Sıfatlar (Ön Adlar)

112 questions

Question 21Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Bu, dürüstlük ilkesine bağlı kalan memurların sergileyeceği en temel tutumdur.

Kurumun arşivinde muhafaza edilen o tozlu dosyalar uzmanlarca yeniden düzenlendi.

Tecrübeli müdür, kurum içi yazışmalarda personeline karşı her zaman nazik davranır.

Bazı memurlar, verilen ek görevleri mesai saatleri içinde oldukça hızlı bitirdi.

Şu, sınav merkezine güvenli şekilde gönderilmesi gereken mühürlü kutudur.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun arşivinde muhafaza edilen o tozlu dosyalar uzmanlarca yeniden düzenlendi.

Answer

İsmin hem niteleme hem de belirtme sıfatını bir arada aldığı seçenek, 'o tozlu dosyalar' ifadesinin bulunduğu cümledir.

Doğru seçenekte yer alan 'o tozlu dosyalar' tamlamasında, 'dosyalar' ismi 'tozlu' sözcüğüyle nitelenmiş (niteleme sıfatı), 'o' sözcüğüyle de işaret edilerek belirtilmiştir (işaret sıfatı/belirtme sıfatı). Bu durumda bir isim her iki sıfat türünü de almış durumdadır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.

İlgili cümlede 'dosyalar' sözcüğünün temel isim olduğu belirlendi.

Sıfatların hangi ismi etkilediğini bulmak için önce isimlerin tespit edilmesi gerekir.

Tespit edilen ismi etkileyen sıfatların türlerini analiz et.

'Nasıl dosyalar?' sorusuna cevap veren 'tozlu' sözcüğünün niteleme sıfatı; 'Hangi dosyalar?' sorusuna cevap veren 'o' sözcüğünün ise işaret (belirtme) sıfatı olduğu görüldü.

Bir ismin aynı anda iki farklı türde sıfat alıp almadığını teyit etmek için soru-cevap yöntemi uygulanmalıdır.

Key Concept

Bir ismin aynı anda hem nitelenmesi (durum, biçim, özellik) hem de belirtilmesi (işaret, sayı, belgisizlik).

Estimated Time:1m 15s

Question 22Question →

İşaret bildiren sözcükler bir ismin önüne gelerek onu işaret yoluyla belirttiklerinde 'işaret sıfatı', bir ismin yerini tuttuklarında ise 'işaret zamiri' görevini üstlenirler. Niteleme bildiren sözcükler ise isimlerin önüne geldiğinde 'niteleme sıfatı', fiil veya fiilimsileri nitelediğinde 'durum zarfı' olur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatıyla birlikte kullanılmıştır?

Bu kadim şehir, her köşesinde farklı bir hikâye barındırıyor.

Şunu sakın aklından çıkarma: Dürüst insan her zaman saygı görür.

O, serin yayla havasının insanı zinde tuttuğunu her fırsatta söylerdi.

Zorlu yolları hızlı yürüyerek aşmaya çalışan bu ekip, sonunda hedefine ulaştı.

Bazı günler şu masada oturup saatlerce kitap okurdu.

Show answer & explanation

Answer: Bu kadim şehir, her köşesinde farklı bir hikâye barındırıyor.

Answer

Doğru cevap, işaret sıfatı olan 'bu' ve niteleme sıfatı olan 'kadim' sözcüklerinin aynı 'şehir' ismini etkilediği seçenektir.

Doğru cevapta 'bu' sözcüğü 'şehir' ismini işaret yoluyla belirten bir işaret sıfatı, 'kadim' sözcüğü ise aynı ismi durum yönünden niteleyen bir niteleme sıfatıdır. Böylece bir isim her iki türden sıfatı da almış olur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki işaret bildiren sözcükleri tespit et.

İşaret bildiren sözcükler: Bu, Şunu, O, Bu, Şu.

Sözcüğün sıfat mı yoksa zamir mi olduğunu belirlemek için ilk adımdır.

Tespit edilen işaret sözcüklerinin bir ismi etkileyip etkilemediğini kontrol et.

A'da 'bu şehir' (sıfat), B'de 'şunu' (zamir), C'de 'o' (zamir), D'de 'bu ekip' (sıfat), E'de 'şu masa' (sıfat).

İşaret sıfatı olan seçenekleri daraltmak için gereklidir.

İşaret sıfatının bulunduğu isimlerde aynı zamanda niteleme sıfatı olup olmadığını incele.

A seçeneğinde 'kadim' sözcüğü 'şehir' ismini nitelemektedir. D'de 'ekip' isminin niteleme sıfatı yoktur; E'de ise 'masa' isminin niteleme sıfatı yoktur.

Soruda istenen 'hem işaret hem niteleme sıfatı' koşulunu doğrulamak için son kontroldür.

Key Concept

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme (İşaret) Ayrımı

Estimated Time:50s

Question 23Question →

Türkçede sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Bir isim aynı anda hem niteleme hem de belirtme sıfatı alabileceği gibi, farklı türdeki belirtme sıfatları da bir arada kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı ve niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

O, karanlık yollarda yürürken fenerini bir an olsun yanından ayırmazdı.

Şu geniş ovada rüzgârın etkisiyle dalgalanan ekinleri izlemek insana huzur veriyordu.

Bunu, dürüst bir yaklaşımla çözebileceğimize olan inancımı hiç kaybetmedim.

Bazı yorgun işçiler, mesai bitiminde servis beklerken yol kenarında dinleniyordu.

Genç avukat, mahkeme salonunda müvekkilini savunurken oldukça sert konuştu.

Show answer & explanation

Answer: Şu geniş ovada rüzgârın etkisiyle dalgalanan ekinleri izlemek insana huzur veriyordu.

Answer

İşaret sıfatı olan 'şu' ve niteleme sıfatı olan 'geniş' sözcüklerinin aynı isim grubunda kullanıldığı seçenek doğru cevaptır.

Doğru seçenekte yer alan 'Şu geniş ovada' tamlamasında, 'ova' ismini işaret eden 'şu' sözcüğü işaret sıfatı, ovanın niteliğini (genişlik) belirten 'geniş' sözcüğü ise niteleme sıfatıdır. Bu kullanım, soruda istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartını tam olarak karşılar.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.

İsimlerin önüne gelerek onları durum, renk, biçim yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik yönünden belirten (belirtme sıfatı) sözcükler aranır.

Sözcük türlerini belirlemek, sıfatların işlevini anlamanın ilk adımıdır.

İşaret bildiren sözcüklerin (o, bu, şu vb.) türünü kontrol et.

Bir ismi işaret ediyorsa işaret sıfatı, ismin yerini tutuyorsa işaret zamiridir.

KPSS'de en sık karşılaşılan çeldiricilerden biri olan zamir-sıfat ayrımı bu adımda çözülür.

Durum bildiren sözcüklerin ismi mi yoksa fiili mi nitelediğini incele.

İsmi niteleyen sözcük niteleme sıfatı, fiili veya fiilimsiyi niteleyen sözcük durum zarfıdır.

Niteleme sıfatı ile durum zarfı arasındaki farkı ayırt etmek sorunun doğru çözülmesini sağlar.

Key Concept

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı

Practice More

İşaret bildiren 'o, bu, şu' gibi sözcüklerden sonra virgül geliyorsa, bu sözcüklerin büyük olasılıkla zamir olduğunu unutmayınız.

Estimated Time:1m 15s

Question 24Question →

İsimlerin önüne gelerek onları renk, durum ve biçim gibi yönlerden niteleyen sözcüklere 'niteleme sıfatı'; işaret, belgisizlik, sayı veya soru yoluyla belirten sözcüklere ise 'belirtme sıfatı' denir. Türkçede işaret bildiren bazı sözcükler ismin yerini tuttuğunda zamir, ismi etkilediğinde sıfat; niteleme bildiren bazı sözcükler ise fiili etkilediğinde zarf görevinde kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

O, sessiz kütüphanede çalışmayı her zaman tercih ederdi.

Bu geniş ovada hayvancılık temel geçim kaynağıdır.

Zorlu yolları hızla aşarak hedefine kısa sürede ulaştı.

Şu, bölgenin tarım açısından en verimli arazisidir.

Yorgun işçiler, zor işleri kolayca bitirip evlerine döndüler.

Show answer & explanation

Answer: Bu geniş ovada hayvancılık temel geçim kaynağıdır.

Answer

İşaret sıfatı olan 'bu' ve niteleme sıfatı olan 'geniş' sözcüklerinin aynı ismi etkilediği cümle doğru cevaptır.

Doğru cevapta yer alan 'bu' sözcüğü 'ova' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı; 'geniş' sözcüğü ise aynı ismin özelliğini (biçimini) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Bu kullanım, soruda istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartını tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri belirleyin.

İsimlerin önüne gelen 'o, bu, şu, geniş, zorlu, verimli' gibi sözcükler tespit edildi.

Sıfatların tespiti için ismin önündeki tamlayıcı unsurların bulunması gerekir.

İşaret bildiren sözcüklerin (o, bu, şu) bir ismi mi etkilediği yoksa ismin yerini mi tuttuğu (zamir) kontrol edin.

Birinci ve dördüncü seçeneklerdeki sözcüklerin zamir, ikinci seçenekteki sözcüğün sıfat olduğu saptandı.

Zamirler ismin yerini tutarken, işaret sıfatları ismi doğrudan belirtir.

Niteleme bildiren sözcüklerin isimle mi yoksa fiil/fiilimsiyle mi (zarf) ilişkili olduğunu ayırt edin.

'Geniş ova' tamlamasında 'geniş' isme yönelikken; 'hızla aşarak' veya 'kolayca bitirip' yapılarında sözcüklerin zarf olduğu görüldü.

Sıfat ve zarf ayrımı, sözcüğün hangi kelime türünü nitelediğine bağlıdır.

Hem işaret sıfatının hem de niteleme sıfatının bulunduğu cümleyi seçin.

İkinci seçenekte 'bu' (işaret) ve 'geniş' (niteleme) sıfatları bir arada kullanılmıştır.

Soruda istenen her iki sıfat türünün aynı bağlamda varlığıdır.

Key Concept

Sıfat türleri (Niteleme ve Belirtme) ve sözcüklerin cümledeki işlevlerine göre tür değiştirmesi.

Estimated Time:1m 0s

Question 25Question →

İsimlerin önüne gelerek onları renk, şekil, durum gibi yönlerden niteleyen sözcüklere "niteleme sıfatı"; işaret, sayı, belgisizlik veya soru yoluyla belirten sözcüklere ise "belirtme sıfatı" denir. Bu sözcükler fiilleri etkilediğinde "zarf", isimlerin yerini tuttuğunda ise "zamir" görevini üstlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu harflerle belirtilen sözcük "sıfat" görevinde kullanılmıştır?

Müdür Bey, toplantıda sunulan kapsamlı raporu hızlı inceledi.

Şu, mülakat sürecinde adaylara yöneltilecek temel soruların listesidir.

Bu yeni düzenlemeler, kurumun çalışma verimliliğini artırmayı hedefliyor.

Sınav salonundaki adayların tamamı kararın açıklanmasını sessiz bekliyordu.

Bunu, arşiv odasındaki ilgili dosyanın içine yerleştirmen gerekiyor.

Show answer & explanation

Answer: Bu yeni düzenlemeler, kurumun çalışma verimliliğini artırmayı hedefliyor.

Answer

Kurumun çalışma verimliliğiyle ilgili olan ve "Bu" sözcüğünün vurgulandığı cümle doğru cevaptır.

Doğru seçenekteki cümlede "Bu" sözcüğü, kendisinden sonra gelen "yeni düzenlemeler" tamlamasındaki "düzenlemeler" ismini işaret yoluyla belirtmektedir. Bir ismin önüne gelerek onu işaret eden bu tür sözcükler işaret sıfatı (belirtme sıfatı) olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki koyu yazılmış sözcüklerin hangi türdeki sözcüklerle (isim veya fiil/fiilimsi) ilişki kurduğu belirlenir.

"Hızlı" ve "sessiz" sözcüklerinin fiilleri etkilediği; "Şu", "Bu" ve "Bunu" sözcüklerinin ise işaret bildirdiği görülür.

Sözcük türünü belirlemek için kelimenin cümledeki işlevi kontrol edilmelidir.

İşaret bildiren sözcüklerin bir ismi belirtip belirtmediği veya ismin yerini tutup tutmadığı analiz edilir.

"Şu" ve "Bunu" sözcüklerinin ek alarak veya doğrudan ismin yerini tutarak zamir olduğu, "Bu" sözcüğünün ise "düzenlemeler" ismini etkilediği saptanır.

İşaret sıfatları mutlaka bir ismi etkilemelidir ve genellikle çekim eki almazlar.

Nitelik bildiren ve fiili etkileyen sözcüklerin zarf olduğu teyit edilir.

"Hızlı inceledi" ve "sessiz bekliyordu" yapılarındaki sözcüklerin zarf olduğu kesinleşir.

Fiile sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap veren nitelik sözcükleri durum zarfıdır.

Key Concept

Sözcük Türleri: Sıfat, Zamir ve Zarf Ayrımı

Question 26Question →

Türkçede bir isim; aynı cümlede hem niteleme (durum, biçim, renk) hem de belirtme (işaret, sayı, belgisizlik, soru) sıfatı alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Şu darmadağınık masayı toplamak saatlerini aldı.

Bunu asla kabul etmeyeceğini hepimiz biliyorduk.

Soruları gayet hızlı çözdüğü için sınavı erkenden bitirdi.

O, dürüst tavırlarıyla çevresindeki herkesin güvenini kazanmıştı.

Soğuk su içince boğazı aniden ağrımaya başladı.

Show answer & explanation

Answer: Şu darmadağınık masayı toplamak saatlerini aldı.

Answer

Doğru cevap 'Şu darmadağınık masayı toplamak saatlerini aldı.' cümlesidir.

Doğru seçenekteki 'Şu darmadağınık masayı' tamlamasında, 'masa' ismi 'darmadağınık' sözcüğü ile nitelenmiş (nasıl masa?), 'şu' sözüyle ise işaret edilerek belirtilmiştir. Böylece bir isim aynı anda her iki sıfat türünü de almıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri belirleyin.

İsimleri niteleyen veya belirten sözcükler tespit edilir.

Sözcük türlerini ve görevlerini ayırt etmek için temel adımdır.

İsme 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatını arayın.

'Darmadağınık masa' ifadesindeki 'darmadağınık' niteleme sıfatıdır.

Varlıkların özelliklerini (biçim, durum) gösteren sıfatları bulmak için kullanılır.

İsmi işaret eden veya miktar/soru/belgisizlik yönünden etkileyen sözcüğü bulun.

'Şu masa' ifadesindeki 'şu' işaret sıfatıdır (belirtme sıfatı grubundadır).

İsmin hangi belirtme türüyle sınırlandırıldığını bulmak gerekir.

Aynı ismin hem niteleme hem belirtme alıp almadığını kontrol edin.

'Masa' ismi her iki tür sıfatı da almıştır.

Soruda istenen 'bir ismin her iki sıfat türünü de alması' şartı doğrulanır.

Key Concept

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Practice More

İşaret sıfatları ile işaret zamirlerini ayırt etmek için sözcüğün bir ismi etkileyip etkilemediğine odaklanın.

Estimated Time:50s

Question 27Question →

Sıfatlar; isimleri niteleme veya belirtme yoluyla etkileyen sözcüklerdir. Ancak bu sözcükler bazen isimlerin yerini tutarak zamir, bazen de fiilleri veya fiilimsileri etkileyerek zarf görevinde kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de iki farklı türde belirtme sıfatı (işaret ve belgisiz) kullanılmış, aynı zamanda işaret bildiren başka bir sözcük de zamir görevinde yer almıştır?

Bu puslu vadide birtakım sesler yankılanıyor, şunu asla unutmamak gerekir.

Şu serin pınarın başında sessizce oturduk, ötekini beklemeye başladık.

O karanlık odada herkes nefesini tutmuş, bunu anlamaya çalışıyordu.

Böyle güzel günlerde bazıları erkenden yola çıkar, o tepeye ulaşırdı.

Birkaç aday şu zor soruları hızlı çözerek sınavı erken bitirdi.

Show answer & explanation

Answer: Bu puslu vadide birtakım sesler yankılanıyor, şunu asla unutmamak gerekir.

Answer

İşaret sıfatı (bu), niteleme sıfatı (puslu), belgisiz sıfat (birtakım) ve işaret zamirinin (şunu) bir arada kullanıldığı seçenek doğru cevaptır.

Doğru olan ifadede 'bu' sözcüğü 'vadi' ismini işaret ettiği için işaret sıfatı, 'puslu' sözcüğü vadinin durumunu belirttiği için niteleme sıfatı, 'birtakım' sözcüğü 'sesler' ismini belirsizlik yönüyle etkilediği için belgisiz sıfattır. 'Şunu' sözcüğü ise bir ismin yerini işaret yoluyla tuttuğu için işaret zamiri görevindedir. Tüm ölçütler karşılanmaktadır.

Step-by-Step Solution

Sözcüklerin isimleri mi yoksa fiilleri mi etkilediğini belirlemek.

İsimleri niteleyen veya belirtenlerin sıfat, fiilleri etkileyenlerin zarf olduğu saptanır.

Niteleme sıfatı ile durum zarfı arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.

İşaret bildiren sözcüklerin ek alıp almadığını ve bir ismin önünde olup olmadığını kontrol etmek.

İsmi işaret edenlerin sıfat, ismin yerini tutanların zamir olduğu belirlenir.

İşaret sıfatı ve işaret zamiri ayrımı sorunun temel çeldiricisidir.

Belgisizlik bildiren sözcüğün türünü analiz etmek.

Belgisiz sıfat (birtakım) ile belgisiz zamir (herkes, bazıları) arasındaki fark netleştirilir.

Belirtme sıfatlarının eksiksiz bulunması gerekmektedir.

Key Concept

Sıfatların (Ön Adların) Görev ve Tür Ayrımı

Alternative Method

Sözcüklerin aldığı eklere bakarak zamir olup olmadıklarını anlayabilirsiniz; işaret bildiren sözcükler (bu, şu, o) hal eki aldıklarında (-u, -nı, -ya) genellikle zamirleşirler.

Estimated Time:2m 0s

Question 28Question →

İsimlerin önüne gelerek onları durum, renk, biçim gibi yönlerden tamlayan sözcüklere niteleme sıfatı denir. Belirtme sıfatları ise isimleri işaret, sayı, belgisizlik veya soru yoluyla belirtir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Resmi yazışmalar için bu dosyayı kullanmanız gerekmektedir.

Yeni atanan personel, verilen görevleri hızlı kavradı.

Şu, herkesin üzerinde anlaştığı ortak bir karardı.

Sınav merkezlerinde nitelikli gözetmenlerin bulunması önemlidir.

Birtakım sorunlar nedeniyle ihale süreci ertelendi.

Show answer & explanation

Answer: Sınav merkezlerinde nitelikli gözetmenlerin bulunması önemlidir.

Answer

Sınav merkezlerinde nitelikli gözetmenlerin bulunması önemlidir cümlesindeki 'nitelikli' sözcüğü niteleme sıfatıdır.

Doğru seçenekte yer alan 'nitelikli' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'gözetmen' ismine sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap vermekte ve ismin niteliğini belirtmektedir. Bu nedenle niteleme sıfatı görevindedir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri tespit et.

A'da 'dosya', B'de 'kavradı' (fiil), C'de 'şu' (yalnız), D'de 'gözetmen', E'de 'sorun' sözcüklerine odaklanıldı.

Sıfatlar mutlaka bir ismin önüne gelerek onu nitelemeli veya belirtmelidir.

İsimlere 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatını bul.

D seçeneğinde 'Nasıl gözetmen?' sorusunun cevabı olan 'nitelikli' sözcüğü niteleme sıfatı olarak belirlendi.

Niteleme sıfatları isimlerin kalıcı özelliklerini veya durumlarını gösterir.

Key Concept

Niteleme sıfatları isimlere sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verirken; belirtme sıfatları (işaret, sayı, belgisiz, soru) isimleri farklı yönlerden sınırlar.

Alternative Method

Sıfatları bulmak için isimlere 'Nasıl?' (Niteleme) ve 'Hangi/Kaç?' (Belirtme) sorularını yönelterek sözcük türünü sağlamlaştırabilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 29Question →

Sıfatlar; isimlerin önüne gelerek onları durum, renk, biçim yönünden niteler (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönünden belirtir (belirtme sıfatı). Bazı durumlarda bir isim, her iki sıfat türünü de aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

O puslu havalarda denize açılmak oldukça tehlikeli bir maceradır.

Bu, sanatçının son sergisinde yer alan en etkileyici eseridir.

Hızlı konuşan insanlar, bazen duygu ve düşüncelerini tam olarak aktaramazlar.

Sakin tavırlarla durumu kontrol altına almayı kısa sürede başardı.

Bazı günler sahilde yürüyüş yaparak zihnini dinlendirmeyi severdi.

Show answer & explanation

Answer: O puslu havalarda denize açılmak oldukça tehlikeli bir maceradır.

Answer

Doğru cevap, içerisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı barındıran ifadedir.

Doğru seçenekte yer alan 'O puslu havalarda' tamlamasında, 'hava' ismi 'puslu' sözcüğü ile durum yönünden nitelenmiş (niteleme sıfatı), 'o' sözüyle de işaret yoluyla belirtilmiştir (belirtme sıfatı).

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri belirlemek.

Cümlelerde 'hava', 'eser', 'insan', 'tavır' ve 'gün' gibi isimler tespit edildi.

Sıfatlar sadece isimlerin veya isimleşmiş sözcüklerin önüne gelerek onları etkiler.

Tespit edilen sözcüklerin türünü (sıfat, zamir, zarf) ayırt etmek.

'O' sözcüğünün ismi işaret etmesi sıfat olduğunu, 'Hızlı' sözcüğünün fiili/fiilimsiyi etkilemesinin zarf olduğunu belirlemek.

KPSS sınavında sıfat-zarf ve sıfat-zamir ayrımı en çok hata yapılan alanlardan biridir.

Seçilen ismin hem nasıl (niteleme) hem de hangi/kaç (belirtme) sorularına cevap verip vermediğini kontrol etmek.

'Nasıl hava?' sorusuna 'puslu' (niteleme), 'Hangi hava?' sorusuna 'o' (belirtme) cevabı alınmaktadır.

Bir ismin her iki sıfat türünü de alması, ismin aynı anda hem nitelenip hem belirtilmesi anlamına gelir.

Key Concept

Sıfatların (Ön Adların) Sınıflandırılması ve Görevleri

Practice More

İşaret bildiren sözcüklerden sonra gelen virgülün, o sözcüğü sıfattan zamire dönüştürdüğü örnekleri inceleyiniz.

Estimated Time:50s

Question 30Question →

(I) Bilimsel araştırmalarda elde edilen her veri, titiz bir süzgeçten geçirilerek analiz edilmelidir. (II) Şunu göz ardı etmemek gerekir ki dürüstlük, uzun vadede en büyük kazançtır. (III) Böylesi disiplinli bir çalışma ortamında nitelikli eserlerin ortaya çıkması kaçınılmazdır. (IV) O karamsar tabloyu dünkü başarılarıyla silip atan ekip, bugün yeni hedeflere odaklanmıştır. (V) Bazı durumlarda kararlı davranmak, tüm zorlukları aşmanın temel şartıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. cümlede, hem niteleme hem de belirtme sıfatı almış bir isim grubuna yer verilmiştir.

II. cümlede, işaret bildiren sözcük zamir görevinde; niteleme bildiren sözcüklerden biri ise derecelendirme zarfı tarafından etkilenen bir sıfat görevindedir.

III. cümlede; işaret sıfatı, niteleme sıfatı ve belgisiz sıfat bir ismi birlikte nitelemiş; niteleme bildiren bir başka sözcük ise fiilimsiyi etkileyerek zarf görevi üstlenmiştir.

IV. cümlede; işaret sıfatı, niteleme sıfatı ve aitlik ekiyle türetilmiş belirtme sıfatı bir arada kullanılmıştır.

V. cümlede, belgisiz sıfat ve niteleme sıfatı bir ismi niteleme ve belirtme yönünden birlikte tamamlamıştır.

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, belgisiz sıfat ve niteleme sıfatı bir ismi niteleme ve belirtme yönünden birlikte tamamlamıştır.

Answer

V. cümlede bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda aldığı bir kullanım bulunmamaktadır.

V. cümlede yer alan 'Bazı durumlar' ve 'tüm zorluklar' tamlamaları sadece belirtme (belgisiz) sıfatı içermektedir. 'temel şart' tamlaması ise sadece niteleme sıfatı içermektedir. Cümledeki niteleme ve belirtme sıfatları farklı isimleri etkilemiş, tek bir ismi birlikte nitelememiştir. Ayrıca 'kararlı' sözcüğü bir fiilimsiyi (davranmak) etkilediği için zarf görevindedir.

Step-by-Step Solution

I. cümleyi analiz et.

'titiz (niteleme) bir (belirtme) süzgeç' yapısı mevcuttur.

Bir ismin her iki tür sıfatı da alıp almadığını kontrol etmek gerekir.

II. ve III. cümledeki sözcük türlerini incele.

II'de 'Şunu' zamirdir; III'te 'Böylesi (işaret/belirtme) disiplinli (niteleme) bir (belgisiz/belirtme) çalışma ortamı' yapısı vardır.

İşaret bildiren sözcüklerin zamir mi sıfat mı olduğunu ayırt etmek temel KPSS becerisidir.

IV. cümleyi aitlik eki ve işaret sıfatı yönünden değerlendir.

'O' (işaret sıfatı) ve 'dünkü' (-ki ekiyle sıfatlaşmış belirtme sıfatı) kullanılmıştır.

-ki ekinin sıfat yapma görevi belirtme sıfatı kategorisindedir.

V. cümleyi niteleme ve belirtme sıfatlarının birlikteliği açısından kontrol et.

'Bazı durumlar' (sadece belirtme), 'tüm zorluklar' (sadece belirtme), 'temel şart' (sadece niteleme).

Cümledeki sıfatların hangi isimleri etkilediği ve bu isimlerin başka sıfat alıp almadığı incelenmelidir.

Key Concept

Sıfatların (niteleme ve belirtme) bir ismi birlikte etkilemesi ve sıfat-zarf-zamir ayrımı.

Practice More

Sıfatların adlaşması (adlaşmış sıfat) ve kurallı birleşik sıfatların oluşumu üzerine pratik yapabilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question 31Question →

İsimlerin önüne gelerek onları durum, renk ve biçim yönünden niteleyen sözcüklere niteleme sıfatı; işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten sözcüklere ise belirtme sıfatı denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ismi niteleme (durum, biçim, renk) görevinde kullanılan bir sözcük vardır?

Bu yeni yönetmelik, tüm personeli yakından ilgilendiriyor.

Bunları hemen ilgili birime teslim etmelisiniz.

Deneyimli müdür, toplantıda oldukça yavaş konuştu.

O, bu konuda diğerlerinden daha bilgiliydi.

Birkaç aday sınav başvurusu için bekliyordu.

Show answer & explanation

Answer: Bu yeni yönetmelik, tüm personeli yakından ilgilendiriyor.

Answer

Doğru cevap, 'yeni yönetmelik' ifadesinde niteleme sıfatının kullanıldığı cümledir.

Doğru cevapta yer alan 'yeni' sözcüğü, 'yönetmelik' ismine sorulan 'Nasıl yönetmelik?' sorusuna cevap vererek onun durumunu bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Aynı zamanda 'bu' sözcüğü de ismi işaret yoluyla etkileyen bir belirtme sıfatıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.

İsimleri niteleyen sözcükler 'nasıl?' sorusuna cevap verirken, belirten sözcükler işaret, miktar veya belirsizlik bildirir.

Soruda özellikle niteleme sıfatı (durum, biçim, renk) arandığı için 'nasıl?' sorusu temel ayırt edicidir.

Bulunan sözcüklerin bir ismi mi yoksa bir fiili mi nitelediğini kontrol et.

İsmi niteleyen sözcük niteleme sıfatı, fiili niteleyen sözcük ise durum zarfıdır.

Niteleme sıfatları ile durum zarfları arasındaki karışıklığı önlemek gerekir.

Key Concept

Niteleme Sıfatlarının Tanınması

Question 32Question →

İsimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkileyen sözcükler 'sıfat' (ön ad) görevindedir. Bu sözcükler ismi betimleyerek onun özelliğini bildiriyorsa 'niteleme sıfatı', ismi parmakla gösterircesine belirtiyorsa 'işaret sıfatı' olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme hem de işaret sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Şu kırık masayı tamir etmek için usta çağırmamız gerekiyor.

Bu, yeni projenin en dikkat çekici noktası olarak belirlendi.

O, tehlikeli yollardan geçerken her zaman çok dikkatli davranırdı.

Şu binanın girişinde sabırlı bekleyen insanlara yardım edildi.

Onu eski bir kütüphanenin rafında tesadüfen bulmuştu.

Show answer & explanation

Answer: Şu kırık masayı tamir etmek için usta çağırmamız gerekiyor.

Answer

Şu kırık masayı tamir etmek için usta çağırmamız gerekiyor.

Doğru seçenek olan cümlede 'masa' ismi hem 'şu' sözcüğü ile işaret edilmiş (işaret sıfatı) hem de 'kırık' sözcüğü ile nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Her iki sıfat türü de aynı ismi etkilemektedir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri tespit etmek.

'Masa' isminin önünde 'şu' ve 'kırık' sözcükleri yer almaktadır.

Sıfatları belirlemek için öncelikle hangi ismi etkilediklerini bulmak gerekir.

İşaret bildiren sözcüğün türünü belirlemek.

'Şu' sözcüğü 'masa' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır.

İşaret bildiren sözcük bir ismi etkiliyorsa sıfat, ismin yerini tutuyorsa zamirdir.

Niteleme bildiren sözcüğün görevini kontrol etmek.

'Kırık' sözcüğü 'masa' isminin bir özelliğini (durumunu) bildirdiği için niteleme sıfatıdır.

İsimlerin rengini, şeklini veya durumunu bildiren sözcükler niteleme sıfatı olarak görev yapar.

Key Concept

Sıfatların (Niteleme ve İşaret) Ayırt Edilmesi

Hints

Cümledeki 'bu, şu, o' sözcüklerinin önündeki isme mi yoksa bir ismin yerine mi geldiğine dikkat edin.

Practice More

İşaret bildiren sözcüklerden sonra gelen virgül kullanımı genellikle o sözcüğün zamir olduğunu gösterir.

Estimated Time:50s

Question 33Question →

Sıfatlar; isimleri niteleyen (niteleme sıfatı) ve belirten (belirtme sıfatı) olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Belirtme sıfatları da kendi içinde işaret, sayı, belgisiz ve soru sıfatı gibi alt dallara ayrılmaktadır. Bazı sözcükler ise cümledeki görevlerine göre sıfat, zamir veya zarf olarak kullanılabilmektedir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı, niteleme sıfatı, belgisiz sıfat ve sayı sıfatı türündeki sözcüklerin tamamı bir arada kullanılmıştır?

O, sessiz gecelerde derin hayaller kurarak bütün dertlerini bir kişiye anlatmayı tercih ederdi.

Güzel konuşan bu genç, her fırsatta çevresindekilere iki tavsiyede bulunarak onlara yol gösterirdi.

Şunu asla unutma; dürüst davranan insanlar her zaman iki kapıdan birini seçmek zorunda kalır.

Hızlıca öteki sokağa sapan bazı kişiler, üç saat sonra ellerinde dosyalarla geri döndüler.

Şu karşıdaki eski konakta üç aile, bazı akşamlar bahçede toplanıp eski günleri yad ederdi.

Show answer & explanation

Answer: Şu karşıdaki eski konakta üç aile, bazı akşamlar bahçede toplanıp eski günleri yad ederdi.

Answer

Doğru seçenek; işaret sıfatı (şu, karşıdaki), niteleme sıfatı (eski), sayı sıfatı (üç) ve belgisiz sıfatın (bazı) bir arada kullanıldığı cümledir.

Doğru cevapta yer alan 'Şu karşıdaki' sözcükleri konak ismini işaret ettiği için işaret sıfatı, 'eski' sözcüğü konağın durumunu belirttiği için niteleme sıfatı, 'üç' sözcüğü ailenin miktarını belirttiği için sayı sıfatı ve 'bazı' sözcüğü akşam ismini belirsiz şekilde belirttiği için belgisiz sıfat görevindedir. Dört tür de eksiksiz mevcuttur.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki her bir sözcüğün türünü belirlemek.

Sözcüklerin isimleri mi yoksa fiil/fiilimsileri mi etkilediği analiz edildi.

Sıfatlar mutlaka bir ismin önüne gelerek onu nitelemeli veya belirtmelidir.

İşaret sıfatı ile işaret zamiri ayrımını yapmak.

'O', 'şunu', 'bunu' gibi sözcüklerin ismin yerini tuttuğu seçenekler elendi.

İşaret bildiren sözcük ismin yerini tutarsa zamir, ismi işaret ederse sıfat olur.

Niteleme sıfatı ile durum zarfı ayrımını yapmak.

'Güzel', 'hızlıca', 'dürüst' gibi sözcüklerin fiilimsiyi etkilediği durumlar elendi.

Niteleme sözcükleri ismi etkilerse sıfat, eylemi/eylemsiyi etkilerse zarf görevindedir.

Dört sıfat türünün de bulunduğu cümleyi teyit etmek.

'Şu', 'eski', 'üç' ve 'bazı' sözcüklerinin isimlerin önünde kullanıldığı belirlendi.

Soruda istenen dört farklı sıfat türünün aynı yapıda olması gerekmektedir.

Key Concept

Sıfat Türleri ve Sözcük Türleri Arasındaki İşlevsel Farklar

Question 34Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.

Bunu hemen ilgili birimlere teslim etmelisiniz.

Başarılı sanatçı, sahnede oldukça güzel şarkı söyledi.

Dün gece yağan yağmurdan sonra rüzgâr ılık esiyordu.

Şunu masanın üzerine bırakıp hemen yanıma gel.

Show answer & explanation

Answer: Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.

Answer

Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı cümlesinde 'bina' sözcüğü hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır.

Doğru seçenekte yer alan 'şu eski bina' tamlamasında 'bina' ismi; rengini, biçimini veya durumunu bildiren 'eski' niteleme sıfatını ve onu işaret yoluyla belirten 'şu' işaret (belirtme) sıfatını birlikte almıştır.

Step-by-Step Solution

İsimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.

'Bina' sözcüğünün önünde 'şu' ve 'eski' kelimeleri bulunmaktadır.

Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden tamamlar.

Sözcüklerin türlerini belirle.

'Eski' sözcüğü nasıl bina? sorusuna cevap verdiği için niteleme sıfatıdır. 'Şu' sözcüğü ise ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret (belirtme) sıfatıdır.

Bir ismin hem özelliğini (niteleme) hem de işaret, sayı, belgisizlik veya soru yönünü (belirtme) bulmak hedeflenmiştir.

Key Concept

Sıfatlar (Ön Adlar)

Estimated Time:45s

Question 35Question →

Türkçede sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı almıştır?

Bu geniş bahçe, mahalledeki çocukların en sevdiği oyun alanıdır.

Şunu geniş bir kaba aktararak soğumaya bırakmalısın.

Şu adam, soruları geniş geniş cevaplayarak zaman kazandı.

Bunu güzelce temizleyip yerine kaldırmanı istiyorum.

O, derin bir sessizliğe bürünerek pencereden dışarıyı izliyordu.

Show answer & explanation

Answer: Bu geniş bahçe, mahalledeki çocukların en sevdiği oyun alanıdır.

Answer

Doğru cevap, bir ismin hem işaret sıfatı hem niteleme sıfatı aldığı 'Bu geniş bahçe...' ile başlayan ifadedir.

Doğru seçenekte, 'bahçe' ismi kendisinden önce gelen 'bu' sözcüğü ile işaret edilmiş (belirtme sıfatı), 'geniş' sözcüğü ile de fiziksel bir özelliği yönünden nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Dolayısıyla aynı isim her iki türden sıfatı da bünyesinde barındırmaktadır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri tespit edin.

İsimler ve onları etkileyen sözcükler belirlendi.

Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onu nitelemeli veya belirtmelidir.

İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o vb.) bir ismi işaret edip etmediğini kontrol edin.

İşaret sıfatı ile işaret zamiri ayrımı yapıldı.

İşaret sözcüğü bir ismin yerini tutuyorsa zamir, ismi etkiliyorsa sıfattır.

Niteleme bildiren sözcüklerin bir ismi mi yoksa eylemi mi nitelediğini inceleyin.

Niteleme sıfatı ile durum zarfı ayrımı yapıldı.

Nasıl sorusu isme sorulursa niteleme sıfatı, fiile/fiilimsiye sorulursa zarf bulunur.

Key Concept

Sıfatların (Ön Adların) İşlevleri ve Diğer Sözcük Türlerinden Ayrımı

Estimated Time:50s

Question 36Question →

Türkçede sıfatlar, isimleri durum, renk, biçim yönünden niteleyebileceği gibi işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönünden de belirtebilir. Bazı durumlarda bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Bu zorlu yolculuk, hepimiz için unutulmaz bir deneyim oldu.

Bu, sanatçının son yıllarda kaleme aldığı en etkileyici eserdir.

Küçük çocuk, yanındaki kutuyu sessizce masanın üzerine bıraktı.

Güneşli günlerde parkta yürümek ruhuma her zaman iyi gelir.

Şu soruları çözmeden sınav salonundan çıkmamanız gerekiyor.

Show answer & explanation

Answer: Bu zorlu yolculuk, hepimiz için unutulmaz bir deneyim oldu.

Answer

İsmin hem niteleme hem de belirtme sıfatı aldığı cümle 'Bu zorlu yolculuk, hepimiz için unutulmaz bir deneyim oldu.' cümlesidir.

Doğru seçenekte yer alan 'bu zorlu yolculuk' tamlamasında, 'yolculuk' ismi 'bu' sözcüğü ile işaret edilmiş (belirtme sıfatı), 'zorlu' sözcüğü ile de durum yönünden nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Cümledeki 'unutulmaz bir deneyim' tamlamasında da aynı durum söz konusudur; 'deneyim' ismi hem nitelenmiş hem de belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimlerin önüne gelen sözcükleri tespit edin.

İsimlerin önünde onları niteleyen veya belirten sözcükler aranır.

Sıfatların temel görevi isimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkilemektir.

Belirlenen sözcüklerin türünü (niteleme mi yoksa belirtme mi) ayırt edin.

'Nasıl?' sorusuna cevap verenler niteleme; işaret, sayı, belgisizlik bildirenler belirtme sıfatıdır.

Soruda her iki sıfat türünün aynı isim üzerinde toplanması istenmektedir.

Bir ismin önünde her iki türden de sıfatın bulunduğu seçeneği onaylayın.

'Yolculuk' isminin önünde 'bu' (belirtme) ve 'zorlu' (niteleme) sıfatları tespit edilir.

Bu yapı soruda verilen tanıma tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Sıfatların bir ismi aynı anda hem niteleme hem de belirtme yönüyle etkilemesi.

Question 37Question →

Sıfatlar; isimleri renk, durum, biçim gibi yönlerden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Bu, yönetimin aldığı en radikal kararlardan biri olarak kurum tarihindeki yerini aldı.

Kurum çalışanları, yeni sisteme uyum sağlamak için süreç boyunca oldukça gayretli davrandılar.

Şu geniş meydanda toplanan kalabalık, resmi törenin başlamasını sabırsızlıkla bekliyordu.

Bazı raporların eksik olduğunu fark eden müdür, durumu ilgili birime ivedilikle bildirdi.

O, sınav sonuçlarını büyük bir heyecanla bekleyen öğrencilerin arasında sessizce duruyordu.

Show answer & explanation

Answer: Şu geniş meydanda toplanan kalabalık, resmi törenin başlamasını sabırsızlıkla bekliyordu.

Answer

Şu geniş meydanda toplanan kalabalık, resmi törenin başlamasını sabırsızlıkla bekliyordu.

"Şu geniş meydanda" ifadesinde, "şu" sözcüğü "meydan" ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. Aynı isim grubundaki "geniş" sözcüğü ise meydanın bir özelliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Dolayısıyla bu cümlede hem işaret (belirtme) hem de niteleme sıfatı bir arada yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki işaret bildiren (bu, şu, o) sözcüklerin işlevini belirle.

"Şu geniş meydan" tamlamasında "şu" sözcüğü ismi işaret etmektedir.

İşaret sözcüğü bir ismin önüne gelip onu belirtiyorsa işaret sıfatı olur.

İsimlerin durumunu veya özelliğini bildiren niteleme sıfatlarını tespit et.

"Geniş meydan" ve "resmi tören" tamlamalarında "geniş" ve "resmi" sözcükleri niteleme sıfatıdır.

İsme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap veren sözcükler niteleme sıfatıdır.

Her iki sıfat türünün aynı cümlede bulunup bulunmadığını kontrol et.

Doğru cümlede "şu" (işaret sıfatı) ve "geniş" (niteleme sıfatı) birlikte kullanılmıştır.

Soruda istenen her iki sıfat kategorisinin de aynı cümlede yer alması şartı sağlanmıştır.

Key Concept

Sıfat Türleri (Niteleme ve Belirtme Sıfatları)

Practice More

İşaret sıfatları ile işaret zamirlerini ayırt etmek için sözcüğün bir ismin önüne gelip gelmediğine dikkat edin.

Estimated Time:50s

Question 38Question →

Sıfatlar; isimleri renk, şekil, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de işaret sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Bunu, kütüphanenin eski rafları arasında tesadüfen bulduğunu belirtti.

Genç araştırmacı, topladığı verileri büyük bir titizlikle ve hızlıca analiz etti.

Şu büyük çınar, yüzyıllardır köyün meydanında ihtişamla yükseliyor.

O, bu olaydan sonra kimseyle tek kelime konuşmamaya karar verdi.

Dürüst insanlar, her zaman dürüst davranarak çevrelerine güven verirler.

Show answer & explanation

Answer: Şu büyük çınar, yüzyıllardır köyün meydanında ihtişamla yükseliyor.

Answer

İşaret sıfatı olan 'şu' ve niteleme sıfatı olan 'büyük' sözcüklerinin aynı ismi etkilediği seçenek doğru cevaptır.

Doğru cevapta yer alan 'Şu büyük çınar' tamlamasında, 'şu' sözcüğü 'çınar' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı (belirtme sıfatı), 'büyük' sözcüğü ise ismin kalıcı bir özelliğini (boyutunu) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. İki farklı türdeki sıfat aynı ismi etkilemiştir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri tespit et.

Tüm seçeneklerde isimleri niteleyen veya belirten çeşitli sözcükler bulunmaktadır.

Sıfatların türlerini belirlemek için önce hangi ismi etkilediklerini bulmak gerekir.

İşaret bildiren sözcüklerin türünü (sıfat mı, zamir mi) ayırt et.

'Bunu' ve 'o' sözcüklerinin zamir, 'şu' ve 'bu' sözcüklerinin ise işaret sıfatı olduğu görülür.

İşaret bildiren sözcük bir ismin yerini tutuyorsa zamir, ismi belirtiyorsa sıfattır.

Niteleme sıfatı ile durum zarfı ayrımını yap.

'Hızlıca' ve 'dürüst (davranarak)' sözcüklerinin eylemi etkilediği için zarf olduğu saptanır.

İsme sorulan 'nasıl' sorusu niteleme sıfatını, fiile sorulan 'nasıl' sorusu durum zarfını verir.

Hem niteleme hem de işaret sıfatının bir arada kullanıldığı cümleyi seç.

İhtişamla yükselen çınarın anlatıldığı cümlede 'şu' (işaret sıfatı) ve 'büyük' (niteleme sıfatı) bir aradadır.

Sorunun kökünde her iki sıfat türünün aynı anda bulunması istenmiştir.

Key Concept

Sıfatların (niteleme ve belirtme) işlevsel olarak zamir ve zarflardan ayrılması.

Question 39Question →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bir isim aynı cümlede hem niteleme hem de belirtme sıfatı alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Sessizce odasına çekilip kitabını okumaya başladı.

Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.

Ötekini masanın üzerine bırakıp hemen yanıma gel.

Yorgun yolcular, istasyonda trenin gelmesini bekliyordu.

Hangi yoldan gideceğimize henüz karar vermedik.

Show answer & explanation

Answer: Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.

Answer

Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.

Doğru cevap olan seçenekte 'bina' ismi, 'eski' sözcüğü ile niteleme sıfatı; 'şu' sözcüğü ile de işaret (belirtme) sıfatı almıştır. Böylece tek bir isim üzerinde her iki sıfat türü de örneklenmiştir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki isimleri ve onlardan önce gelen niteleyici/belirtici sözcükleri belirlemek.

Doğru seçenekte 'bina' isminin önünde 'şu' ve 'eski' sözcükleri tespit edildi.

Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkiler.

Tespit edilen sözcüklerin sıfat türlerini analiz etmek.

'Şu' sözcüğü işaret yoluyla belirttiği için belirtme sıfatı, 'eski' sözcüğü durum bildirdiği için niteleme sıfatıdır.

Soruda hem niteleme hem de belirtme sıfatının aynı isim üzerinde bulunması istenmektedir.

Key Concept

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevlerinin Bir Arada Kullanımı

Alternative Method

Cümledeki isimleri bulduktan sonra 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatını, 'Hangi, Kaç, Ne kadar?' sorularını sorarak belirtme sıfatını bulabilirsiniz. İki sorunun da cevabı aynı isme çıkıyorsa istenen yapı kurulmuştur.

Estimated Time:45s

Question 40Question →

İsimlerin önüne gelerek onları işaret yoluyla belirten sözcükler 'işaret sıfatı', durum veya biçim yönünden niteleyen sözcükler ise 'niteleme sıfatı' olarak adlandırılır. Bu tür sözcükler bir fiili/fiilimsiyi etkilediğinde veya ismin yerini tuttuğunda farklı sözcük türlerine (zarf, zamir) dönüşebilir.

Bu açıklamadan hareketle, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

O, dünkü sınavda soruları oldukça hızlı çözerek herkesi şaşırttı.

Bu, senin şu eski dolabın içine sakladığın belgeler miydi?

Şu, kütüphanenin en sessiz köşesinde ders çalışan öğrencilerden biriydi.

Böyle konuşarak arkadaşının hassas duygularını incittiğini anlamıyor musun?

Öteki kutuyu hızlıca rafa kaldırıp hemen diğer işine odaklandı.

Show answer & explanation

Answer: Bu, senin şu eski dolabın içine sakladığın belgeler miydi?

Answer

Cümledeki 'şu' sözcüğünün dolabı işaret etmesi (işaret sıfatı) ve 'eski' sözcüğünün dolabın durumunu bildirmesi (niteleme sıfatı) nedeniyle doğru cevap 'Bu, senin şu eski dolabın içine sakladığın belgeler miydi?' cümlesidir.

Doğru olan seçenekte 'şu' sözcüğü 'dolap' ismini işaret ederek 'işaret sıfatı' görevini üstlenmiş, 'eski' sözcüğü ise aynı ismi durum yönünden niteleyerek 'niteleme sıfatı' görevinde kullanılmıştır. Cümlenin başındaki 'Bu' sözcüğü ise ismin yerini tuttuğu için zamirdir.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki işaret bildiren sözcükleri (o, bu, şu, böyle, öteki) tespit edin.

Tüm seçeneklerde işaret anlamlı sözcükler bulunmaktadır.

Bu sözcüklerin sıfat mı yoksa zamir mi olduğunu belirlemek ilk adımdır.

İşaret bildiren sözcüğün bir ismi etkileyip etkilemediğini kontrol edin.

Doğru seçenekte 'şu' sözcüğü 'dolap' isminin önündedir; diğerlerinde ise ya zamir ya da zarf görevindedir.

İşaret sıfatı olabilmesi için sözcüğün bir ismin önüne gelmesi ve ek almaması gerekir.

Cümlelerdeki niteleme bildiren sözcüklerin (hızlı, eski, sessiz, hassas, hızlıca) türünü belirleyin.

Doğru seçenekte 'eski' sözcüğü 'dolap' ismini nitelerken, diğer seçeneklerin bazılarında bu sözcükler fiili etkileyerek zarf olmuştur.

Niteleme sıfatı ismi niteler, durum zarfı ise fiili veya fiilimsiyi niteler.

Key Concept

İşaret sıfatı ile işaret zamiri, niteleme sıfatı ile durum zarfı arasındaki işlevsel farklar.

PreviousPage 2 / 6Next

Sıfatlar (Ön Adlar)

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution