Examkin

Kısaltmaların Yazımı

124 questions

Question 121Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesi belirli kurallara bağlıdır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilirken; küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin tam okunuşu esas alınır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni projenin tanıtım toplantısı yarın TRT'dan canlı yayınla izleyicilere aktarılacak.

Answer

Yeni projenin tanıtım toplantısının 'TRT'dan' şeklinde değil, 'TRT'den' şeklinde yazılması gerekir.
Doğru cevap olan seçenek, büyük harfle yapılan 'TRT' kısaltmasına getirilen ekin, kısaltmanın okunuşuna (Te-Re-Te) değil de açılımına göre getirilmiş olması nedeniyle hatalıdır. Türkçede bu tür kısaltmalarda ek, her zaman son harfin sesine göre belirlenir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki büyük harfli kısaltmayı (TRT) tespit et.
Kısaltma: TRT, Ek: -dan
Yazım kuralını uygulamak için önce hedef sözcüğü belirlemeliyiz.
2
Kısaltmanın son harfinin okunuşunu kontrol et.
T-R-T (Te-Re-Te)
Büyük harfli kısaltmalarda ekler son harfin sesine göre seçilir.
3
Son harfin sesine uygun eki getir.
Te + den = TRT'den
Türkçede 'T' harfi 'Te' diye okunduğu için kalın ünlü içeren '-dan' eki ses uyumuna aykırıdır.

Key Concept

Büyük harfli kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre getirilmesi kuralı.

Hints

1
Büyük harfle yazılan kısaltmalarda eklerin nasıl getirildiğini hatırlayın.
2
Kısaltmayı açarak değil, harf harf okuyarak ek eklemeyi deneyin; özellikle 'K' harfine dikkat edin.
3
TRT kısaltmasını harf harf okuduğunuzda son ses 'e' ile biter. Bu durumda '-dan' eki mi yoksa '-den' eki mi uygun olur?

Practice More

TDK kısaltmasına 'nın' eki mi yoksa 'nin' eki mi getirilmelidir? Bu örneği inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kısaltmanın sonuna bir çizgi çekip sadece son harfi (T) ve eki yazarak okumak, ses uyumunu kontrol etmeyi kolaylaştırır (T-dan mı, T-den mi?).
Estimated Time:45s
Question 122Question →

Bir kamu kurumunun personel eğitimi için hazırladığı "Resmî Yazışma Usul ve Esasları" sunumundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Evrakların kontrolü sırasında TDK'nın güncel yazım kılavuzuna başvurulmalıdır.

Answer

Türk Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ek, son harfin okunuşu olan 'ke' sesine göre 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesinde yer alan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için, getirilecek ek de bu sese uygun olarak 'TDK'ye' şeklinde olmalıdır. Cümledeki 'TDK'nın' kullanımı yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
TDK, büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harfli kısaltmalarda kural, son harfin okunuşuna göre ek getirmektir.
2
Son harfin Türkçe alfabedeki okunuşunu kontrol edin.
Türkçede 'K' harfi 'ke' olarak okunur.
Yaygın bir hata olarak bu harfin 'ka' şeklinde okunması, yanlış ek getirilmesine neden olur.
3
Eki son harfin okunuşuna (ke) göre getirin.
TDK + ye = TDK'ye
İnce ünlüyle biten 'ke' sesinden sonra gelen ek de ince ünlüyle uyumlu olmalıdır.

Key Concept

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde son harfin okunuşu esas alınır; Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' olarak seslendirilir.

Hints

1
Kısaltmanın büyük harf mi yoksa küçük harf mi olduğuna dikkat edin.
2
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımını (örneğin: Türk Dil Kurumu'nun) değil, sadece harflerin okunuşunu esas alın.
3
Türkçede 'K' harfinin 'ka' değil, 'ke' olarak okunduğunu hatırlayın.

Practice More

Diğer büyük harfli kısaltmaları (THY, TRT, DSİ) farklı eklerle deneyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 123Question →

Halk Kütüphanesi Kullanım Rehberi'nde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphane envanterindeki kitapların tasnifinde TDK'nın belirlediği standartlar izlenmektedir.

Answer

Kütüphane envanterindeki kitapların tasnifinde TDK'nın belirlediği standartlar izlenmektedir.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türkçede 'K' harfi 'Ke' şeklinde okunduğu için 'TDK'nın' kullanımı yanlıştır; doğrusu 'TDK'ye' (Te-De-Ke'ye) olmalıdır. Bu nedenle kütüphane envanteriyle ilgili cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri tespit edin.
İng.den, ml'den, TDK'nın ve DSİ'nin kısaltmaları incelenmelidir.
Yazım yanlışı olan seçeneği bulmak için her bir kısaltma türünün (büyük harf, küçük harf, noktalı) kuralı ayrıdır.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmaların (TDK ve DSİ) eklerini son harfin okunuşuna göre kontrol edin.
DSİ'nin (De-Se-İ'nin) doğrudur; ancak TDK'nın (Te-De-Ka'nın) yanlıştır çünkü Türkçede 'K' harfi 'Ke' diye okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
3
Diğer kısaltma türlerinin (küçük harfli ve noktalı) kurallara uygunluğunu denetleyin.
Ölçü birimi olan 'ml'den' (mililitreden) ve noktalı olan 'İng.den' kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Küçük harfli kısaltmalarda kelimenin okunuşu esas alınırken, noktalı kısaltmalarda ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Key Concept

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf) ve noktalama durumuna dikkat edilmelidir.

Hints

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda (TDK, TRT vb.) ekin, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirildiğini hatırlayın.
2
Türkçede sessiz harfler okunurken yanına 'a' değil 'e' sesi getirilir. Yani 'K' harfi 'Ka' değil, 'Ke' şeklinde seslendirilir.
3
Yanlış olan seçenekte 'TDK' kısaltmasına getirilen ek, sanki kısaltma 'Te-De-Ka' şeklinde okunuyormuş gibi '-nın' şeklinde getirilmiştir.

Practice More

Benzer bir kural olan 'ölçü birimlerine getirilen ekler' konusunu pekiştirmek için 'kg, m, cm' gibi kısaltmaların cümle içindeki kullanımlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 124Question →

Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) başvuru sürecine dair hazırlanan bir bilgilendirme kılavuzunda geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav başvuru ücreti, kılavuzda belirtilen anlaşmalı bankalara veya PTT'na yatırılabilmektedir.

Answer

Sınav başvuru ücretinin PTT'ye yatırılacağını belirten ifadede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü ek kısaltmanın son harfine göre getirilmelidir.
Doğru cevap olan seçenekte 'PTT'na' ifadesi kullanılmıştır. Ancak kurala göre büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilmelidir. PTT kısaltması 'Pe-Te-Te' şeklinde okunduğu için ekin 'PTT'ye' olması gerekir. Açılımı olan 'Posta ve Telgraf Teşkilatı'na' şeklindeki okunuş esas alınamaz.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltmanın türünü belirlemek
PTT, büyük harflerle yapılmış bir kısaltmadır.
Büyük harfli ve küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfli kısaltmalar için kuralı uygulamak
Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre (Pe-Te-Te) getirilmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harfli kısaltmalarda açılım esas alınmaz.
3
Seçenekteki ek ile kuralı karşılaştırmak
Seçenekte 'PTT'na' (Posta ve Telgraf Teşkilatı'na) denilerek açılım esas alınmıştır, doğrusu 'PTT'ye' olmalıdır.
Kısaltmanın son harfi olan 'T' (Te) sesi 'e' ile bittiği için yönelme eki 'ye' şeklinde gelmelidir.

Key Concept

Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalara Getirilen Ekler

Hints

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda eklerin nasıl getirildiğini hatırlayın.
2
Kısaltmanın açılımını (Posta ve Telgraf Teşkilatı) mı yoksa harflerini mi (P-T-T) okumalıyız?
3
PTT kısaltması 'Pe-Te-Te' şeklinde biter. Son harf olan 'Te' sesine uygun bir ek getirilmelidir.

Practice More

Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda (kg, mm, gr) ekin kelimenin okunuşuna göre geldiğini unutmayın.
Estimated Time:45s
PreviousPage 7 / 7
Kısaltmaların Yazımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 7 | Examkin