Examkin

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

116 questions

Question 1Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metnin yapısal düzeni ve anlamın netleşmesi açısından büyük önem taşır. Bu kural ve prensipler dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı kararlar, devletin resmî politikalarının şekillenmesinde belirleyicidir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ifadesinde kesme işareti kullanılması hatalıdır; çünkü kurum adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır, dolayısıyla kendisine gelen ekin kesme işareti olmadan bitişik bir şekilde yazılması (Meclisinin) gerekirdi. Bu nedenle 'Meclisi'nin' kullanımı noktalama açısından hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel ismi ve ona getirilen ekleri inceleyin.
Cümlede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır ve '-nin' tamlayan eki getirilmiştir.
Noktalama hatasını bulmak için öncelikle özel isimlerin türünü belirlemek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili TDK kuralını hatırlayın.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Yazım ve noktalama kuralları arasındaki bağlantıyı kurmak için kural bilgisi şarttır.
3
Kuralı mevcut örneğe uygulayın.
'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde bitişik yazılması gerekirken kesme işareti kullanıldığı için hata yapılmıştır.
Tespit edilen kural ile uygulama arasındaki çelişkiyi belirleyerek doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı
Estimated Time:1m 15s
Question 2Question →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizgi gibi noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ahmet Hamdi (Tanpınar)’ın şiirsel dili, romanlarında da kendini hissettiren en önemli unsurlardan biridir.

Answer

Cümlede özel isimden sonra gelen ekin, yay ayraçtan önce kullanılması gerekirken ayraçtan sonraya bırakılması bir noktalama yanlışıdır.
Cümlede 'Ahmet Hamdi' ismine getirilen ilgi eki (-ın), yay ayraçtan sonra kullanılarak yanlış bir yapı oluşturmuştur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce konmalıdır (Örnek: Ahmet Hamdi’nin (Tanpınar)). Bu kurala uyulmaması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isme (Ahmet Hamdi) gelen eki ve yay ayraç içindeki ek açıklamayı inceleyiniz.
Ekin (Tanpınar) açıklamasından sonra '-ın' şeklinde eklendiği görüldü.
Özel isim kurallarında ekin asıl isme mi yoksa açıklama sonrasına mı ekleneceğini belirlemek gerekir.
2
TDK'nin yay ayraç ve kesme işareti birlikteliği kuralını hatırlayınız.
TDK kuralına göre: Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce konur.
Ekin asıl sahibi asıl özel isimdir, yay ayraç içindeki açıklama sadece bir ek bilgidir.
3
Cümledeki kullanımı kurala göre düzeltiniz.
Doğru yazım 'Ahmet Hamdi’nin (Tanpınar)' şeklinde olmalıdır.
Yapılan yanlışlık, kesme işaretinin ve ekin yay ayraçtan sonra kullanılmasıdır.

Key Concept

Özel adlara getirilen eklerin yay ayraç kullanımıyla olan ilişkisi

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı ile tırnak işareti sonrası kesme işareti kullanılmaması kurallarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 3Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bugünkü oturumunda, çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında hazırlanan yeni yasa tasarısı görüşülecek.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesi bir kurum adı olduğu için kendisine getirilen ekin 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde kesme işareti olmadan yazılması gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kurum/kuruluş adlarını tespit etme
Cümlede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır.
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazımı özel bir kurala tabidir.
2
TDK'nin kurum/kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili kuralını hatırlama
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Resmî kurum adlarının bütünlüğünü korumak için ekler doğrudan kelimeye bitişik yazılır.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştırma
İfadenin 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde yazılması gerekirken kesme işareti kullanılmıştır.
Kurala aykırı bir noktalama tercihi yapıldığı için bu cümle hatalıdır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı
Estimated Time:1m 30s
Question 4Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gaziantep Valiliği'nin koordinesinde yürütülen "Yeşil Şehir" projesi, uluslararası bir çevre ödülüne layık görüldü.

Answer

Gaziantep Valiliği'nin ifadesinde, kurum adına getirilen ek kesme işaretiyle ayrıldığı için noktalama yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Gaziantep Valiliği bir kamu kuruluşu olduğu için ona getirilen tamlayan ekinin (-nin) kelimeye bitişik yazılması gerekir. Doğru yazım 'Gaziantep Valiliğinin' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel adları ve kurum adlarını belirle.
Cümlede 'Gaziantep Valiliği' bir kamu kurumu/kuruluşu adıdır.
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını denetlemek için bu tespit gereklidir.
2
Kesme işaretinin kurum adlarındaki kullanım kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Özel şahıs veya yer adları ile kurum adları arasındaki bu temel fark, sınavda en sık sorulan çeldiricilerden biridir.
3
Kuralı seçeneklere uygula ve hatayı teyit et.
'Gaziantep Valiliği'nin' yazımı yanlıştır; doğrusu 'Gaziantep Valiliğinin' şeklinde kesme işareti kullanılmadan bitişik yazılmalıdır.
Kuralın istisnasız uygulanmasıyla doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Practice More

Kurum adları ile kanun/tüzük adları arasındaki farkı pekiştirmek için 'Türk Dil Kurumunun' (kesmesiz) ve 'Türk Dili Tetkik Cemiyeti Tüzüğü'nün' (kesmeli) örneklerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 5Question →

Türkçede kesme işareti ('), yay ayraç, tırnak işareti ve kısa çizginin kullanımıyla ilgili pek çok ince kural ve istisna bulunmaktadır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Servetifünun edebiyatının en önemli temsilcilerinden Cenap Şahabettin (1870-1934)'in şiirlerinde dil, oldukça ağır ve süslüdür.

Answer

Cenap Şahabettin isminden sonra gelen ekin, yay ayraçtan önce kesme işaretiyle ayrılması gerektiği için bu cümle hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel isimden sonra parantez içinde bir açıklama yapılacaksa, isme gelmesi gereken çekim eki parantezden önce kesme işaretiyle ayrılmalıdır. İncelenen cümlede ek, parantezden sonra getirilerek hem kural ihlali yapılmış hem de ekin parantez içindeki tarihe ait olduğu izlenimi yaratılmıştır. Doğru kullanım 'Cenap Şahabettin'in (1870-1934)' şeklinde olmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel ismi ve yay ayraç içindeki ek bilgiyi tespit et.
Özel isim 'Cenap Şahabettin', ek bilgi ise yaşam tarihleridir.
Noktalama kuralları, eklerin hangi unsura bağlanacağını belirler.
2
TDK'nin yay ayraç ve kesme işareti birlikteliği kuralını hatırla.
Kural: 'Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce konur.'
Ekin asıl sahibi olan özel ismin bütünlüğünü korumak ve ekin kime ait olduğunu netleştirmek gerekir.
3
Hatalı seçeneği kurala göre yeniden düzenle.
'Cenap Şahabettin'in (1870-1934)' kullanımı doğru, sorudaki ise yanlıştır.
Ekin yay ayraç dışına bırakılması hem yazım hatasına hem de telaffuz karmaşasına yol açar.

Key Concept

Kesme İşareti ve Yay Ayraç Birlikteliği

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin hiçbir zaman kesme işaretiyle ayrılmadığını (Avrupa Birliği hariç) hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın doğru iletilmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı son rapor, bölgedeki linyit rezervlerinin oldukça zengin olduğunu kanıtladı.

Answer

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü bir kurum adıdır ve Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen ekler kesme işareti ile ayrılmaz. 'Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü' bir kurum adı olduğu için kendisine getirilen ilgin eki olan '-nün' ekinin kesme işareti kullanılmadan, yani 'Müdürlüğünün' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir. Bu kuralın tek yaygın istisnası 'Avrupa Birliği'ne' ifadesidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün' ifadesini inceleyin.
Bu ifade bir kurum (resmî kurum) adıdır.
Noktalama yanlışını tespit etmek için özel isimlerin türünü belirlemek gerekir.
2
TDK'nin kesme işareti ile ilgili kurum/kuruluş kuralını hatırlayın.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz kuralı mevcuttur.
Resmî kurum adlarına getirilen eklerin bitişik yazılması gerektiğini doğrulamak için bu kural temeldir.
3
Diğer seçeneklerdeki yay ayraç, tırnak işareti, kısa çizgi ve noktalı virgül kullanımlarını kontrol edin.
Bütün işaretlerin kendi işlevlerine (açıklama, alıntı, ilişki kurma, gruplandırma) uygun kullanıldığı görülmektedir.
Hatalı şıkkın tekliğinden emin olmak için seçenekleri karşılaştırmak gerekir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarında Kesme İşareti Kullanımı

Practice More

Kurum adları ile 'Lale Devri', 'Tanzimat Dönemi' gibi dönem adlarını karıştırmamak gerekir; dönem adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Estimated Time:1m 15s
Question 7Question →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizginin kullanımıyla ilgili pek çok ince kural ve istisna bulunmaktadır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı yazım kılavuzunda bazı kelimelerin yazılışında değişikliğe gidildi.

Answer

Türk Dil Kurumu isminin geçtiği seçenek yanlıştır çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen güncel kurallara göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazımın 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olması gerektiği için bu cümlede noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki kurum ve kuruluş adlarını tespit et.
Türk Dil Kurumu ve Avrupa Birliği ifadeleri belirlendi.
Kurum adlarına gelen eklerin yazım kuralını test etmek için ilk adımdır.
2
İlgili kurum adlarındaki ek ayrımını kontrol et.
Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde kesme kullanılmış, Avrupa Birliği'ne ifadesinde ise istisna uygulanmış.
TDK kurallarına göre Avrupa Birliği dışındaki kurumlar ek alırken kesme kullanmaz.
3
Özel adlardaki iyelik eki değişimlerini ve tırnak işareti sonrası ekleri incele.
Boğaz Köprümüzün ve 'Sinekli Bakkal'ını kullanımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.
Bu kullanımlar, öğrencilerin en çok yanıldığı üst düzey istisnalardır.
4
Hatalı olan seçeneği işaretle.
Kurum adı kuralını ihlal eden seçenek tespit edildi.
Kurum adlarına ek getirilirken kesme işareti kullanılmamalıydı.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarında Kesme İşareti Kullanımı İstisnaları

Practice More

Benzer bir soruda 'Cumhurbaşkanlığı' veya 'Başbakanlık' gibi yüksek makam adlarının kurum sayıldığını ve eklerinin ayrılmadığını unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın doğru iletilmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlar Kurulu’nun aldığı son kararlar, resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi ve kamuoyunda geniş bir yankı uyandırdı.

Answer

Bakanlar Kurulu ifadesine getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'Bakanlar Kurulu' ifadesi bir kurul adıdır ve Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre bu tür adlara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. 'Bakanlar Kurulu’nun' yerine 'Bakanlar Kurulunun' yazılması gerektiği için bu bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara getirilen ekleri incele.
İkinci cümlede 'Bakanlar Kurulu' bir kurul adıdır.
Kurul, kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı özel bir kurala tabidir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurum ve kuruluş adlarıyla ilgili noktalama kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Noktalama hatasını tespit etmek için güncel TDK yazım ve noktalama kurallarını uygulamak gerekir.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştır.
'Bakanlar Kurulu’nun' yazımı, ek kesme işaretiyle ayrıldığı için hatalıdır; doğrusu 'Bakanlar Kurulunun' şeklinde olmalıdır.
Kurallara aykırı kullanım metinde bir noktalama yanlışı oluşturur.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Estimated Time:55s
Question 9Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı metnin dil bilgisel doğruluğu ve anlamın netliği açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün baraj doluluk oranlarıyla ilgili hazırladığı son rapor, tarım sektörü için kritik veriler sunmaktadır.

Answer

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün ifadesinde kesme işareti kullanılması yanlıştır çünkü kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumunun güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü' bir kurum adı olduğu için gelen '-nün' ekinin kesme işaretiyle ayrılması bir noktalama hatasıdır. Doğru yazım 'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kurum adını ve ekini tespit et.
'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü' ismi ve '-nün' eki.
Noktalama hatasının kurum adlarına gelen eklerin yazımıyla ilgili olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili kuralı hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Yazım ve noktalama kuralları uyarınca özel bir istisna (Avrupa Birliği gibi) olup olmadığını teyit etmek önemlidir.
3
Kuralı mevcut örneğe uygula.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bir kurum adıdır, dolayısıyla gelen ek kesme kullanılmadan 'Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün' şeklinde yazılmalıdır.
Kesme işaretinin yanlış kullanımı cümlede noktalama hatasına yol açmıştır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Estimated Time:1m 0s
Question 10Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu yaz tatilinde Kuşadası'mızın masmavi sularında dinlenmek ve şehrin gürültüsünden uzaklaşmak hepimize çok iyi geldi.

Answer

İçinde 'Kuşadası'mızın' ifadesi geçen seçenek hatalıdır çünkü bu tür özel isimlerde iyelik eki değiştiğinde kesme işareti kullanılmaz.
Cümledeki 'Kuşadası'mızın' ifadesi noktalama bakımından hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Kuşadası, Boğaz Köprüsü, Amik Ovası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu durumda kelime 'Kuşadamızın' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Özel isimlerin sonundaki iyelik eklerini analiz etme
'Kuşadası' kelimesi 'Kuş-ada-sı' şeklinde 3. teklik şahıs iyelik ekiyle bitmektedir.
Kesme işareti kuralının istisnasını belirlemek için ismin orijinal yapısını anlamak gerekir.
2
İyelik eki değişim kuralını uygulama
TDK kuralına göre, sonunda 3. teklik kişi iyelik eki olan özel ada başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz (Örn: Boğaz Köprümüzün, Amik Ovamızın).
Kuşadası ismine -mız eki geldiğinde 'Kuşadamız' halini alır ve kesme işareti düşer.
3
Diğer noktalama kurallarını kontrol etme
Kurum adları (Türk Dil Kurumu), tırnak sonrası ekler ve özneden sonraki noktalı virgül kullanımları kurallara uygundur.
Hatalı olan seçeneğin tek ve kesin olduğundan emin olmak için tüm seçenekler taranmalıdır.

Key Concept

Özel Adlarda İyelik Eki Değişimi ve Kesme İşareti İstisnası
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı bu tarihî karar, tüm gazete ve dergilerde geniş yer buldu.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ifadesinde kesme işaretinin kullanılması hatalıdır; kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türkçe noktalama kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin' yerine 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin (noktalı virgül, yay ayraç, kesme işareti, tırnak) kullanım amaçlarını incele.
Tüm cümlelerde farklı işaretlerin işlevleri saptandı.
Yanlış kullanımın hangi kural ihlalinden kaynaklandığını belirlemek için.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili TDK kuralını gözden geçir.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığı tespit edildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesine gelen ekin doğru yazımını kontrol etmek için.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül ve tırnak işareti kullanımlarının bağlama uygunluğunu teyit et.
Sıralı cümleler, özne belirginleştirme ve tırnak sonrası ek kullanımı kurallarının doğru uygulandığı görüldü.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olarak doğru cevabı kesinleştirmek için.

Key Concept

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Estimated Time:1m 0s
Question 12Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın netleşmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yükseköğretim Kurulu'nun aldığı son kararlar, üniversite giriş sınavlarının içeriğinde köklü değişiklikler yapılacağını gösteriyor.

Answer

Yükseköğretim Kurulu'nun ifadesinde kesme işareti kullanılması yanlıştır çünkü kurum ve kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre; kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adı olduğu için gelen '-nun' ekinin kesme işareti olmadan yazılması gerekir. Doğru yazım 'Yükseköğretim Kurulunun' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri belirle.
Cümlede 'Yükseköğretim Kurulu' ifadesi ve buna eklenen '-nun' eki bulunmaktadır.
Kesme işaretinin en yaygın hata alanlarından biri kurum ve kuruluş adlarıdır.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kurallarını hatırla.
Kural: 'Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.'
Özel isimlerin bir alt kategorisi olan kurum adlarına yönelik istisnai kuralı uygulamak gerekir.
3
Belirlenen kuralı ilgili ifadeye uygula.
'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adı olduğu için gelen ekin kesme işareti kullanılmadan 'Yükseköğretim Kurulunun' şeklinde yazılması gerekir.
Cümledeki kullanımda kesme işareti ( ' ) kullanıldığı için bu bir noktalama hatasıdır.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerde Kesme İşareti Kullanımı
Estimated Time:1m 15s
Question 13Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tanzimat Dönemi’nin en önemli kalemlerinden olan İbrahim Şinasi (1826-1871)'nin edebiyatımıza kazandırdığı ilkler saymakla bitmez.

Answer

İbrahim Şinasi (1826-1871)'nin ifadesinde ek, yay ayraçtan önce gelmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bir özel adla ilgili yay ayraç içinde ek bilgi (tarih, unvan, eş anlamlı vb.) verildiğinde, isme getirilen çekim eki yay ayraçtan önce yazılır ve kesme işaretiyle ayrılır. Yanlış olan seçenekte ek, yay ayraçtan sonra getirilerek hem kural ihlal edilmiş hem de ekin tarihe ait olduğu gibi hatalı bir görünüm oluşmuştur. Doğrusu 'İbrahim Şinasi'nin (1826-1871)' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özel ad ve ona bağlı ek/açıklama yapısını inceleyin.
Özel ad: İbrahim Şinasi, Ek: -nin, Açıklama (Yay ayraç): (1826-1871).
Noktalama kuralları eklerin nereye bağlanacağını belirler.
2
TDK'nin yay ayraç ve kesme işaretiyle ilgili özel kuralını hatırlayın.
Kural: Özel ada getirilen ek, ayraçtan önce yazılır.
Ekin ait olduğu sözcük özel isimdir, parantez içindeki açıklama değil.
3
Yanlış yapıyı doğru formata dönüştürün.
Doğru yazım: İbrahim Şinasi'nin (1826-1871) şeklinde olmalıdır.
Ek doğrudan isme bağlanmalı ve kesme işaretiyle ayrılmalıdır.

Key Concept

Yay ayraç kullanılan durumlarda ekin konumu

Practice More

Kurum adları ile kanun adları arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Kesme İşareti' bölümünü tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question →

Türkçede noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Okulumuzda 2023—2024 eğitim-öğretim yılı hazırlıkları tamamlanmak üzere.

Answer

Sayı aralıklarını belirtmek için uzun çizgi kullanılması yanlıştır; bu tür kullanımlarda kısa çizgi tercih edilmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, rakamlar veya kelimeler arasında 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamlarını vermek için kısa çizgi (-) kullanılır. Uzun çizgi (—) ise konuşma çizgisi olarak bilinir ve sadece karşılıklı konuşmalarda satır başında yer alır. '2023—2024' ifadesinde uzun çizgi kullanılması bu nedenle bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki çizgilerin türlerini inceleyin.
Cümlede hem uzun çizgi (—) hem de kısa çizgi (-) kullanıldığı görülmektedir.
Çizgilerin görevlerinin doğru ayrılıp ayrılmadığını tespit etmek gerekir.
2
TDK'nin kısa çizgi ve uzun çizgi kurallarını hatırlayın.
Kısa çizgi; kelimeler arasında 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamlarını vermek için (sayı aralıkları dahil) kullanılır. Uzun çizgi ise sadece konuşma metinlerinde satır başında kullanılır.
Hangi işaretin hangi bağlamda kullanılacağını belirlemek kuralın uygulanmasını sağlar.
3
Hatalı kullanımı tespit edin.
'2023—2024' ifadesinde kullanılan uzun çizgi hatalıdır; '2023-2024' olmalıdır.
Resmi imla kuralları gereği sayı grupları arasına sadece kısa çizgi konulur.

Key Concept

Kısa çizgi ve Uzun Çizgi Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 15Question →

Noktalama işaretleri, metindeki anlam karışıklıklarını önlemek ve duraklamaları belirlemek amacıyla kullanılır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 09.00 — 10.30 saatleri arasında gerçekleştirilecek olan sınav için tüm hazırlıklar tamamlandı.

Answer

Sayısal aralıkları belirten ifadelerde uzun çizgi ve boşluk kullanımı yanlıştır; bu tür durumlarda kısa çizgi kullanılmalıdır.
Sayılar arasında 've, ile, ila' anlamlarını vermek üzere kullanılan işaret kısa çizgi (-) olmalıdır. Ayrıca Türk Dil Kurumu kurallarına göre kısa çizgi kullanılırken işaretin her iki yanında boşluk bırakılmamalıdır. '09.00 — 10.30' kullanımında hem uzun çizgi (—) kullanılması hem de boşluk bırakılması noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sayısal aralığın (saatler) nasıl belirtildiğini incelemek.
09.00 — 10.30 ifadesinde sayılar arasında uzun çizgi (—) ve boşluklar kullanıldığı görülmüştür.
TDK kurallarına göre sayı veya kelime aralıklarında hangi işaretin kullanılacağını tespit etmek gerekir.
2
İlgili noktalama işaretinin kuralını kontrol etmek.
Aralarında 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamlarını vermek için sayılar arasında kısa çizgi (-) kullanılır ve boşluk bırakılmaz.
Kısa çizgi ve uzun çizgi arasındaki görev farkını doğrulamak için bu adım gereklidir.
3
Hatalı kullanımı belirlemek.
İfadenin doğrusu '09.00-10.30' şeklinde olmalıdır.
Cümledeki kullanımın hem işaret hem de boşluk kuralına aykırı olduğunu netleştirmek için.

Key Concept

Kısa Çizgi ve Uzun Çizgi Ayrımı

Practice More

Kısa çizginin diğer görevlerini (satır sonu bölmeleri, ek gösterme vb.) tekrar ederek pekiştiriniz.
Estimated Time:50s
Question 16Question →

Türkçede kesme işareti ('), özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak için kullanılır. Cins isimlere (tür adlarına) getirilen ekler ise kesme işaretiyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bahçedeki ağaç'ların dalları meyvelerin ağırlığından dolayı yere eğilmişti.

Answer

Bahçedeki ağaç'ların dalları meyvelerin ağırlığından dolayı yere eğilmişti.
Doğru cevap olan seçenekte 'ağaç'ların' kelimesinde bir noktalama hatası yapılmıştır. 'Ağaç' sözcüğü bir tür (cins) ismidir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kesme işareti sadece özel isimlere (kişi, şehir, kurum vb.), sayılara ve kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. Cins isimlere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmadığı için bu kullanım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde kesme işareti (') kullanılan sözcükleri tespit edin.
İstanbul'un, Dönemi'nin, ağaç'ların gibi kelimelerde kesme işareti kullanılmıştır.
Kesme işaretinin hangi sözcük türlerinde kullanılabileceğini belirlemek için.
2
Sözcüklerin özel isim mi yoksa cins isim mi olduğunu kontrol edin.
İstanbul ve Tanzimat Dönemi özel isimdir; ancak ağaç sözcüğü bir cins isimdir (tür adı).
Kesme işaretinin temel kuralı olan 'özel adlara gelen ekleri ayırma' kuralını uygulamak için.
3
Hatalı olan kullanımı belirleyin.
'Ağaç'ların' ifadesindeki kullanım yanlıştır; çünkü cins isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Soruda istenen noktalama yanlışını tespit etmek için.

Key Concept

Kesme İşaretinin Kullanım Alanları

Practice More

Özel adlara getirilen yapım eklerinin (Örn: İstanbullu, Türkçe) ve çoğul eklerinin (Örn: Ahmetler) kesme işaretiyle ayrılmadığı istisnai durumları tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:45s
Question 17Question →

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle (') ayrılırken cins isimlere (tür adlarına) gelen ekler ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni aldığım Araba'nın rengini gören herkes çok beğeniyor.

Answer

Cins isim olan 'araba' sözcüğüne getirilen ekin kesme işaretiyle ayrılması hatalıdır.
Kesme işareti temel olarak özel adlara gelen ekleri ayırmak için kullanılır. 'Araba' kelimesi bir tür (cins) adı olduğu için bu kelimeye getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılması noktalama kuralına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve cins isimleri belirleyin.
İstanbul, Ahmet ve Sinekli Bakkal özel isim; araba ise cins isimdir.
Kesme işaretinin kullanım kuralı ismin türüne bağlıdır.
2
Kesme işaretinin (') hangi sözcüğe getirildiğini kontrol edin.
Araba sözcüğüne iyelik eki getirilirken kesme işareti kullanılmıştır.
Cins isimlere (tür adlarına) getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
Hatalı kullanımı tespit edin.
Cins isim olan 'araba' sözcüğünün büyük harfle başlatılması ve ekini ayırmak için kesme işareti kullanılması yanlıştır.
Yazım ve noktalama kuralları gereği cins isimler bu şekilde yazılmaz.

Key Concept

Cins isimlere getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Estimated Time:45s
Question 18Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı yeni kararlar bugün açıklandı.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kurum adı olduğu için getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle (') ayrılmaz. Bu nedenle 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde yazılması gereken ifade, kesme işareti kullanılarak hatalı yazılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel ad ve kurum adlarını tespit edin.
Cümlelerde geçen yer adları, eser adları ve kurum adları belirlendi.
Yazım ve noktalama kurallarının uygulanacağı sözcük türlerini belirlemek için gereklidir.
2
Kesme işaretinin kurum adlarındaki kullanım kuralını hatırlayın.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı saptandı.
KPSS'de sıkça sorulan bu istisna kuralı, doğru seçeneği belirlemede anahtar rol oynar.
3
Hatalı kullanımı içeren cümleyi seçin.
İlgili seçenekte kurum adına getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı görüldü.
Kuralın doğrudan ihlal edildiği seçeneği belirlemek için son kontroldür.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternative Method

Kesme işareti sorulduğunda önce kurum/kuruluş adlarına odaklanmak, genellikle en hızlı çözüm yoludur.
Estimated Time:45s
Question 19Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Manyas Gölümüz'ün ekosistemini korumak amacıyla yürütülen projeler, uluslararası fonlarca destekleniyor.

Answer

Manyas Gölümüz'ün ifadesinde kesme işaretinin kullanılması hatalıdır; doğrusu "Manyas Gölümüzün" şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, sonunda 3. tekil kişi iyelik eki (Manyas Göl-ü) bulunan özel adlara, bu ek dışında başka bir iyelik eki (Manyas Göl-ümüz) getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle 'Manyas Gölümüz'ün' ifadesi hatalıdır; doğru biçimi 'Manyas Gölümüzün' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerini (tırnak, kısa çizgi, kesme işareti, yay ayraç) tespit ediniz.
Tüm seçeneklerde farklı noktalama işaretlerinin bir arada kullanıldığı karmaşık yapılar görülmektedir.
Sorunun hard (zor) düzeyi, birden fazla noktalama kuralının aynı anda sorgulanmasını gerektirir.
2
Özellikle iyelik eki almış özel adlara getirilen yeni eklerin kesme işaretiyle ayrılma kuralını inceleyiniz.
Türk Dil Kurumu kuralına göre; sonunda 3. tekil kişi iyelik eki olan özel ada (-ı, -i, -u, -ü), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.
Bu kural, KPSS gibi üst düzey sınavlarda en çok karıştırılan ve ayırt edici olan noktalama kurallarından biridir.
3
"Manyas Gölü" özel adını ve bu ada getirilen eki analiz ediniz.
"Manyas Gölü" ifadesi zaten bir iyelik ekiyle (-ü) kurulmuştur. Buna birinci çoğul şahıs iyelik eki (-müz) getirildiğinde "Manyas Gölümüz" olur ve kural gereği kesme işareti kullanılmadan ekler eklenir.
Manyas Gölümüz'ün yazımı, kuralın açık bir ihlalidir; doğru yazım "Manyas Gölümüzün" olmalıdır.

Key Concept

İyelik Eki Değişikliği ve Kesme İşareti Kullanımı

Alternative Method

Kesme işareti sorularında kurum adları (Bakanlık, Kurum) ile bu özel iyelik kuralını (Boğaz Köprümüz, Kuşadamız) öncelikle kontrol etmek, sınavda zaman kazandıran bir stratejidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question →

Türkçede özel adlara, kurumlara ve kavramlara getirilen noktalama işaretleri belirli kurallara tabidir. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Boğaz Köprümüz'ün eşsiz manzarasına karşı kahvaltımızı yaparken bir yandan da eski İstanbul hatıralarını yâd ettik.

Answer

Boğaz Köprümüz'ün eşsiz manzarasına karşı... ifadesinde kesme işareti kullanımı hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. teklik kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz. 'Boğaz Köprüsü' ismindeki '-ü' eki yerine '-müz' eki getirildiği için 'Boğaz Köprümüzün' şeklinde bitişik ve kesmesiz yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Özel adın yapısını incele.
Özel ad 'Boğaz Köprüsü'dür ve sonunda 3. tekil kişi iyelik eki (-ı) bulunmaktadır.
Türkçede iyelik ekiyle biten özel adların kuralını belirlemek için temel yapıya bakılmalıdır.
2
İyelik ekinin değişim durumunu kontrol et.
İfadedeki iyelik eki '-müz' (1. çoğul şahıs) olarak değişmiştir.
TDK kuralına göre, sonu iyelik ekiyle biten özel adlara başka bir iyelik eki gelirse kesme işareti düşer.
3
Kesme işareti kuralını uygula.
Doğru yazım 'Boğaz Köprümüzün' şeklinde olmalıdır.
Kural gereği 'Boğaz Köprümüz'ün' şeklindeki yazım noktalama hatası oluşturur.

Key Concept

İyelik Ekiyle Biten Özel Adlara Gelen Eklerin Yazımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adları ile tüzük/yönetmelik adları arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için '657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'ndaki' gibi örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Page 1 / 6Next