Yükselme Dönemi (1453-1579)

Osmanlı Devleti'nin $XV.$ ve $XVI.$ yüzyılları kapsayan Yükselme Dönemi'nde, devlet teşkilatının imparatorluk karakterine uygun hale getirilmesi ve merkezi otoritenin mutlak surette korunması esas alınmıştır. Bu doğrultuda padişahlar; idari, hukuki ve askeri alanda çeşitli düzenlemeler yapmışlardır.

Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nde Yükselme Dönemi'nde merkeziyetçi yapıyı pekiştirmek amacıyla gerçekleştirilen uygulamalardan biri değildir?

Osmanlı Devleti’nin $XVI.$ yüzyılın son çeyreğinde stratejik bir hamle olarak gündeme getirdiği Don-Volga Kanal Projesi ile ulaşılmak istenen jeopolitik hedefler değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin bu projenin amaçları arasında yer aldığı savunulamaz?

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde, Fatih Sultan Mehmet tarafından hazırlanan ve devlet teşkilatını imparatorluk yapısına uygun şekilde yeniden düzenleyen 'Kanunname-i Ali Osman' ile 'kardeş katli' ve 'müsadere' (devlet görevlilerinin mallarına el konulması) gibi uygulamalar yasal bir dayanağa kavuşturulmuştur.

Bu iki uygulamanın temel ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $XVI.$ yüzyıldaki deniz politikası ve Akdeniz hakimiyeti göz önüne alındığında, $1538$ yılında kazanılan Preveze Deniz Zaferi'nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Osmanlı Devleti, $XVI.$ yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde Avrupa’da yükselen Protestanlık hareketlerini diplomatik olarak desteklemiş ve $1535$ yılında Fransa’ya ticari-hukuki ayrıcalıklar tanıyan Kapitülasyonları vermiştir.

Osmanlı Devleti'nin bu uygulamalarla ulaşmak istediği temel stratejik hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Kanunname-i Ali Osman ile merkeziyetçi yapısını pekiştiren Osmanlı Devleti, $XVI.$ yüzyılda küresel bir güç olarak Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki faaliyetlerini engellemek ve Baharat Yolu'nun güvenliğini sağlamak amacıyla Hint Deniz Seferleri'ni düzenlemiştir. Bu seferlerin, Akdeniz'deki fetih hareketlerinin aksine, istenilen düzeyde stratejik ve ekonomik bir başarıya ulaşamamasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi sadrazamlarından Sokullu Mehmet Paşa, devletin stratejik gücünü artırmak amacıyla Don ve Volga nehirlerini bir kanal ile birleştirmeyi planlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu projenin gerçekleştirilmesiyle ulaşılmak istenen hedeflerden biri değildir?

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi’nde, II. Bayezid ile kardeşi Cem Sultan arasında yaşanan taht kavgası; Cem Sultan'ın önce Rodos Şövalyelerine, ardından Papalık'a sığınmasıyla büyük bir kriz halini almıştır. Bu süreçte Osmanlı Devleti, Avrupa'daki fetihlerini durdurmak ve Cem Sultan'ın serbest bırakılmaması için Avrupalı güçlere yıllık vergi ödemek zorunda kalmıştır.

Bu bilgiler ışığında, Cem Sultan Olayı’nın Osmanlı dış politikası üzerindeki etkisiyle ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Yavuz Sultan Selim döneminde Safevi Devleti’ne karşı kazanılan Çaldıran Zaferi ($1514$), Osmanlı Devleti’nin doğu politikasında köklü değişikliklere yol açmıştır. Bu zafer sadece askeri bir başarı değil, aynı zamanda stratejik ve ekonomik bir kazanımdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Çaldıran Zaferi'nin Osmanlı Devleti üzerindeki siyasi veya ekonomik etkilerinden biri değildir?

Osmanlı Devleti’nin $1571$ yılında Kıbrıs’ı fethetmesiyle Doğu Akdeniz’in güvenliği büyük ölçüde sağlanmış ve Venedik’in bölgedeki ekonomik üstünlüğüne darbe vurulmuştur. Ancak bu zaferin hemen ardından Avrupalı devletlerin oluşturduğu Haçlı donanması, Osmanlı deniz gücünü hedef alarak büyük bir saldırı gerçekleştirmiştir.

Bu parçada söz edilen ve Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki ilk büyük yenilgisi olarak kabul edilen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin XVI. yüzyıl başlarında Yavuz Sultan Selim komutasında gerçekleştirdiği Mısır Seferi sonucunda Memlük Devleti ortadan kaldırılmış, halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiş ve Baharat Yolu'nun kontrolü büyük ölçüde sağlanmıştır. Bu seferin sonuçları ve dönemin jeopolitik koşulları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Mısır Seferi’nin doğrudan veya dolaylı sonuçları arasında gösterilemez?

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi’nde Mısır’ı fethederek Baharat Yolu’na hakim olması, Kanunname-i Ali Osman ile merkezi otoritesini hukuki bir temele oturtması ve Preveze Deniz Zaferi ile Akdeniz’de mutlak üstünlük kurması dikkate alındığında; bu dönemin genel siyasi ve askeri tablosu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Fatih Sultan Mehmet döneminde İstanbul'un fethiyle birlikte Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan deniz ticaret yollarının ve İpek Yolu'nun kontrolünün Osmanlı Devleti'ne geçmesi, Avrupalı devletleri yeni ticaret yolları arayışına sevk etmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin başlamasında temel etken olduğu savunulabilir?

İstanbul'un fethinden sonra bir "cihan devleti" niteliği kazanan Osmanlı Devleti'nde, Fatih Sultan Mehmet tarafından devlet teşkilatını ve yönetimini bir düzene bağlamak amacıyla hazırlanan Kanunname-i Ali Osman'da; kardeş katli, müsadere usulü ve cülus bahşişi gibi uygulamalar yasal bir çerçeveye oturtulmuştur. Bu düzenlemelerin tamamı dikkate alındığında, Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki temel siyasi hedeflerden hangisine ulaşmak istediği söylenebilir?

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde Avusturya ile imzalanan ve Avusturya Arşidükü'nün protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılmasını hükme bağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

$XVI.$ yüzyılda Coğrafi Keşifler neticesinde ticaret yollarının okyanuslara kayması ve Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki etkinliği, Osmanlı Devleti'ni stratejik ve ekonomik olarak yeni arayışlara itmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Hint Okyanusu'ndaki Portekiz varlığına son vermek veya bu durumun olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla gerçekleştirdiği faaliyetler arasında yer almaz?

Osmanlı Devleti'nin $1517$ yılında Mısır Seferi'ni başarıyla tamamlamasıyla birlikte bölgedeki Memlük hakimiyetine son verilmiş ve İslam dünyasının liderliği Osmanlılara geçmiştir. Bu fethin sonucunda yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisinin, Osmanlı Devleti'nin ekonomik ve diplomatik gücünü uluslararası alanda doğrudan pekiştirdiği söylenebilir?

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde, Kanuni Sultan Süleyman'ın Doğu seferleri (Irakeyn, Tebriz ve Nahçıvan) sonucunda 1555 yılında imzalanan ve Osmanlı Devleti ile Safeviler arasındaki ilk resmi antlaşma olma özelliğini taşıyan diplomatik belge aşağıdakilerden hangisidir?

Yavuz Sultan Selim Dönemi’nde gerçekleştirilen Mısır Seferi (1516-1517) ile Memlük Devleti son bulmuş, Baharat Yolu’nun kontrolü Osmanlıya geçmiş ve Halifelik makamı Osmanlı hanedanına intikal etmiştir. Bu gelişmelerin Osmanlı Devleti’nin yönetim anlayışı ve uluslararası konumu üzerindeki en doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin denizlerdeki gücünü zirveye taşıyan, 1538 yılında Kanuni Sultan Süleyman döneminde Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasına karşı kazandığı ve Akdeniz'in bir "Türk gölü" haline gelmesini sağlayan deniz zaferi aşağıdakilerden hangisidir?