Question

Difficulty: Very hardMerkezi İdare: Taşra Teşkilatı (İl Genel ve İlçe İdaresi)

Türkiye'nin mülki idare sistemi içerisinde yer alan 'merkezi idarenin taşra teşkilatı' yapısı, mülki amirlerin hukuki statüleri ve yetki kullanımları ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi idare hukuku ilkeleri ve güncel mevzuat çerçevesinde yanlıştır?

  1. A
    Vali, il idaresinin başı olarak ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi sıfatını taşırken; kaymakam ilçe idaresinde yalnızca Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.
  2. B
    Valilerin 'yetki genişliği' (deconcentration) ilkesine dayanarak merkeze danışmadan aldıkları kararlardan doğan mali ve hukuki sorumluluk doğrudan Devlet tüzel kişiliğine aittir.
  3. C
    İl ve ilçelerin kurulması, kaldırılması, adlarının ve merkezlerinin değiştirilmesi münhasıran 'kanun' ile yapılırken; mevcut mülki sınırlar içerisindeki sınır düzeltmeleri Cumhurbaşkanı kararıyla gerçekleştirilebilir.
  4. İl İdare Kurulu, valinin hiyerarşik denetimi altında bulunan ve kararları mahalli idareler üzerinde 'idari vesayet' etkisi yaratan özerk bir yerinden yönetim organıdır.Answer
  5. E
    Valiler, 657 sayılı Kanun kapsamında 'istisnai memuriyet' statüsünde doğrudan Cumhurbaşkanı kararıyla atanırken; kaymakamlar kariyer meslek memuru olup Cumhurbaşkanının onayı ile göreve gelirler.

Answer

İl İdare Kurulunun bir yerinden yönetim organı olduğu ve kararlarının idari vesayet niteliği taşıdığını belirten ifade yanlıştır.
İl İdare Kurulu, 5442 sayılı Kanun'un 'İl Genel İdaresi' (taşra teşkilatı) bölümünde düzenlenen merkezi idareye ait bir kuruldur. Bu kurulun üyeleri (Vali, Defterdar, Hukuk İşleri Md. vb.) devlet memuru olup devlet tüzel kişiliği içinde hareket ederler. Dolayısıyla bu kurul 'yerinden yönetim' (mahalli idare) organı olamaz ve kararları vali ile hiyerarşik bütünlük içindedir, vesayet denetimine konu olmaz.

Step-by-Step Solution

1
Mülki amirlerin temsil yetkilerini karşılaştır.
Vali: Devlet + Cumhurbaşkanı; Kaymakam: Sadece Cumhurbaşkanı.
Kaymakamın devleti temsil etmediği, mülki idare hukukunun temel ve en üst düzey ayrımlarından biridir.
2
Yetki genişliği ilkesinin kapsamını analiz et.
Sadece illere (Vali) tanınmış bir anayasal yetkidir.
Anayasa 126. madde gereği ilçelerin yetki genişliği yoktur.
3
Teşkilat birimlerinin hukuki niteliğini sınıflandır.
İl İdare Kurulu bir 'Merkezi İdare' (Taşra) birimidir.
İl Genel İdaresi (Merkez) ile İl Özel İdaresi (Mahalli) arasındaki farkı ayırt etmek gerekir. İl İdare Kurulu taşra teşkilatının bir parçasıdır.
4
Denetim türünü belirle.
Vali ile İl İdare Kurulu arasındaki denetim hiyerarşiktir.
İdari vesayet sadece farklı tüzel kişilikler (Devlet vs. Belediye gibi) arasında söz konusudur.

Key Concept

İl Genel İdaresi (Merkezi İdare Taşra) ve Mahalli İdare Ayrımı
Rate this question