Question

Difficulty: Very hardKamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi

İdarenin kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla, mevzuata ve hukuka tamamen uygun bir biçimde tesis ettiği işlemlerin icrası neticesinde; toplumun bütünü bu faaliyetten fayda sağlarken, belirli bir kişi veya grubun malvarlığında diğer bireylere oranla katlanılamaz, ağır ve spesifik bir eksilme meydana gelmesi durumunda idarenin bu zararı tazmin etmesi 'fedakârlığın denkleştirilmesi' düşüncesine dayanmaktadır. Bu çerçevede, 'kamu külfetleri karşısında eşitlik' ilkesine dayalı idari sorumluluğun uygulanabilmesi için gerekli olan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Zararın, idarenin yürüttüğü tehlikeli bir faaliyetten veya kullanılan riskli bir araçtan kaynaklanmış olması
  2. B
    Zarar ile idari faaliyet arasında illiyet bağı aranmaksızın, sadece sosyal devlet ve hakkaniyet gereği tazminat ödenmesi
  3. Ortaya çıkan zararın 'özel' ve 'olağanüstü' nitelikte olması, yani genel sosyal hayatın getirdiği normal külfetlerin sınırlarını aşmasıAnswer
  4. D
    İdari işlemin tesisinde veya uygulanmasında hizmetin işleyişine dair bir aksaklığın veya hukuka aykırılığın saptanmış olması
  5. E
    Zararın, kamu düzenini bozan genel toplumsal olaylar sırasında kimliği belirsiz kişilerce verilmiş olması

Answer

Zararın 'özel' ve 'olağanüstü' nitelikte olması, yani genel sosyal hayatın getirdiği normal külfetlerin sınırlarını aşması
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi uyarınca idarenin sorumlu tutulabilmesi için, idari faaliyetin hukuka uygun olması gerekir. Bu durumda tazminatın asıl gerekçesi, kamu yararı için yapılan bir işlemden toplum genelinin fayda sağlarken, maliyetin (zararın) haksız yere sadece bir kişinin veya grubun üzerine yıkılmasıdır. Bu dengesizliği gidermek için zararın 'özel' (başkalarını etkilemeyen) ve 'olağanüstü' (normal hayatın getirdiği zorlukları aşan) olması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Sorumluluk türünün tespiti
İdarenin hukuka uygun bir işlemi söz konusu olduğu için 'kusursuz sorumluluk' esaslarına bakılmalıdır.
Hizmet kusuru ancak hukuka aykırı veya eksik işleyen hizmetlerde söz konusu olur.
2
Kusursuz sorumluluk türleri arasında ayrım yapılması
Zararın kaynağı tehlikeli bir araç (risk) veya toplumsal olay (sosyal risk) değil, doğrudan kamu yararına bir idari işlemdir.
Bu ayrım bizi 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik' (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) ilkesine götürür.
3
İlkenin uygulama şartlarının analizi
İşlemden toplum genelinin yararlanması, ancak zararın belirli bir kişide (özel) ve ağır (olağanüstü) şekilde ortaya çıkması gerekir.
Eğer zarar herkesi etkileyen genel bir külfet olsaydı (örneğin vergi artışı), tazminat sorumluluğu doğmazdı.

Key Concept

Fedakârlığın Denkleştirilmesi ve Özel/Olağanüstü Zarar Kriteri
Rate this question