Question

Difficulty: Very hardOlağanüstü Hal Rejimi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Cumhurbaşkanı'nın talebi üzerine, devam etmekte olan bir savaş hali nedeniyle ülke genelinde uygulanmakta olan olağanüstü hal (OHAL) süresini 66 ay daha uzatmış ve bu uzatma süresi içinde çıkarılan bir 'Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' (OHAL CBK) ile vatandaşların mülkiyet haklarına ve seyahat hürriyetlerine yönelik çeşitli kısıtlamalar getirilmiştir.

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, bahsi geçen bu hukuki durum ve süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Savaş hali söz konusu olduğu için TBMM'nin OHAL süresini, normalde uygulanan 44 aylık sınırın üzerinde bir süreyle uzatması anayasal olarak mümkündür.
  2. B
    Söz konusu kararname ile mülkiyet hakkı ve seyahat hürriyeti gibi kişi hakları ile ekonomik haklar üzerinde düzenleme yapılması, OHAL CBK'larının konu kapsamı dahilindedir.
  3. C
    Kararnamenin Resmî Gazete'de yayımlandığı gün TBMM onayına sunulması zorunludur; aksi halde bu süreçte çıkarılan diğer işlemler de geçersiz sayılır.
  4. Düzenlemeler temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunduğu ve anayasal hakları kısıtladığı için, kararnamenin yayımlanmasından itibaren 6060 gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilir.Answer
  5. E
    Söz konusu kararname, TBMM tarafından üç ay içerisinde görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Answer

Temel hak ve hürriyetleri kısıtlasa dahi, Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri aleyhine Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılması mümkün değildir.
Anayasa'nın 148148. maddesi, 'olağanüstü hallerde ve savaş hallerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz' hükmünü amirdir. Bu nedenle, düzenleme temel haklara aykırı olsa bile kararname aşamasında yargısal denetime tabi değildir.

Step-by-Step Solution

1
Uzatma süresini kontrol et.
Normalde uzatma süresi en fazla 44 aydır; ancak Anayasa'nın 119119. maddesi uyarınca savaş halinde bu sınır aranmaz. Dolayısıyla 66 aylık uzatma yasaldır.
Savaş halinin getirdiği istisnai durum.
2
Kararnamenin konu kapsamını incele.
OHAL CBK'ları ile temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenebilir (Anayasa m.119119).
Olağan CBK'lardan farklı olarak OHAL CBK'larının konu sınırı çok daha geniştir.
3
Meclis onay sürecini değerlendir.
OHAL CBK'ları yayımlandığı gün Meclis'e sunulmalı ve 33 ay içinde karara bağlanmalıdır.
Meclis denetimini etkin kılmak için getirilen süre sınırı.
4
Yargısal denetim imkanını kontrol et.
Anayasa m.148148 uyarınca, OHAL döneminde çıkarılan CBK'lar aleyhine ne şekil ne de esas bakımından AYM'de iptal davası açılamaz.
Anayasa'nın açık hükmü ile yargısal denetimin kapatılmış olması.

Key Concept

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yargısal Denetimi
Rate this question