Dil Bilgisi

823 questions

Yalnızlık, ansızın kapını çaldığında elindeki son umudu da yitirdiğini anlarsın. Kalbindeki o küçük sızıyı dindirmek için çevrene bakarsın ama her şeyin çoktan bittiğini hissedersin.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Ünsüz türemesi

Ünlü daralması

Show answer & explanation

Answer: Ünlü daralması

Answer

Parçada ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.

Metin incelendiğinde 'yalnızlık' ve 'çevrene' sözcüklerinde ünlü düşmesi; 'umudu', 'yitirdiğini', 'kalbindeki' gibi sözcüklerde ünsüz yumuşaması; 'bittiğini' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi; 'hissedersin' sözcüğünde ise ünsüz türemesi olduğu görülmektedir. Ancak metinde ünlü daralmasına (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü olması) dair herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Metindeki kelimeleri eklerine ayırarak ünlü düşmesini kontrol et.

'yalın-ız' -> yalnızlık ve 'çevir-e' -> çevrene kelimelerinde orta hece ünlüsü düşmüştür.

İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlü düşer.

Ünsüz yumuşaması (değişimi) olan kelimeleri tespit et.

'umut-u' -> umudu, 'kalp-i' -> kalbi, 'yitir-dik-i' -> yitirdiğini kelimelerinde sert ünsüzler yumuşamıştır.

P, ç, t, k ile biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünsüzler b, c, d, g/ğ'ye dönüşür.

Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) olan kelimeleri ara.

'bit-di' -> bitti (bittiğini kelimesinin içinde) örneğinde yumuşak olan 'd' sesi, 't' sesine dönüşerek sertleşmiştir.

Fıstıkçı Şahap ünsüzlerinden biriyle biten kelimeye c, d, g ile başlayan ek gelirse bunlar ç, t, k'ye dönüşür.

Ünsüz türemesi olup olmadığını incele.

'his' ve 'etmek' birleşirken 's' sesi türemiş ve 'hissedersin' halini almıştır.

Bazı Arapça kökenli kelimeler yardımcı eylemle birleşirken kökteki ünsüz ikizleşir.

Ünlü daralması varlığını sorgula.

Metinde '-yor' eki alan veya daralmaya uğrayan bir kelime bulunmamaktadır.

Daralma, fiil kök veya gövdesindeki geniş ünlülerin (a, e) daralması (ı, i, u, ü) olayıdır.

Key Concept

Karma ses olaylarının metin üzerinde tespiti

Practice More

Ünlü daralması özellikle '-yor' ekiyle karıştırılan 'an-lı-yor' gibi yapay durumlarda aranmalıdır; ancak bu parçada fiillerin geniş zaman (-ar/-er) çekimi kullanıldığı için daralma oluşmamıştır.

Estimated Time:50s

Question 202Question →

İsim-fiil eklerini (-ma/-me, -ış/-iş, -mak/-mek) alan bazı sözcükler, zamanla fiil anlamını tamamen kaybederek bir varlığın veya kavramın kalıcı adı olur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir kullanım (kalıcı isim) vardır?

Cebindeki çakmak ateş almadığı için ocağı yakamadı.

Tabelayı duvara sağlamca çakmak için yardım istedi.

Çalışkan insanlar toplumda her zaman takdir edilir.

Bazıları sınav sonuçlarının erken açıklanacağını düşünüyor.

Onunla bu konuyu detaylıca konuşmak istiyordu.

Show answer & explanation

Answer: Cebindeki çakmak ateş almadığı için ocağı yakamadı.

Answer

Cebindeki çakmak ateş almadığı için ocağı yakamadı cümlesindeki 'çakmak' sözcüğü kalıcı isimdir.

Kalıcı isimler, fiilimsi eklerini almalarına rağmen zamanla bir varlığın adı haline gelmiş sözcüklerdir. 'Cebindeki çakmak ateş almadığı için...' cümlesinde geçen 'çakmak' sözcüğü, artık bir eylemi değil, ateş çıkarmaya yarayan bir aracın (nesnenin) adını karşıladığı için kalıcı isimdir.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki isim-fiil eki almış sözcükleri belirle.

'Çakmak' (A ve B), 'konuşmak' (E) sözcükleri tespit edildi.

Kalıcı isimler genellikle fiilimsi ekleriyle türetilir.

Sözcüklerin fiil (hareket) anlamını koruyup korumadığını kontrol et.

B ve E seçeneklerindeki sözcükler hareket anlamını korurken, A seçeneğindeki sözcük bir nesneyi karşılamaktadır.

Kalıcı isimlerde eylem anlamı kaybolur, yerini somut veya soyut bir varlık adı alır.

Key Concept

Kalıcı İsim (Adlaşmış Fiilimsi)

Estimated Time:45s

Question 203Question →

İsim-fiil ekleri ( $-ma$ , $-ış$ , $-mak$ ) yoluyla türetilen bazı sözcükler, zamanla bir eylemi karşılamaktan çıkıp bir varlığın veya bir topluluğun kalıcı adı (kalıcı isim) haline gelebilir. Ayrıca bu isimler biçimce tekil olsalar dahi bir grubu temsil ederek topluluk ismi görevini üstlenebilirler.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, hem kalıcı isim hem de iyelik eki almış bir topluluk ismidir?

Tarladaki kazmamız, uzun süredir bakımı yapılmadığı için kullanılamaz hale gelmiş.

Milli donanmamız, Akdeniz'deki enerji kaynaklarının korunması için kararlılıkla görev yapmaktadır.

Köylülerin ortak sürüsü, kış yaklaşınca daha korunaklı olan alçak rakımlı ağıllara taşındı.

Binanın girişi, yüksek güvenlik standartları gereği yalnızca yetkili personelin geçişine açıktır.

Resmi belgelerin yürütülmesi, ilgili şube müdürlüğü tarafından büyük bir titizlikle takip ediliyor.

Show answer & explanation

Answer: Milli donanmamız, Akdeniz'deki enerji kaynaklarının korunması için kararlılıkla görev yapmaktadır.

Answer

Milli donanmamız ifadesindeki altı çizili sözcük doğru cevaptır.

Donanmamız sözcüğü, 'donan-' fiiline getirilen '-ma' isim-fiil ekiyle türetilerek bir eylem adı olmaktan çıkmış ve savaş gemileri topluluğunu karşılayan bir kalıcı isim haline gelmiştir. Biçimce tekil olmasına rağmen anlamca bir grubu ifade ettiği için topluluk ismidir. Ayrıca '-mız' birinci çoğul şahıs iyelik eki alarak belirtilen tüm şartları sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

Kalıcı isim kontrolü yapılması

"Donanma" sözcüğü "donan-" fiilinden "-ma" isim-fiil ekiyle türetilmiştir ve bir varlık grubunun adı olmuştur.

Sözcüğün fiilimsi ekleriyle türetilip bir varlığın adı olup olmadığını belirlemek için.

Topluluk ismi kontrolü yapılması

"Donanma" sözcüğü savaş gemilerinin bütünü (filo) anlamını taşıdığı için topluluk ismidir.

Sözcüğün tekil yapıda olmasına rağmen bir grubu temsil edip etmediğini anlamak için.

İyelik eki kontrolü yapılması

"Donanma-mız" sözcüğündeki "-mız" eki birinci çoğul şahıs iyelik ekidir.

Sözcüğün bir varlığa ait olma anlamı taşıyıp taşımadığını belirlemek için.

Key Concept

Kalıcı isimlerin topluluk ismi olarak kullanımı ve iyelik ekleri

Question 204Question →

İsim-fiil eklerini (-ma, -ış, -mak) alan bazı sözcükler, zamanla bir varlığın veya kavramın adı haline gelerek fiil anlamını tamamen kaybeder. Bu tür sözcüklere 'kalıcı isim' adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kalıcı isim kullanılmıştır?

Sıcak yaz günlerinde soğuk bir dondurma herkesi ferahlatır.

Gıdaları şoklayarak dondurma yöntemi oldukça sağlıklıdır.

Şu kitabı masanın üzerine bırakabilir misin?

Mavi gömleği ona çok yakışmıştı.

Her akşam düzenli olarak yürümek sağlığa yararlıdır.

Show answer & explanation

Answer: Sıcak yaz günlerinde soğuk bir dondurma herkesi ferahlatır.

Answer

Dondurma sözcüğünün bir tatlı adı olarak kullanıldığı cümle kalıcı isme örnektir.

Doğru seçenekte geçen 'dondurma' sözcüğü artık bir hareket veya iş bildirmemekte, doğrudan bir gıda maddesinin (tatlı) adı haline gelmiştir. Bu nedenle kalıplaşmış bir isimdir.

Step-by-Step Solution

Kalıcı isim tanımını gözden geçir.

Fiilimsilerin (-ma, -ış, -mak) eylem anlamını tamamen yitirip bir nesne adı olması gerektiğini belirle.

Sorunun kökünde verilen tanıma uygun örneği bulmak için temel ölçüttür.

Seçeneklerdeki benzer ekleri almış kelimeleri incele.

Dondurma ve yürümek kelimeleri üzerinde dur.

Bu kelimeler potansiyel isim-fiil veya kalıcı isim adaylarıdır.

Kelimenin bağlamdaki anlamını kontrol et.

Tatlı olan dondurma ile dondurma işlemi arasındaki farkı gör.

Kelime eylem bildiriyorsa fiilimsi, bir nesneyi karşılıyorsa kalıcı isimdir.

Key Concept

Kalıcı İsim ve İsim-Fiil Ayrımı

Question 205Question →

Türkçede sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Bir isim aynı anda hem niteleme hem de belirtme sıfatı alabileceği gibi, farklı türdeki belirtme sıfatları da bir arada kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı ve niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

O, karanlık yollarda yürürken fenerini bir an olsun yanından ayırmazdı.

Şu geniş ovada rüzgârın etkisiyle dalgalanan ekinleri izlemek insana huzur veriyordu.

Bunu, dürüst bir yaklaşımla çözebileceğimize olan inancımı hiç kaybetmedim.

Bazı yorgun işçiler, mesai bitiminde servis beklerken yol kenarında dinleniyordu.

Genç avukat, mahkeme salonunda müvekkilini savunurken oldukça sert konuştu.

Show answer & explanation

Answer: Şu geniş ovada rüzgârın etkisiyle dalgalanan ekinleri izlemek insana huzur veriyordu.

Answer

İşaret sıfatı olan 'şu' ve niteleme sıfatı olan 'geniş' sözcüklerinin aynı isim grubunda kullanıldığı seçenek doğru cevaptır.

Doğru seçenekte yer alan 'Şu geniş ovada' tamlamasında, 'ova' ismini işaret eden 'şu' sözcüğü işaret sıfatı, ovanın niteliğini (genişlik) belirten 'geniş' sözcüğü ise niteleme sıfatıdır. Bu kullanım, soruda istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartını tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.

İsimlerin önüne gelerek onları durum, renk, biçim yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik yönünden belirten (belirtme sıfatı) sözcükler aranır.

Sözcük türlerini belirlemek, sıfatların işlevini anlamanın ilk adımıdır.

İşaret bildiren sözcüklerin (o, bu, şu vb.) türünü kontrol et.

Bir ismi işaret ediyorsa işaret sıfatı, ismin yerini tutuyorsa işaret zamiridir.

KPSS'de en sık karşılaşılan çeldiricilerden biri olan zamir-sıfat ayrımı bu adımda çözülür.

Durum bildiren sözcüklerin ismi mi yoksa fiili mi nitelediğini incele.

İsmi niteleyen sözcük niteleme sıfatı, fiili veya fiilimsiyi niteleyen sözcük durum zarfıdır.

Niteleme sıfatı ile durum zarfı arasındaki farkı ayırt etmek sorunun doğru çözülmesini sağlar.

Key Concept

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı

Practice More

İşaret bildiren 'o, bu, şu' gibi sözcüklerden sonra virgül geliyorsa, bu sözcüklerin büyük olasılıkla zamir olduğunu unutmayınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 206Question →

Modern kamu yönetiminde bürokratik işlemlerin (I) kaybolması, vatandaşın hizmete (II) başvurmasını kolaylaştırırken personelin süreçten (III) vazgeçmesini önler ve kurumun geleceği (IV) öngörmesi sayesinde işlem sürelerinin (V) kısalması sağlanır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, yapısı (basit, türemiş, birleşik) bakımından diğerlerinden farklıdır?

III

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Numaralanmış sözcüklerden beşincisi olan 'kısalması' türemiş yapılıdır, diğerleri ise birleşik yapılıdır.

Metindeki beşinci sözcük olan 'kısalması', 'kısmak' fiil kökünden 'kısa' ismine, oradan da 'kısalmak' fiiline dönüşmüştür. Bünyesinde birden fazla yapım eki barındırdığı ve tek bir sözcük köküne dayandığı için 'türemiş' yapılıdır. Buna karşın; kaybolması (kayıp+ol), başvurmasını (baş+vur), vazgeçmesini (vaz+geç) ve öngörmesi (ön+gör) sözcüklerinin tamamı iki farklı kelimenin birleşmesiyle meydana geldiği için 'birleşik' yapılıdır.

Step-by-Step Solution

Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz ederek kaç sözcükten oluştuklarını belirleyin.

I (kayıp + ol-), II (baş + vur-), III (vaz + geç-), IV (ön + gör-), V (kıs- + -a + -l-)

Sözcük yapısını belirlemek için kelimenin tek bir kökten mi yoksa birden fazla sözcüğün birleşiminden mi oluştuğuna bakılmalıdır.

Sözcükleri yapı özelliklerine (basit, türemiş, birleşik) göre sınıflandırın.

İlk dört sözcük iki ayrı kelimenin birleşmesiyle oluştuğu için birleşik, beşinci sözcük ise yapım eki aldığı için türemiştir.

Birleşik sözcükler en az iki sözcüğün bir araya gelmesiyle oluşurken, türemiş sözcükler köke yapım eki getirilerek oluşturulur.

Key Concept

Sözcük Yapısı (Basit, Türemiş, Birleşik)

Question 207Question →

"Oğlunun sevincini paylaştı. Onunla gurur duyduğunu her fırsatta belirtti." Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Kaynaştırma ünsüzü

Ünsüz türemesi

Show answer & explanation

Answer: Ünsüz türemesi

Answer

Verilen metinde ünsüz türemesi ses olayı bulunmamaktadır.

Parçada 'oğlunun' sözcüğünde ünlü düşmesi, 'sevincini' ve 'duyduğunu' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması, 'paylaştı' ve 'belirtti' sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi, 'oğlunun', 'sevincini' ve 'duyduğunu' sözcüklerinde ise kaynaştırma ünsüzü bulunmaktadır. Ancak parçada herhangi bir ünsüz türemesi (bir ünsüzün ikiye çıkması durumu) örneği yer almamaktadır.

Step-by-Step Solution

Metindeki sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri incelemek.

Oğul-u-n-un, sevinç-i-n-i, paylaş-dı, duy-duk-u-n-u, belirt-di.

Ses olaylarını tespit edebilmek için sözcüğün yapısını analiz etmek gerekir.

Ünlü düşmesini kontrol etmek.

'Oğul' sözcüğü 'oğlunun' haline gelirken 'u' harfi düşmüştür.

İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlü düşer.

Ünsüz yumuşamasını (değişimini) kontrol etmek.

'Sevinç' -> 'sevinci' ve 'duyduk' -> 'duyduğu' değişimleri görülmektedir.

Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünsüzler yumuşar.

Ünsüz benzeşmesini (sertleşmesini) kontrol etmek.

'Paylaş-tı' ve 'belirt-ti' sözcüklerinde ekin başındaki yumuşak ünsüz sertleşmiştir.

Sert ünsüzle biten kelimelere 'c, d, g' ile başlayan ek geldiğinde bu sesler 'ç, t, k'ye dönüşür.

Kaynaştırma ve türeme durumlarını incelemek.

'Sevincini' gibi sözcüklerde 'n' kaynaştırma harfi varken, ünsüz türemesi (affetmek, şıkkı vb.) yoktur.

Metindeki tüm ses olayları elendiğinde dışarıda kalan olay doğru cevaptır.

Key Concept

Ses olaylarının tespiti ve ayırt edilmesi

Practice More

Ünlü daralması ve ünsüz türemesi gibi daha az rastlanan ses olaylarını içeren metinleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 208Question →

İdari metinlerin ve akademik çalışmaların dil hassasiyetiyle oluşturulması, bilginin aktarımında netliği sağladığı gibi kurumsal vakarı da temsil eder. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır?

Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılış yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen törenlere çok sayıda yabancı misyon temsilcisi katıldı.

Türk Medeni Kanunu'nun kabulü, hukuk tarihimizde laiklik ve çağdaşlaşma yolunda atılmış en önemli adımlardan biridir.

Valilik tarafından yayımlanan resmî duyuruda, hafta sonu beklenen yoğun kar yağışına karşı vatandaşların tedbirli olması istendi.

Şehrin trafik yükünü hafifletmek amacıyla inşa edilen çevre yolu projesinin, yıl sonuna kadar tamamlanarak hizmete açılması planlanıyor.

Denetim raporlarında yer alan bazı bulguların gözardı edilmesi, kurumun gelecekte mali ve hukuki risklerle karşılaşmasına zemin hazırlayabilir.

Show answer & explanation

Answer: Denetim raporlarında yer alan bazı bulguların gözardı edilmesi, kurumun gelecekte mali ve hukuki risklerle karşılaşmasına zemin hazırlayabilir.

Answer

Denetim raporlarında yer alan bazı bulguların göz ardı edilmesi gerektiğini belirten seçenek yazım yanlışı içermektedir çünkü 'göz ardı' ifadesi ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre 'göz ardı' ifadesi bir deyim yapısında olduğu için ayrı yazılmalıdır. Cümlede 'gözardı' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Kurum ve kanun adlarına getirilen eklerin yazımını kontrol et.

Meclis (kurum) adına gelen ek ayrılmazken, Kanun adına gelen ek kesme işaretiyle ayrılır; bu kullanımlar doğrudur.

TDK kurallarına göre kurum/kuruluş adları ile kanun/tüzük adları ek alma bakımından farklı kurallara tabidir.

Birleşik sözcüklerin ve deyimleşmiş ifadelerin (hafta sonu, çevre yolu, göz ardı) yazımını incele.

Hafta sonu, çevre yolu ve yıl sonu ifadelerinin ayrı yazımı doğrudur ancak gözardı ifadesi hatalıdır.

Dış, iç, sıra, sonu, yolu gibi sözlerle kurulan birleşik kelime ve tamlamalar genellikle ayrı yazılır.

Hatalı olan ifadeyi belirle ve kuralı uygula.

Göz ardı etmek birleşik fiili ayrı yazılmalıdır.

Anlamca kaynaşmış olsa da bu tür deyimleşmiş yapılar TDK'ye göre ayrı yazılır.

Key Concept

Kurum ve Kanun Adlarının Yazımı ile Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler

Question 209Question →

İsimlerin önüne gelerek onları renk, durum ve biçim gibi yönlerden niteleyen sözcüklere 'niteleme sıfatı'; işaret, belgisizlik, sayı veya soru yoluyla belirten sözcüklere ise 'belirtme sıfatı' denir. Türkçede işaret bildiren bazı sözcükler ismin yerini tuttuğunda zamir, ismi etkilediğinde sıfat; niteleme bildiren bazı sözcükler ise fiili etkilediğinde zarf görevinde kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

O, sessiz kütüphanede çalışmayı her zaman tercih ederdi.

Bu geniş ovada hayvancılık temel geçim kaynağıdır.

Zorlu yolları hızla aşarak hedefine kısa sürede ulaştı.

Şu, bölgenin tarım açısından en verimli arazisidir.

Yorgun işçiler, zor işleri kolayca bitirip evlerine döndüler.

Show answer & explanation

Answer: Bu geniş ovada hayvancılık temel geçim kaynağıdır.

Answer

İşaret sıfatı olan 'bu' ve niteleme sıfatı olan 'geniş' sözcüklerinin aynı ismi etkilediği cümle doğru cevaptır.

Doğru cevapta yer alan 'bu' sözcüğü 'ova' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı; 'geniş' sözcüğü ise aynı ismin özelliğini (biçimini) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Bu kullanım, soruda istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartını tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri belirleyin.

İsimlerin önüne gelen 'o, bu, şu, geniş, zorlu, verimli' gibi sözcükler tespit edildi.

Sıfatların tespiti için ismin önündeki tamlayıcı unsurların bulunması gerekir.

İşaret bildiren sözcüklerin (o, bu, şu) bir ismi mi etkilediği yoksa ismin yerini mi tuttuğu (zamir) kontrol edin.

Birinci ve dördüncü seçeneklerdeki sözcüklerin zamir, ikinci seçenekteki sözcüğün sıfat olduğu saptandı.

Zamirler ismin yerini tutarken, işaret sıfatları ismi doğrudan belirtir.

Niteleme bildiren sözcüklerin isimle mi yoksa fiil/fiilimsiyle mi (zarf) ilişkili olduğunu ayırt edin.

'Geniş ova' tamlamasında 'geniş' isme yönelikken; 'hızla aşarak' veya 'kolayca bitirip' yapılarında sözcüklerin zarf olduğu görüldü.

Sıfat ve zarf ayrımı, sözcüğün hangi kelime türünü nitelediğine bağlıdır.

Hem işaret sıfatının hem de niteleme sıfatının bulunduğu cümleyi seçin.

İkinci seçenekte 'bu' (işaret) ve 'geniş' (niteleme) sıfatları bir arada kullanılmıştır.

Soruda istenen her iki sıfat türünün aynı bağlamda varlığıdır.

Key Concept

Sıfat türleri (Niteleme ve Belirtme) ve sözcüklerin cümledeki işlevlerine göre tür değiştirmesi.

Estimated Time:1m 0s

Question 210Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Proje kapsamında yürütülen çalışmaların, eş zamanlı olarak tüm illerde başlatılması planlanıyor.

Akşamüstü başlayan yoğun yağış, hazırlıksız yakalanan vatandaşların günlük yaşamını olumsuz etkiledi.

Bu konudaki nihai karar, her bir üyenin görüşü alındıktan sonra ortak bir metinle duyurulacaktır.

Bilimsel araştırmaların sonuçları açıklandığında, katılımcıların da konuyla ilgili görüşleri alınacaktır.

Sınav başvurularına ilişkin detaylar, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin resmî internet sitesinden takip edilebilir.

Show answer & explanation

Answer: Sınav başvurularına ilişkin detaylar, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin resmî internet sitesinden takip edilebilir.

Answer

Sınav başvurularının Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi üzerinden takip edileceğini belirten cümlede bir yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Merkezi'nin' ifadesi hatalıdır ve 'Merkezinin' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan özel adları ve kurum isimlerini tespit edin.

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi ifadesinin bir kurum adı olduğu belirlendi.

Yazım kurallarına göre kurum adlarına gelen eklerin özel bir kuralı vardır.

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerle ilgili Türk Dil Kurumu kuralını hatırlayın.

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı bilgisine ulaşıldı.

Bu kural, KPSS ve benzeri sınavlarda sıklıkla sorulan temel bir yazım kuralıdır.

İncelediğiniz cümledeki ekin yazımını kural ile karşılaştırın.

Cümlede kullanılan kesme işaretinin gereksiz olduğu ve yazım yanlışı oluşturduğu tespit edildi.

Doğru yazım 'Merkezinin' şeklinde olmalıdır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Question 211Question →

Dijital dönüşüm ( ) sadece teknolojik araçların kullanımı değil ( ) bir zihniyet değişimidir ( ) Bu süreçte kurumlar ( ) iş yapış biçimlerini ( ) iletişim stratejilerini ve hizmet modellerini yeniden yapılandırırlar.

Bu parçada parantezle belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

( , ) ( , ) ( . ) ( ; ) ( , )

( ; ) ( , ) ( . ) ( , ) ( , )

( , ) ( ; ) ( . ) ( ; ) ( , )

( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( , )

( ; ) ( ; ) ( . ) ( , ) ( , )

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( , ) ( . ) ( ; ) ( , )

Answer

Parantez içindeki yerlere sırasıyla virgül (,), virgül (,), nokta (.), noktalı virgül (;) ve virgül (,) getirilmelidir.

Metindeki noktalama dizisi TDK'nin güncel yazım kılavuzuna tam uyum sağlamaktadır. İlk cümlede özne ve eş görevli yapılar virgülle ayrılmış, ikinci cümlede ise özne olan 'kurumlar' kelimesinden sonra gelen nesne grubunda virgül kullanıldığı için özneyi bu gruptan ayırmak amacıyla noktalı virgül tercih edilmiştir.

Step-by-Step Solution

Birinci cümleyi analiz et.

"Dijital dönüşüm" öznesinden sonra bir duraksama ve devamında eş görevli yapılar ("kullanımı değil", "değişimidir") gelmektedir.

Özneyi vurgulamak için virgül, eş görevli grupları ayırmak için yine virgül kullanılır.

Birinci cümlenin sonunu belirle.

Cümle anlamca ve yapıyla tamamlanmıştır.

Tamamlanmış yargıların sonuna nokta konur.

İkinci cümlede özne ve nesne grubunu incele.

"Kurumlar" öznesinden sonra "iş yapış biçimlerini, iletişim stratejilerini ve..." şeklinde virgülle ayrılmış bir nesne dizisi gelmektedir.

TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir (karışıklığı önlemek için).

Son boşluğu kontrol et.

"iş yapış biçimlerini" ve "iletişim stratejilerini" ifadeleri eş görevli nesnelerdir.

Eş görevli sözcük öbekleri arasına virgül konur.

Key Concept

Noktalı virgülün özneden sonra kullanımı ve virgülün eş görevli ögeler arasındaki işlevi.

Practice More

Noktalı virgülün üç temel kullanım alanını (sıralı cümleler, tür/takımları ayırma ve özneyi netleştirme) tekrar ederek karmaşık cümle yapılarını analiz edebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 212Question →

Müzenin (I)çıkışında toplanan (II)kafile, (III)sanatçıların (IV)başarısını (V)şu raporda özetledi.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. sözcük, fiilimsi eki alarak kalıplaşmış bir yer adıdır (kalıcı isim).

II. sözcük, biçimce tekil olsa da anlamca topluluk bildiren bir isimdir.

III. sözcük, hem çokluk eki hem de ilgi (tamlayan) eki almış bir tür ismidir.

IV. sözcük, iyelik eki almış soyut bir isimdir.

V. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir işaret zamiridir.

Show answer & explanation

Answer: V. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir işaret zamiridir.

Answer

Cümledeki 'şu' sözcüğü bir ismin yerini tutmamakta, aksine 'rapor' ismini işaret yoluyla nitelemektedir; bu nedenle sözcük zamir değil işaret sıfatıdır.

Cümledeki 'şu' sözcüğü, kendisinden hemen sonra gelen 'rapor' ismini işaret etmektedir. Türkçede bir ismi işaret yoluyla belirten sözcükler 'işaret sıfatı' olarak adlandırılır. Eğer bu sözcük 'Şunu özetledi' şeklinde kullanılsaydı zamir olurdu. Bu nedenle sözcüğün zamir olduğu yönündeki açıklama yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Numaralanmış sözcüklerin türlerini ve özelliklerini tek tek inceleyin.

I: Kalıcı isim, II: Topluluk ismi, III: İsim (Çoğul + Tamlayan), IV: Soyut İsim (İyelik), V: İşaret sıfatı.

Sözcüklerin cümledeki görevlerini belirlemek yanlışı bulmanın ilk adımıdır.

V. sözcüğün 'rapor' ismiyle olan ilişkisini kontrol edin.

Sözcük 'şu rapor' şeklinde bir tamlama kurmaktadır.

İşaret bildiren sözcükler ismi belirtirse sıfat, ismin yerini tutarsa zamir olur.

Yanlış olan yargıyı tespit edin.

V. sözcüğün zamir olduğu iddiası yanlıştır.

Sözcük 'rapor' isminin işaret sıfatıdır.

Key Concept

İşaret Sıfatı ve İşaret Zamiri Ayrımı

Question 213Question →

Hayatımda önem verdiğim üç değer vardır ( ) dürüstlük ( ) çalışkanlık ve sevgi ( ) Bu değerler ( ) beni ben yapan temel taşlardır ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

( ; ) ( , ) ( . ) ( , ) ( . )

( : ) ( , ) ( . ) ( , ) ( . )

( , ) ( , ) ( . ) ( , ) ( . )

( : ) ( ; ) ( . ) ( ; ) ( . )

( : ) ( , ) ( ... ) ( , ) ( . )

Show answer & explanation

Answer: ( : ) ( , ) ( . ) ( , ) ( . )

Answer

İki nokta, virgül, nokta, virgül ve nokta şeklinde sıralanan seçenektir.

Cümlede 'üç değer' ifadesiyle örnekleme yapılacağı belirtildiği için ilk boşluğa iki nokta (:) getirilmelidir. 'Dürüstlük' ve 'çalışkanlık' eş görevli sözcükler olduğu için aralarına virgül (,) konur. Üç değerin tamamı sıralandığı için liste tamamlanmıştır ve bu yüzden nokta (.) kullanılmalıdır. İkinci cümlede 'Bu değerler' öznesini vurgulamak için virgül (,) ve cümlenin sonunda nokta (.) kullanımı TDK kurallarına uygundur.

Step-by-Step Solution

İlk boşluğu değerlendir

İki nokta ( : )

Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta konur.

İkinci boşluğu değerlendir

Virgül ( , )

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.

Üçüncü boşluğu değerlendir

Nokta ( . )

Cümle başında 'üç değer' denilerek sınır çizildiği ve bu üç değerin tamamı sayıldığı için liste tamamlanmıştır; bu yüzden nokta konur.

Dördüncü boşluğu değerlendir

Virgül ( , )

Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.

Beşinci boşluğu değerlendir

Nokta ( . )

Tamamlanmış yargı bildiren cümlenin sonuna nokta konur.

Key Concept

Örnekleme ve sıralama cümlelerinde temel noktalama kuralları

Estimated Time:45s

Question 214Question →

Türkçede "-gan, -gen, -gın, -gin, -gun, -gün" yapım ekleri genellikle fiil kök veya gövdelerine gelerek onlardan yeni isimler türetir. Ancak bu ekler nadiren de olsa isim köklerine gelerek onlardan anlamca ilişkili yeni sözcükler oluşturabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, aldığı yapım ekinin işlevi (eklendiği kökün türü) bakımından diğerlerinden farklıdır?

Sınavdan çıkan adayların uykusuzluktan oldukça bitkin oldukları gözlemlendi.

Kamuoyunda bu haberin bu kadar yaygın bir etki yaratması beklenmiyordu.

Kurum kültüründe baskın olan değerlerin başında liyakat ve dürüstlük gelir.

Ekonomik verilerdeki durgun seyir, piyasa uzmanlarını oldukça endişelendiriyor.

Akademik çalışmalarda özgün bir bakış açısı yakalamak başarı için şarttır.

Show answer & explanation

Answer: Akademik çalışmalarda özgün bir bakış açısı yakalamak başarı için şarttır.

Answer

Söz konusu cümlede yer alan 'özgün' sözcüğü, isim kökünden türetilmiş olması nedeniyle diğerlerinden ayrılır.

Verilen seçenekler arasında yer alan 'özgün' sözcüğü, 'öz' isim köküne getirilen '-gün' isimden isim yapım ekiyle türetilmiştir. Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin tamamı (bitkin, yaygın, baskın, durgun) fiil köklerine getirilen fiilden isim yapım ekleriyle oluşturulmuştur. Bu durum, 'özgün' sözcüğünün aldığı ekin işlev bakımından (isimden isim türetmesi) diğerlerinden farklı olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

Altı çizili sözcüklerin köklerini ve türlerini belirle.

bitkin (bit- fiili), yaygın (yay- fiili), baskın (bas- fiili), durgun (dur- fiili), özgün (öz ismi).

Ekin hangi tür köke geldiğini anlamak için kelimeyi yapısal olarak analiz etmek gerekir.

Sözcüklerin aldığı eklerin işlevlerini (tür değişikliğini) analiz et.

Dört seçenek fiilden isim yapım eki almışken, bir seçenek isimden isim yapım eki almıştır.

Soruda istenen 'ekin işlevi' farkını ortaya koymak için eklerin türetme yönü incelenmelidir.

Diğerlerinden farklı olan yapıyı tespit et.

'Özgün' sözcüğü 'isimden isim' türettiği için doğru cevaptır.

Diğer tüm seçenekler fiil köküne gelerek tür değişikliği yaparken, bu seçenek isim köküne gelmiştir.

Key Concept

Yapım Eklerinin Kök Türüne Göre İşlevleri

Practice More

Benzer şekilde '-sal/-sel' ekinin de 'kumsal' (isimden isim) ve 'görsel' (fiilden isim) örneklerinde olduğu gibi farklı işlevlerde kullanılabileceğini unutmayınız.

Estimated Time:1m 30s

Question 215Question →

Yazım kuralları açısından incelendiğinde aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapıldığı söylenebilir?

Her gün düzenli olarak yürüyüş yapmanın sağlığa faydası büyüktür.

Toplantıya katılacak olan Vali Bey, önemli açıklamalarda bulundu.

Masanın üzerinde ki dosyaları düzenlemek için sabah erkenden geldi.

Birkaç arkadaşımla birlikte hafta sonu sinemaya gitmeye karar verdik.

15 Haziran Pazartesi günü yapılacak sınav için başvurular başladı.

Show answer & explanation

Answer: Masanın üzerinde ki dosyaları düzenlemek için sabah erkenden geldi.

Answer

Masanın üzerindeki dosyaların düzenlenmesi gerektiğini belirten seçenekteki '-ki' eki bitişik yazılmalıdır.

Cümlede geçen 'üzerinde ki' ifadesindeki '-ki' eki, bir ismi niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Türkçede sıfat yapan '-ki' eki her zaman bitişik yazılır. Bu nedenle sözcüğün 'üzerindeki' şeklinde yazılması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

Cümledeki 'üzerinde ki' ifadesini yapı bakımından inceleyin.

İfadenin yer bildiren bir ismi nitelediği (hangi dosyalar? üzerindeki dosyalar) görülür.

Sıfat yapan '-ki' ekinin işlevini belirlemek için gereklidir.

Sıfat yapan '-ki' ekinin yazım kuralını uygulayın.

Bu ekin kelimeye her zaman bitişik yazılması gerektiği sonucuna ulaşılır.

Yazım yanlışının nedenini kesinleştirmek için kuralın hatırlanması gerekir.

Key Concept

Sıfat Yapan -ki Ekinin Yazımı

Estimated Time:45s

Question 216Question →

Kurumun (I)danışma birimi tarafından hazırlanan (II)çizelgenin (III)onaylanması, (IV)kurulun (V)gündemine alındı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. sözcük, fiilimsi eki aldığı halde eylem anlamını yitirmiş kalıcı bir isimdir.

II. sözcük, somut bir varlığın kalıcı adı olmuş bir isimdir.

III. sözcük, eylem anlamını tamamen yitirerek kalıcı bir varlık adı olmuş isimdir.

IV. sözcük, biçimce tekil olsa da bir heyeti ifade eden topluluk ismidir.

V. sözcük, beş duyu organıyla algılanamayan, iyelik ve yönelme eki almış soyut bir isimdir.

Show answer & explanation

Answer: III. sözcük, eylem anlamını tamamen yitirerek kalıcı bir varlık adı olmuş isimdir.

Answer

'Onaylanması' sözcüğü bir varlığın kalıcı adı (kalıcı isim) değil, eylem anlamını sürdüren bir isim-fiildir.

'Onaylanması' sözcüğü, bir sürecin veya eylemin adı olarak kullanılmıştır ve fiil anlamını (onaylama eylemini) tamamen yitirmemiştir. Bu nedenle bu sözcük 'kalıcı isim' değil, 'isim-fiil' (fiilimsi) olarak kabul edilir. 'Giriş', 'çakmak', 'çizelge' gibi bir nesnenin veya yerin kalıcı adı değildir.

Step-by-Step Solution

Numaralanmış sözcüklerin cümledeki anlamlarını ve yapısal özelliklerini inceleyin.

I. (danışma) ve II. (çizelge) sözcüklerinin kalıcı isim, III. (onaylanması) sözcüğünün isim-fiil, IV. (kurul) sözcüğünün topluluk ismi ve V. (gündem) sözcüğünün soyut isim olduğu belirlenmiştir.

Sözcüklerin isim türlerini ve fiilimsi olup olmadıklarını ayırt etmek için.

Seçeneklerde verilen tanımları sözcüklerle karşılaştırarak yanlış olanı bulun.

III. sözcük için kullanılan 'kalıcı isim' ifadesinin yanlış olduğu, sözcüğün eylem anlamını koruduğu saptanmıştır.

İsim-fiiller ile bir varlığın kalıcı adı olmuş sözcükleri (kalıcı isim) doğru sınıflandırmak için.

Key Concept

İsimler ve Fiilimsiler Arasındaki Farklar

Question 217Question →

"Yalnızlığın kıyısında, sönmekte olan ocağın başında otururken aklından geçenleri susturamıyordu. İçindeki sızıyı dindirmek için sabretmesi gerektiğini çok iyi biliyordu."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünsüz benzeşmesi

Ünlü daralması

Ünsüz türemesi

Show answer & explanation

Answer: Ünsüz türemesi

Answer

Ünsüz türemesi

Metin incelendiğinde 'yalın-ız', 'akıl-ın' ve 'sabır-etmek' kelimelerinde ünlü düşmesi; 'yalnızlık-ın', 'ocak-ın' ve 'gerektik-i' kelimelerinde ünsüz yumuşaması; 'sönmek-de' ve 'gerek-dik' kelimelerinde ünsüz benzeşmesi; 'sustur-ama-yor' kelimesinde ise ünlü daralması tespit edilir. Ancak metnin hiçbir yerinde bir ünsüzün türediği (ikizleştiği) bir örnek bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Metindeki ünlü düşmelerini belirleme

'Yalnızlığın' (yalın-ız), 'aklından' (akıl-ın) ve 'sabretmesi' (sabır-et-) sözcükleri ünlü düşmesi içermektedir.

Kelime türetilirken veya birleşirken orta hecedeki dar ünlü düşmüştür.

Metindeki ünsüz yumuşamalarını belirleme

'Yalnızlığın' (yalnızlık-ın), 'ocağın' (ocak-ın) ve 'gerektiğini' (gerektik-i) sözcüklerinde ünsüz yumuşaması vardır.

Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında 'k' sesleri 'ğ' sesine dönüşmüştür.

Metindeki ünsüz benzeşmelerini belirleme

'Sönmekte' (sönmek-de > sönmekte) ve 'gerektiğini' (gerek-dik > gerekti) sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi vardır.

Sert ünsüzle biten kelimeye gelen yumuşak ünsüzle başlayan ekler (d), kelimenin sonundaki sert ünsüzün etkisiyle sertleşmiştir (t).

Metindeki ünlü daralmasını belirleme

'Susturamıyordu' (sustur-ama-yor) kelimesinde ünlü daralması vardır.

Olumsuzluk ekinin geniş ünlüsü (a), kendisinden sonra gelen 'yor' ekinin etkisiyle daralarak 'ı' olmuştur.

Ünsüz türemesi kontrolü

Metinde ünsüz türemesi örneği bulunamamıştır.

Kelime kökünde olmayan bir ünsüzün ek veya birleşme sırasında ortaya çıkması durumu metinde yoktur.

Key Concept

Türkçedeki temel ses olaylarının (ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz yumuşaması ve benzeşmesi) metin üzerinde analizi.

Estimated Time:1m 30s

Question 218Question →

Dostluk ( ) güven üzerine kurulu sağlam bir köprüdür ( ) samimiyet ( ) bu köprünün en dayanıklı taşıdır ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

( ; ) ( . ) ( , ) ( . )

( , ) ( : ) ( , ) ( . )

( , ) ( , ) ( , ) ( . )

( ; ) ( ; ) ( , ) ( . )

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Answer

Boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta getirilmelidir.

Cümlede 'Dostluk' ve 'samimiyet' kelimeleri özne görevindedir; TDK kurallarına göre yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır. İki cümleden oluşan bu yapıda, her iki cümlenin de kendi içinde virgül barındırması nedeniyle, bu iki sıralı cümleyi birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül getirilmelidir. Cümle bittiği için de sonuna nokta konur.

Step-by-Step Solution

Birinci boşluğun analizi

Virgül ( , )

Cümlenin öznesi olan 'Dostluk' sözcüğünü vurgulamak ve yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır.

İkinci boşluğun analizi

Noktalı Virgül ( ; )

Ögeleri arasında virgül bulunan (ilk cümlede özneden sonra virgül kullanılmıştır) sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konur.

Üçüncü boşluğun analizi

Virgül ( , )

İkinci cümlenin öznesi olan 'samimiyet' sözcüğünden sonra, özneyi belirtmek amacıyla virgül konur.

Dördüncü boşluğun analizi

Nokta ( . )

Tamamlanmış bir yargı bildiren cümlenin sonuna nokta konur.

Key Concept

Özneyi belirtme ve sıralı cümlelerin noktalanması kuralları.

Question 219Question →

Başarı ( ) planlı çalışanların ulaştığı bir sonuçtur ( ) sabır ( ) disiplin ve azim bu sürecin en önemli halkalarıdır ( ) Çünkü hiçbir zafer ( ) tesadüf değildir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

( , ) ( ; ) ( , ) ( . ) ( , )

( ; ) ( , ) ( , ) ( . ) ( , )

( , ) ( , ) ( , ) ( . ) ( , )

( , ) ( : ) ( , ) ( . ) ( , )

( , ) ( ; ) ( , ) ( ! ) ( , )

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( ; ) ( , ) ( . ) ( , )

Answer

Doğru noktalama dizisi ( , ) ( ; ) ( , ) ( . ) ( , ) şeklindedir.

Cümlede 'Başarı' ve 'hiçbir zafer' öznelerinden sonra vurgu amacıyla virgül konmuştur. 'Sabır' ve 'disiplin' kelimeleri eş görevli oldukları için virgülle ayrılmıştır. İkinci cümlede virgül kullanıldığı için, bu iki sıralı cümleyi birbirine bağlayan sınırda virgül yerine noktalı virgül kullanılması TDK kuralları gereğidir. Cümle bitişinde ise yargı tamamlandığı için nokta tercih edilmiştir.

Step-by-Step Solution

Özneyi belirleme

Başarı ( , )

Cümlenin öznesi olan 'Başarı' sözcüğünü vurgulamak ve yüklemden ayırmak için virgül kullanılır.

Sıralı cümle sınırını tespit etme

...sonuçtur ( ; ) sabır...

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül konur.

Eş görevli sözcükleri ayırma

sabır ( , ) disiplin ve azim...

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.

Cümle sonunu ve yeni cümleyi değerlendirme

...halkalarıdır ( . ) Çünkü...

Yargı tamamlanmış ve sonraki sözcük büyük harfle başlamıştır, bu nedenle nokta getirilmelidir.

Yeni cümlenin öznesini vurgulama

...hiçbir zafer ( , ) tesadüf değildir.

Yeni cümlenin öznesi olan 'hiçbir zafer' tamlamasını belirtmek için virgül kullanımı uygundur.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın kullanım farklarını gösteren diğer örnekleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 220Question →

Gittikçe koyulaşan sis, şoförün ufkunu kapatıyor; yolun kenarındaki ağaçların gölgesi ise sanki birer dev gibi üzerine geliyordu. Bu durumun kendisini ne kadar korkuttuğunu kimseye söylemiyor, sadece içindeki endişeyi bastırmaya çalışıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Ünlü düşmesi

Ünsüz benzeşmesi

Ünsüz yumuşaması

Ünlü daralması

Ünsüz türemesi

Show answer & explanation

Answer: Ünsüz türemesi

Answer

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması ve ünlü daralması örnekleri bulunurken ünsüz türemesine dair bir örnek yoktur.

Ünsüz türemesi, Arapça kökenli bazı kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldığında veya yardımcı fiille birleştiğinde ortaya çıkan bir olaydır (örneğin: sır-ı > sırrı, affetmek). Verilen metinde bu kurala uygun bir kullanım bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Metindeki sözcükleri ses olayları açısından analiz etme

Gittikçe: git-dik-ce (İki adet ünsüz benzeşmesi),
Ufkunu: ufuk-u (Ünlü düşmesi),
Korkuttuğunu: korkut-duk-u (Ünsüz benzeşmesi ve ünsüz yumuşaması),
Söylemiyor: söyle-me-yor (Ünlü daralması)

Soruda istenen ses olaylarının metinde olup olmadığını belirlemek için kelime kök ve ek tahlili yapılır.

Çeldirici olarak kullanılan 'yor' ekli kelimeleri inceleme

Kapatıyor, geliyordu ve çalışıyordu sözcüklerinde daralma yoktur (kapat-ıyor, gel-iyor, çalış-ıyor); sadece 'söylemiyor' sözcüğünde daralma vardır.

Öğrencilerin her 'yor' ekini daralma sanma yanılgısını (trap) elemek gerekir.

Seçeneklerle karşılaştırma yapma

Ünlü düşmesi, benzeşme, yumuşama ve daralma metinde tespit edilmiştir. Ünsüz türemesi (hiss-et > hisset gibi) bulunamamıştır.

Hangi ses olayının eksik olduğunu kesinleştirmek için son kontrol yapılır.

Key Concept

Türkçedeki temel ses olaylarının (ünlü düşmesi, daralma, benzeşme, yumuşama) metin üzerinde tespiti ve ayırt edilmesi.

Practice More

Ünsüz türemesi ile ünsüz benzeşmesi arasındaki farkı pekiştirmek için 'hissetmek' ve 'fıstıkçı şahap' kurallarını tekrar gözden geçirin.

Estimated Time:1m 30s

PreviousPage 11 / 42Next

Dil Bilgisi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution