Bu medresenin kurulmasının ve eğitim faaliyetlerine başlamasının temel idari gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin beylikten devlet yapısına geçiş sürecinde, sınırların genişlemesiyle birlikte artan devlet işlerini düzenlemek ve hükümdarın yükünü hafifletmek amacıyla Orhan Bey döneminde ilk kez vezirlik makamı oluşturulmuştur. Bu doğrultuda atanan Osmanlı tarihinin ilk veziri aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı tarihinin erken evrelerinde, idari yapının henüz olgunlaşma aşamasında olduğu bir dönemde; ekonomik istikrarsızlık ve taht değişikliğinin yarattığı otorite boşluğundan yararlanan askeri unsurların, doğrudan devlet yönetimine ve hükümdar değişikliğine etki eden ilk kitlesel tepkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nin son evresinde ($1444-1451$), $II. Murad$’ın tahtı kendi rızasıyla genç yaştaki oğlu $II. Mehmed$’e bırakması ve ardından yaşanan süreç; sadece bir dış tehdit (Haçlılar) krizi değil, aynı zamanda devletin yönetim felsefesi üzerindeki derin bir çatışmanın da dışa vurumudur. Bu dönemde bir tarafta Çandarlı Halil Paşa önderliğindeki "geleneksel Türk aristokrasisi", diğer tarafta ise genç padişahın çevresindeki "devşirme/kul" kökenli devlet adamları yer almıştır.

Bu siyasi atmosferde yaşanan Buçuktepe İsyanı ($1446$) ve sonrasında $II. Murad$’ın yeniden tahta geçirilmesi süreci dikkate alındığında; Çandarlı Halil Paşa’nın bu hamlelerle aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

Osmanlı Devleti'nin beylikten devlete geçiş yıllarında, Sultan I. Murad'ın; Germiyanoğulları'ndan Kütahya ve çevresini çeyiz yoluyla, Hamitoğulları'ndan ise Akşehir ve çevresini altın karşılığında satın alarak beyliğin sınırlarına dahil etmesi, temel olarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde $I. Murad$, geleneksel Türk devlet anlayışında yer alan "Ülke, hanedan üyelerinin ortak malıdır." kuralını değiştirerek "Ülke, padişah ve oğullarının malıdır." anlayışını getirmiştir.

$I. Murad$ tarafından gerçekleştirilen bu düzenlemenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde, Orhan Bey zamanında Bizans İmparatorluğu'na karşı kazanılan Maltepe (Pelekanon) Savaşı'nın ardından İznik ele geçirilmiş ve şehirde hemen bir medrese açılarak başına Davud-i Kayseri müderris olarak atanmıştır. Bu faaliyetler bütünü, Osmanlı Devleti'nin gelişim sürecinde aşağıdakilerden hangisinin öncelikli olarak hedeflendiğinin bir göstergesidir?

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi’nde, $II. Murad$’ın $1444$ yılında Edirne-Segedin Antlaşması’nı imzaladıktan sonra tahtı kendi rızasıyla $12$ yaşındaki oğlu $II. Mehmed$’e bırakması; hem iç hem de dış siyasette bir dizi krizi beraberinde getirmiştir. Bu süreçte Haçlıların barışı bozarak saldırıya geçmesi, devlet adamları arasındaki rekabetin kızışması ve ilk yeniçeri isyanı olan Buçuktepe Vakası’nın yaşanması dikkat çekicidir.

Buna göre, söz konusu dönemde yaşanan gelişmeler dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?