Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 301Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen ekler belirli kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TRT'nin yeni yayın döneminde hazırladığı belgeseller büyük ilgi gördü.

Answer

Doğru cevap, büyük harfli kısaltma kurallarına tam uygun olan 'TRT'nin' ifadesinin kullanıldığı cümledir.
Doğru seçenekte yer alan 'TRT'nin' ifadesi, hem büyük harfli kısaltmaların arasına nokta konulmaması kuralına hem de ekin son harfin okunuşuna göre getirilmesi (Te-Re-Te'nin) kuralına tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaların (TRT, THY, TDK) yazımını kontrol et.
Gelenekleşmiş olan T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş kısaltmaları arasına nokta konulmaz.
2
Kısaltmalara getirilen eklerin kuralını uygula.
Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (Te-Re-Te'nin), küçük harfli kısaltmalarda ise kelimenin açılışı (kilogram-dan) esas alınır.
Eklerin uyumu, kısaltmanın türüne göre (büyük/küçük harf) değişiklik gösterir.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Estimated Time:45s
Question 302Question →

Bir kamu kurumunun yürüttüğü hizmet içi eğitim programı sonuç raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eğitim çalışmaları kapsamında her bir katılımcıya 33'er adet uygulama kılavuzu ve çalışma kitabı dağıtılmıştır.

Answer

Hazırlanan proje dosyasından veya katılımcılara dağıtılan materyallerden bahseden cümlede geçen '3'er' ifadesi yanlış yazılmıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla (üçer) belirtilmelidir.
Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla değil, her zaman yazıyla belirtilir. Bu nedenle '3'er' ifadesi hatalıdır, doğrusu 'üçer' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sayıları ve aldıkları ekleri belirle.
XVIIIXVIII. yüzyıl, 19231923'te, yedi yüz elli bin, 22'nci, #DoksanBinTLDoksanBinTL#, 33'er.
Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri tespit etmek için.
2
TDK'nin üleştirme sayıları ile ilgili kuralını hatırla.
Üleştirme sayıları (ikişer, üçer, onar vb.) rakamla değil, sadece yazıyla yazılabilir.
Türkçedeki temel sayı yazım kurallarından biridir.
3
Hatalı kullanımı tespit et ve doğrusuyla karşılaştır.
33'er kullanımı yanlıştır, 'üçer' şeklinde yazılmalıdır.
Kuralın somut örnek üzerinde uygulanması.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı
Question 303Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin kurallara uygun kullanımı, ifadenin netliği ve resmîyetin korunması açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Personel, kendisine tebliğ edilen görevleri eksiksiz bir şekilde yerine getirirse, terfi sürecinde herhangi bir sorunla karşılaşmayacaktır.

Answer

Şart ekinden (-se/-sa) sonra virgülün kullanıldığı cümle hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde şart ekinden (-se, -sa) sonra virgül konmaz. 'Personel... yerine getirirse, terfi...' cümlesinde 'getirirse' sözcüğünden sonra virgül kullanılması bir noktalama yanlışıdır. Ancak metin içinde art arda gelen şart eki almış kelimeler olsaydı virgül kullanılabilirdi; burada tek bir şart eki olduğu için kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki virgül kullanımlarını görevlerine göre analiz et.
Cümlelerde özne belirginleştirme, anlam karışıklığını önleme, ara sözleri ayırma ve eş görevli sözcükleri sıralama görevleri görülmektedir.
Virgülün farklı kullanım alanlarını doğru tespit etmek, hatayı bulmak için gereklidir.
2
Noktalama kuralları gereği virgülün kullanılmayacağı özel durumları hatırla.
Şart eki (-se/-sa), zarf-fiil ekleri (metinde tekse) ve tekrarlı bağlaçlardan sonra virgül konmaz kuralı hatırlanır.
KPSS formatında en sık sorulan istisna kurallardan biri şart ekinden sonra virgül kullanımıdır.
3
Seçeneklerdeki 'yerine getirirse' ifadesindeki şart ekini kontrol et.
Cümlede yer alan 'getirirse' sözcüğündeki şart ekinden sonra virgül kullanıldığı tespit edilir.
Metin içinde art arda gelen birden fazla şart eki yoksa, şart ekinden sonra virgül konulması kural hatasıdır.

Key Concept

Şart Eklerinden Sonra Virgül Kullanımı

Alternative Method

Virgülün yasak olduğu yerleri 'Şart eki, Zarf-fiil (tek ise), Bağlaçlar (ve, veya, ya da, hem hem...) ve Tamlamalar' şeklinde kodlayarak seçenekleri bu filtrelerden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 304Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Yarınki toplantının önümüzdeki hafta Salı günü yapılması kararlaştırıldı.

Answer

Toplantı gününün belirtildiği cümlede 'Salı' sözcüğünün büyük harfle yazılması yanlıştır; çünkü belirli bir tarih bildirmeyen gün adları küçük harfle yazılmalıdır.
Doğru cevap, gün adının yanlış yazıldığı seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; belirli bir tarih (gün ve sayı) bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. 'Önümüzdeki hafta Salı' ifadesinde kesin bir tarih bulunmadığı için gün adı küçük yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen ay ve gün adlarını tespit et.
Seçeneklerde 'Cumhuriyet Bayramı', 'nisan ayı', 'Salı günü', '15 Haziran Pazar' ve 'Sinekli Bakkal romanı' ifadeleri yer almaktadır.
Yazım kurallarını uygulamak için ilgili sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Ay ve gün adlarının belirli bir tarihle (sayısal verilerle) birlikte kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
İçinde 'Salı' geçen cümlede herhangi bir sayısal tarih (12 Mayıs gibi) bulunmamaktadır.
TDK kurallarına göre gün adlarının büyük harfle başlaması için belirli bir tarihi işaret etmesi şarttır.
3
Kuralı hatalı seçeneğe uygula.
'Önümüzdeki hafta Salı' ifadesindeki gün adı, bir tarih bildirmediği için 'salı' şeklinde küçük harfle yazılmalıdır.
Belirli bir tarihi belirtmeyen gün adları cins isim kabul edilir ve küçük harfle başlatılır.

Key Concept

Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adlarının yazımı
Estimated Time:45s
Question 305Question →

Resmî yazışma süreçlerinde ve teknik raporlarda kısaltmaların kullanımı ile bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı, Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzundaki kurallara göre düzenlenmelidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Stratejik planlama toplantısında, lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesi kararlaştırıldı.

Answer

Lojistik operasyonların THY'nın mevcut uçuş ağıyla entegre edilmesini ifade eden cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. 'THY' kısaltması 'Te-He-Ye' şeklinde okunduğu için getirilecek ek '-nin' olmalıdır. 'THY'nın' kullanımı, kısaltmanın 'Türk Hava Yolları'nın' şeklindeki açılımı düşünülerek yapılmış bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki büyük ve küçük harfli kısaltmaları tespit edin.
Cümlelerde THY, mm, TDK, kg ve T.C. kısaltmaları bulunmaktadır.
Kısaltmanın türü (büyük/küçük harf), uygulanacak ek kuralını belirler.
2
Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşunu kontrol edin.
THY (Te-He-Ye) ve TDK (Te-De-Ke) şeklinde okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ek, kelimenin açılımına değil, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.
3
Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarında kelime okunuşunu kontrol edin.
mm (milimetre) ve kg (kilogram) olarak okunur.
Ölçü birimi kısaltmalarında ek, kelimenin tam okunuşu esas alınarak getirilir.
4
THY kısaltmasına getirilen eki inceleyin.
THY'nın (Yanlış) -> THY'nin (Doğru).
Son harf 'Ye' olduğu için gelmesi gereken ek ince ünlü barındıran '-nin' ekidir.

Key Concept

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları

Practice More

Büyük harfli kısaltmalarda son harfi 'K' olanlara (SGK, TDK, MEK) getirilen eklerin okunuşuna ve ölçü birimi olan 'no.lu' (numaralı) gibi istisnai kısaltmalara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:55s
Question 306Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde dilin kurallarına uygun kullanımı, iletilen mesajın ciddiyetini ve doğruluğunu pekiştiren temel unsurlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcüğün kullanımıyla ilgili yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Diplomatik metinlerde kullanılan üslup ve zerafet, ülkeler arasındaki ilişkilerin nezaket çerçevesinde yürütülmesini sağlar.

Answer

Diplomatik metinlerdeki üslup ve nezaketten bahseden cümlede geçen 'zerafet' sözcüğü yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'zarafet' olmalıdır.
İncelik ve naziklik anlamına gelen sözcüğün doğru yazımı, kökeni itibarıyla 'zarafet' şeklindedir. Halk arasında ve bazı yazışmalarda 'zarif' kelimesinden yola çıkılarak hatalı bir şekilde 'zerafet' olarak kullanılsa da TDK bu kullanımı yanlış kabul eder.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: zerafet, asfalt, muvafakat, hoparlör, kamuflaj.
Sorunun odağı olan yazımı karıştırılan sözcüklerin hangi seçeneklerde yer aldığını belirlemek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu standartlarını kontrol et.
'Zarif' kökünden türetilen sözcüğün 'zarafet' olduğu görüldü.
Türkçedeki bazı sözcükler, kökenleri veya söyleyiş benzerlikleri nedeniyle yanlış türetilmektedir; bu durumu teyit etmek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki teknik ve idari terimlerin yazımını doğrula.
'Asfalt', 'muvafakat', 'hoparlör' ve 'kamuflaj' sözcüklerinin yazımlarının hatasız olduğu belirlendi.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak kesin sonuca ulaşılır.

Key Concept

Sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'na uygun standart yazımları

Alternative Method

Sözcüklerin kökenlerini veya 'zarif-zarafet' gibi türetme mantıklarını hatırlamak, ezber yükünü azaltarak doğru seçeneğe ulaşmayı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 15s
Question 307Question →

Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde yürütülen dijitalleştirme projesi kapsamında tasnif edilen belgeler, tarihçiler için bulunmaz bir hazine niteliğindedir ( ) Yıllardır gün ışığına çıkmayı bekleyen tozlu dosyalar, mühürlü zarflar ve ucu yanmış fermanlar ( ) Proje koordinatörü, elindeki son tahrir defterini masaya bırakıp asistanına sordu: "Sistemdeki veri girişlerinin tamamı bugün sisteme aktarılacak ( )" Bu kadar kısa sürede böylesine büyük bir veritabanı oluşturmak ne muazzam bir başarı ( )

Bu parçada parantezle belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: (.) / (...) / (?) / (!)

Answer

Sıralama nokta, üç nokta, soru işareti ve ünlem şeklinde olmalıdır.
Parçadaki ilk cümle tamamlanmış bir yargı bildirdiği için nokta ile bitmelidir. İkinci cümle yüklemi olmayan, benzerlerinin devam edebileceğini gösteren bir eksiltili cümle olduğu için üç nokta gerektirir. Tırnak içindeki ifade, soru eki barındırmasa da bir cevap bekleyen soru cümlesi niteliğindedir, bu yüzden soru işareti konmalıdır. Son cümle ise bir takdir ve hayranlık duygusu barındırdığı için ünlem işaretiyle tamamlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümlenin yüklemi ve anlamı incelenir.
Nokta (.)
"Niteliğindedir" yüklemiyle yargı tamamlandığı için sonuna nokta konur.
2
İkinci cümlenin yapısı kontrol edilir.
Üç nokta (...)
"Fermanlar..." şeklinde biten cümlede yüklem bulunmadığı (eksiltili cümle) ve benzer örneklerin devam edebileceği sezdirildiği için üç nokta kullanılır.
3
Tırnak içindeki ifadenin anlamı analiz edilir.
Soru işareti (?)
Soru eki veya sözü içermese de intonasyon (vurgu ve tonlama) yoluyla soru anlamı sağlandığı için sonuna soru işareti konur.
4
Son cümlenin duygu değeri belirlenir.
Ünlem işareti (!)
"Ne muazzam bir başarı" ifadesi hayranlık ve coşku bildirdiği için ünlem işareti ile bitirilmelidir.

Key Concept

Cümle sonu işaretlerinin temel görevleri ve intonasyonla soru oluşturma.

Practice More

İntonasyonla sağlanan soru cümlelerinde soru işaretinin kullanımına dair benzer örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 308Question →

Bir araştırmacı, hazırladığı tez çalışmasında kısaltmaların yazımı konusunda Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzunu esas almıştır.

Buna göre, araştırmacının metninde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya eklerin getirilişiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Laboratuvarda yapılan hassas tartımlarda, incelenen numunelerin ağırlığının 10 kg’nin üzerinde olduğu görülmüştür.

Answer

İncelenen numunelerin ağırlığının '10 kg’nin' üzerinde olduğunu belirten ifade hatalıdır; doğrusu '10 kg'ın' (kilogramın) olmalıdır.
Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda (ölçü birimleri dahil), getirilen ek kısaltmanın harflerine göre değil, kısaltılan kelimenin tam okunuşuna göre belirlenir. 'kg' kısaltması 'kilogram' olarak okunduğu için getirilmesi gereken ek '-ın' olmalıdır (kilogramın). Bu nedenle 'kg’nin' ifadesi yazım bakımından yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmaların türlerini belirleyin.
Alm. (noktalı/küçük), m2m^2 (üslü), TDK (büyük), kg (küçük/ölçü), T.C. (noktalı/büyük/istisna).
Her kısaltma türü için farklı ek getirme kuralları geçerlidir.
2
Küçük harfli kısaltmalara ek getirme kuralını uygulayın.
kg -> kilogram. 'kilogram' kelimesine gelen tamlayan eki '-ın' olmalıdır.
Küçük harfli kısaltmalarda harflerin okunuşu değil, kelimenin tam okunuşu esas alınır.
3
Kesme işareti ve nokta kurallarını kontrol edin.
Nokta (Alm.) ve üs (m2m^2) varsa kesme işareti kullanılmaz. Ölçü birimlerinde (kg) nokta kullanılmaz, kesme kullanılır.
TDK yazım kurallarına göre noktalı ve üslü kısaltmalarda çift işaretleme (nokta+kesme) yapılmaz.
4
Büyük harfli kısaltmaları kontrol edin.
TDK (Te-De-Ke) -> TDK'nin doğrudur. 'T-D-Ka' şeklinde okunmamalıdır.
Türkçede 'ka' sesi yoktur, 'ke' sesi vardır.

Key Concept

Kısaltmalarda Ek Getirme ve İşaret Kullanımı Kuralları

Practice More

Kısaltmalarda 'no.lu', 'vb.leri' gibi özel kullanımları ve ölçü birimlerine gelen eklerin (cm'yi, mm'den) okunuşlarını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 309Question →

Resmî belgelerde ve akademik çalışmalarda kısaltmaların standartlara uygun yazımı, metnin profesyonelliği açısından temel bir gerekliliktir. Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son açıklamaya göre TRT'nin yayın saatlerinde önemli değişiklikler yapıldı.

Answer

Doğru yazılan ifade, TRT kısaltmasına getirilen ekin son harfin okunuşuna uygun olduğu ve nokta kullanılmadığı 'TRT'nin' seçeneğidir.
Doğru olan ifadede, TRT kısaltması büyük harflerle ve noktasız yazılmış, getirilen ek ise 'Te-Re-Te'nin' şeklinde son harfin okunuşuna tam uyum sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmaların türünü ve nokta kullanım kuralını belirleyin.
Büyük harf kısaltmalarında (T.C. ve T. hariç) ve ölçü birimlerinde nokta kullanılmayacağı hatırlanmalıdır.
Yazım kuralları gereği standart büyük harf kısaltmaları ve ölçü birimleri noktasız yazılır.
2
Eklerin getiriliş kuralını kontrol edin.
Büyük harf kısaltmalarında son harfin okunuşu (TDK'ye), kelime gibi okunanlarda ise okunuşun bütünü (UNESCO'nun) esas alınır.
Türkçede kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın türüne ve telaffuzuna göre şekillenir.
3
Seçeneklerdeki hataları ve doğru kullanımı karşılaştırın.
TRT'nin kullanımı hem nokta kuralına hem de ses uyumuna tam olarak uymaktadır.
Diğer seçeneklerde ya gereksiz nokta kullanımı ya da hatalı ek uyumu bulunmaktadır.

Key Concept

Büyük harf kısaltmalarının ve ölçü birimlerinin yazımı ile eklerin getiriliş kuralları.
Estimated Time:1m 0s
Question 310Question →

Türkçede noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, ifadenin netliği ve kurallara uygunluğu açısından büyük önem taşır. Yanlış yerde kullanılan bir virgül, cümlenin anlamını tamamen değiştirebileceği gibi dil bilgisi kurallarına aykırı bir yapı da oluşturabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden gerçekleştirilmesi esastır.

Answer

İsim tamlamasını bölecek şekilde kullanılan virgül hatalıdır.
Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi ifadesi bir isim tamlamasıdır. 'Hedeflerinin' sözcüğü tamlayan, 'gerçekleştirilmesi' sözcüğü ise tamlanandır. Türkçede tamlayan ile tamlanan arasına hiçbir noktalama işareti girmez. Cümlenin uzun olması bu kuralın ihlal edilmesine gerekçe oluşturmaz.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki tamlama yapılarını analiz edin.
'Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi' bir isim tamlamasıdır.
Tamlamanın unsurlarını belirlemek noktalama kuralını uygulamak için gereklidir.
2
Tamlamanın arasına herhangi bir noktalama işareti girip girmediğini kontrol edin.
'hedeflerinin' (tamlayan) sözcüğünden sonra virgül kullanıldığı görülmektedir.
Türkçe yazım kurallarına göre tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki özel durumları değerlendirin.
Zarf-fiil dizisi, anlam karışıklığı ve noktalı virgül kuralları incelenmiş, hatalı bir durum saptanmamıştır.
Seçenekler arası karşılaştırma yaparak hatanın kesinliğini doğrulamak gerekir.

Key Concept

Tamlamalar arasına virgül konulamaz kuralı
Estimated Time:1m 30s
Question 311Question →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirine bağlamak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra karışıklığı önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Vatandaşların dilekçelerindeki temel talepler şunlardır; yol yapımı, park temizliği ve çevre aydınlatması.

Answer

Vatandaşların dilekçelerindeki temel taleplerin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Taleplerin sıralandığı cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir açıklama ve örnekleme yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle bu cümledeki kullanım hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam ilişkisini inceleyiniz.
İlgili cümlede 'şunlardır' ifadesiyle bir açıklama ve örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.
Noktalama işaretinin görevini belirlemek için cümlenin devamındaki işlevi anlamak gerekir.
2
TDK kurallarına göre açıklama ve örnekleme işaretini hatırlayınız.
Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül ayırıcı bir işarettir, açıklama işareti değildir.
3
Hatalı kullanımı tespit ediniz.
Taleplerin sıralandığı bölümde noktalı virgül kullanılması kural ihlalidir.
Söz konusu cümlede örnekler sıralandığı için iki nokta (:) kullanımı zorunludur.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 312Question →

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, telaffuzlarındaki benzerlikler veya yerleşmiş yanlış alışkanlıklar nedeniyle hatalı yapılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Bölgede bulunan devasa dinazor fosilleri bilim dünyasında heyecan yarattı.

Answer

Bölgede bulunan devasa dinazor fosilleri bilim dünyasında heyecan yarattı.
Cümlede geçen 'dinazor' sözcüğünün yazımı yanlıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre bu sözcük 'dinozor' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri (kılavuz, dinazor, müracaat, orijinal, entelektüel) tespit et.
Sözcükler belirlendi.
Yazım yanlışının hangi kelimede olabileceğine dair odak noktası oluşturmak için.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK (Türk Dil Kurumu) standartlarına göre doğru yazılışlarını hatırla veya kontrol et.
Dinozor sözcüğünün 'o' ile yazılması gerektiği, diğerlerinin doğru olduğu anlaşıldı.
Resmî imla kurallarına göre hatalı kullanımı belirlemek için.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Doğru Yazılışlarını Ayırt Etme
Estimated Time:45s
Question 313Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son incelemelerde, başvuruların TDK'ya göre belirlenen güncel yazım kurallarına uygun olduğu görüldü.

Answer

İçinde 'TDK'ya' ifadesi geçen cümle yazım yanlışı içermektedir; doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için 'Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK'ye getirilecek ek 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır. Cümlede 'TDK'ya' şeklinde yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
Cümlelerde hem büyük harfli (TRT, TDK, THY) hem de küçük harfli ölçü birimi (kg, mm) kısaltmaları kullanılmıştır.
Yazım kuralı kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.
2
Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri kontrol edin.
TRT'nin ve THY'nin yazımları doğrudur ancak TDK'ya yazımı yanlıştır.
Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfin okunuşuna göre gelir. Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' diye okunduğundan 'TDK'ye' yazılmalıdır.
3
Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını kontrol edin.
kg'dan (kilogramdan) ve mm'lik (milimetrelik) yazımları doğrudur.
Küçük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın değil kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Key Concept

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı

Hints

1
Büyük harfli kısaltmalarda kısaltmanın açılımını değil, harflerin okunuşunu düşünün.

Practice More

Nokta kullanılan istisnai kısaltmaları (T.C. ve T.) tekrar gözden geçirin.

Alternative Method

Kısaltmaları kontrol ederken 'K' harfiyle bitenlere (TDK, SGK, SSK) özellikle dikkat edin; bu harf her zaman 'ke' olarak okunur ve ince ünlüyle başlayan ek alır.
Estimated Time:50s
Question 314Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na gönderilen dilekçelerin bir hafta içinde yanıtlanması gerekmektedir.

Answer

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı’na ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır.
Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, rektörlük ve dekanlık adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Dekanlığı’na' değil, 'Dekanlığına' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri tespit et.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı özel bir birim adıdır.
Noktalama kuralları, özel ismin türüne göre (kurum, kişi, kanun vb.) farklılık gösterir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve oturum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Dekanlık bir birim/kurum adıdır, dolayısıyla ek doğrudan kelimeye bitişik yazılmalıdır.
3
Diğer şıklardaki kritik noktaları (kısa çizgi, tırnak, uzun çizgi) kontrol et.
Diğer şıklarda bu işaretlerin kullanımı güncel kurallara uygundur.
Hatalı olan tek kullanım kurum ekindeki kesme işaretidir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternative Method

Cümledeki özel ismin bir 'kurum' mu yoksa bir 'kanun/yönetmelik' mi olduğuna bakın; kurumsa kesme kullanmayın, kanunsa kullanın.
Estimated Time:1m 15s
Question 315Question →

Türkçede "de", "ki" ve "mi"nin yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşmış bazı istisnai kullanımlara göre belirlenir. Kamu yönetimi ve resmi yazışmalarda bu kuralların doğru uygulanması, metnin niteliği açısından kritik önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Mademki bu teklifi kabul ettiniz, o hâlde yönetmelikte ki maddeleri de dikkatlice incelemelisiniz.

Answer

Yönetmelikteki maddeleri ifadesindeki "-ki" eki sıfat yapan ek olduğu için bitişik yazılmalıdır.
Cümle içerisinde geçen "yönetmelikteki maddeler" tamlamasında yer alan "-ki", bir ismi (maddeler) yer yönünden niteleyen sıfat yapan ektir. Türkçede sıfat yapan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki" ekleri bitişik yazılır. Bu cümlede ayrı yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını tespit et.
"Mademki", "yönetmelikte ki" ve "maddeleri de" ifadeleri incelenmelidir.
Yazım kuralları bu üç yapı üzerinde odaklanmaktadır.
2
"ki" yapılarının görevlerini analiz et.
"Mademki" kalıplaşmış (bitişik), "yönetmelikteki" ise sıfat yapan ektir (bitişik).
Sıfat yapan "-ki" eki eklendiği sözcüğe her zaman bitişik yazılır.
3
Hatalı kullanımı belirle.
"Yönetmelikte ki" ifadesinde "ki" ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
İsimlere gelerek yer bildiren ve sıfat türeten "-ki" bir ek olduğu için ayrı yazılamaz.

Key Concept

Ek olan -ki ve -de ile bağlaç olan ki ve de'nin ayrımı

Alternative Method

"ki" ekini/bağlacını ayırt etmek için kelimeye "-ler" eki getirebilirsiniz. Eğer kelime anlamlı oluyorsa (yönetmelikteki-ler) o bir ektir ve bitişik yazılır. Anlamsız oluyorsa (takdir edersiniz ki-ler) o bir bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Estimated Time:50s
Question 316Question →

Türkçede bazı sözcükler, günlük dildeki telaffuzları nedeniyle yazıda yanlış kâğıda dökülebilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Maçtan önce yapılan yoğun antreman futbolcuları oldukça yordu.

Answer

Yoğun antreman futbolcuları oldukça yordu cümlesinde geçen 'antreman' sözcüğünün yazımı yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı 'antrenman' şeklinde olmalıdır.
Türkçede Fransızca kökenli olan 'antrenman' sözcüğü yazılırken içindeki 'n' harfi mutlaka korunmalıdır. 'Antreman' şeklindeki yazım, kelimenin yanlış telaffuzunun yazıya aktarılması sonucunda oluşan bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan ve yazımı sıkça karıştırılan sözcükleri (tıraş, müracaat, antreman, fasulye, sürpriz) tespit edin.
İnceleme noktaları belirlendi.
Yazım yanlışını saptamak için bu kelimelerin standart imla kurallarına uygunluğu kontrol edilmelidir.
2
Tespit edilen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki doğru halleriyle karşılaştırın.
Antrenman sözcüğünde 'n' harfinin eksik kullanıldığı fark edildi.
Kelimenin aslı 'antrenman' olduğu için 'antreman' yazımı bir yazım kusurudur.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Estimated Time:45s
Question 317Question →

Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivindeki nadir yazmalar, her bir satırı sabırla işlenmiş o kadim metinler (I) Günümüz insanı, bu eşsiz mirasın ruhuna nüfuz edebilecek derinliğe sahip mi (II) Yazık, paha biçilemez bu hazine her geçen gün biraz daha sessizliğe gömülüyor (III) Uzman, elindeki eski beratı göstererek yanındakine sordu: — Bu mühürdeki isim (IV) Elbette tarihimize sahip çıkmak, medeni bir toplum olmanın temel şartıdır (V)

Yukarıdaki parçada numaralanmış yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: (...) (?) (!) (?) (.)

Answer

Numaralanmış yerlere sırasıyla üç nokta, soru işareti, ünlem işareti, soru işareti ve nokta getirilmelidir.
Doğru sıralama olan seçenek, metindeki her bir boşluğun dil bilgisi ve anlam özelliklerini tam olarak karşılamaktadır. İlk ifade yüklemi olmayan bir eksiltili cümle olduğu için üç noktayla bitmelidir. İkinci ifade 'mi' edatı içeren net bir soru cümlesidir. Üçüncü ifade yoğun bir duygu (esef/üzüntü) bildirdiği için ünlem gerektirir. Dördüncü ifade, bir diyalog içinde soru sözcüğü kullanılmadan sadece tonlama ile oluşturulan bir sorudur. Beşinci ifade ise yargısı tamamlanmış standart bir cümledir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yargı durumunu analiz etmek
Birinci cümlenin yüklemi yoktur (eksiltili), beşinci cümle ise tamamlanmıştır.
Yüklemi olmayan cümlelerin sonuna üç nokta (...), tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.
2
Soru anlamını değerlendirmek
İkinci cümlede 'mi' edatı, dördüncü cümlede ise tonlama yoluyla soru anlamı kurulmuştur.
Soru eki/sözcüğü olsun ya da olmasın, soru anlamı taşıyan ifadelerin sonuna soru işareti (?) getirilir.
3
Duygu ve coşku bildiren ifadeleri saptamak
Üçüncü cümlede 'Yazık' sözcüğüyle başlayan bir duygu aktarımı vardır.
Sevinç, korku, acı, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konur.

Key Concept

Cümle sonu işaretlerinin (nokta, soru, ünlem, üç nokta) işlevsel kullanımı ve tonlamaya dayalı soru işaretleri.

Practice More

Benzer yapıda ancak doğrudan hitap içeren ünlem cümleleri ile 'mi' edatı içermeyen sözde soru cümlelerinin ayrımını test eden sorular çözülebilir.
Estimated Time:1m 0s
Question 318Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bahçede ki kurumuş yaprakları sabah erkenden süpürdüler.

Answer

Bahçede ki kurumuş yaprakları sabah erkenden süpürdüler.
Doğru cevap olan seçenekte geçen 'Bahçede ki' ifadesinde hata yapılmıştır. Buradaki '-ki' eki, bir ismi işaret eden ve sıfat görevinde kullanılan bir ektir (sıfat yapan -ki). Türkçede ek olan '-ki' her zaman kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır. Cümlenin doğru yazımı 'Bahçedeki kurumuş yaprakları...' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'ki' yapısının görevini belirle.
'Bahçede ki' ifadesindeki '-ki', bir ismi niteleyerek sıfat (hangi yapraklar? bahçedeki yapraklar) kurmaktadır.
Sıfat yapan '-ki' eki her zaman eklendiği sözcüğe bitişik yazılır.
2
Hatalı kullanımı tespit et.
Sıfat yapan ek olan '-ki', cümlede bağlaç gibi ayrı yazılmıştır.
Yazım kurallarına göre bu kullanım bir yazım yanlışıdır.

Key Concept

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin ayrımı

Practice More

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini, 'ki' için ise kelimeye '-ler' eki getirme yöntemini (bahçedekiler - uygun, öyle kiler - uygunsuz) pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 319Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumlar arasındaki işbirliğinin artırılması amacıyla düzenlenen toplantıya, sektörün önde gelen temsilcileri katılım sağladı.

Answer

Kurumlar arasındaki 'iş birliği' ifadesi, TDK kuralları gereği ayrı yazılmalıdır.
Ortak bir hedef için birlikte çalışma anlamına gelen 'iş birliği' ifadesinde, kelimelerin her ikisi de gerçek anlamını korumaktadır ve kelimeler arasında herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi, ünsüz türemesi vb.) gerçekleşmemiştir. TDK kurallarına göre bu tür birleşik yapılar ayrı yazılır. Bu nedenle 'işbirliği' şeklindeki yazım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
İşbirliği, vişneçürüğü, sıra dışı, yurt içi, suçüstü, dereotu.
Yazım yanlışı analizi için temel birimleri belirlemek gerekir.
2
TDK'nin 'Dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime kurallarını uygula.
Sıra dışı, yurt içi, yasa dışı ifadeleri ayrı yazılmalıdır (Doğru uygulanmış).
Bu sözcükler kural gereği her zaman ayrı yazılır.
3
Anlam kaybı ve kalıplaşma durumlarını kontrol et.
Vişneçürüğü (renk adı), suçüstü (soyut anlam), dereotu (istisna) bitişik yazılırken; iş birliği ayrı yazılmalıdır.
İş birliği ifadesinde her iki kelime de anlamını korumakta ve bir ses olayı bulunmamaktadır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Ayrı ve Bitişik Yazılma Esasları
Estimated Time:1m 15s
Question 320Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar; kısaltmanın büyük harf veya küçük harfle yapılmasına, bir ölçü birimi olup olmamasına göre değişiklik gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: TRT’nin hazırladığı yeni belgesel serisi, Anadolu’nun saklı kalmış kültürel değerlerini izleyiciyle buluşturuyor.

Answer

TRT’nin hazırladığı belgesel serisiyle ilgili olan cümledeki kısaltma ve ek kullanımı doğrudur.
Doğru olan cümlede, büyük harflerle yapılan 'TRT' kısaltması noktasız yazılmış ve son harfin okunuşuna (te-re-te) uygun olan '-nin' eki getirilmiştir. Bu kullanım TDK yazım kurallarına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaları kontrol et
T.H.Y. ve TRT ifadeleri incelendiğinde; T.C. ve T. istisnaları dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmadığı görülür.
Büyük harfli kısaltmaların standart yazım kuralını uygulamak için.
2
Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri analiz et
TDK kısaltmasında 'K' harfi 'ke' olarak okunduğu için ekin 'ye/ne' şeklinde gelmesi gerektiği (TDK'ye) saptandı.
Büyük harfli kısaltmalarda ekin son harfin telaffuzuna göre getirildiğini doğrulamak için.
3
Ölçü birimi kısaltmalarını kontrol et
kg ve cm kısaltmalarında nokta kullanılmaması gerektiği ve ekin kelimenin tam okunuşuna (kilogramdan, santimetreden) göre getirilmesi gerektiği belirlendi.
Küçük harfli ölçü birimi kısaltmalarının özel kurallarını kontrol etmek için.

Key Concept

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 16 / 68Next