İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ortadan kaldıran hallerden "mücbir sebep" ile "beklenmeyen hal" kavramları, hem doğuş kaynakları hem de hukuki sonuçları bakımından birbirinden ayrılmaktadır.
Buna göre, mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki farklar ve bu hallerin idarenin sorumluluğuna etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Mücbir sebepte olayın idarenin faaliyeti dışından kaynaklanması (dışsallık) şartı aranırken; beklenmeyen hal idarenin faaliyetinin içinden kaynaklanır ve idarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.Answer
- BMücbir sebep yalnızca idarenin kusura dayalı (hizmet kusuru) sorumluluğunu kaldırırken, beklenmeyen hal illiyet bağını tamamen kestiği için idarenin her türlü sorumluluğunu sona erdirir.
- CBeklenmeyen halin mücbir sebepten temel farkı, olayın hem öngörülebilir hem de önlenebilir bir nitelik taşımasına rağmen idarenin gerekli tedbirleri almamış olmasıdır.
- DMücbir sebep ve beklenmeyen hal kavramları Danıştay kararlarında eş anlamlı kullanılmakta olup, her iki durum da idarenin tazminat ödeme yükümlülüğünü her zaman tamamen ortadan kaldırır.
- EBeklenmeyen hal, olayın idare dışından gelmesi nedeniyle sadece sosyal risk ilkesine göre açılan davalarda idarenin sorumluluğunu bertaraf eden bir unsurdur.
Answer
Mücbir sebep dışsallık özelliği taşırken, beklenmeyen hal idarenin faaliyetinin içinden kaynaklanır ve bu durum idarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Doğru yanıt olan seçenek, mücbir sebep ile beklenmeyen hal arasındaki en temel ayrım olan 'dışsallık' (externality) unsuruna doğru vurgu yapmaktadır. Mücbir sebep idareye tamamen yabancı bir olay iken, beklenmeyen hal idarenin kendi organizasyonu veya kullandığı araçlardaki öngörülemeyen bir aksaklıktır. Bu nedenle beklenmeyen hal, idarenin kusuru olmasa dahi 'risk ilkesi' çerçevesindeki kusursuz sorumluluğunu sona erdirmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dışsallık (Externality) Kriteri