Question

Difficulty: MediumAnayasa Türleri: Yazılı-Yazısız, Yumuşak ve Sert Anayasalar

Türk anayasa tarihinde 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, öğretide 'yumuşak' (esnek) anayasa kategorisinde değerlendirilen tek anayasamızdır. Bir anayasanın sert veya yumuşak olarak nitelendirilmesinde kullanılan teknik kriterler göz önüne alındığında; 1921 Anayasası'nın bu sınıfa dahil edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Maddelerinin sayıca az ve içerik olarak kısa (çerçeve) bir metin niteliğinde olması
  2. B
    Temel hak ve hürriyetlere ilişkin sistematik ve ayrıntılı hükümlere yer vermemesi
  3. C
    Anayasa metninde değiştirilmesi yasak olan (değiştirilemez) hükümlerin bulunmaması
  4. Anayasa maddelerinin değiştirilmesi için kanunların kabulündeki usul ve çoğunlukların dışında özel bir şart aranmamasıAnswer
  5. E
    Meclis hükümeti sistemini benimseyerek yasama ve yürütme yetkilerini tek elde toplaması

Answer

1921 Anayasası'nın yumuşak bir anayasa kabul edilmesinin temel nedeni, anayasa maddelerinin değiştirilmesi için kanunların kabulündeki usul ve çoğunlukların dışında özel bir şart (nitelikli çoğunluk, özel teklif sayısı vb.) aranmamasıdır.
Anayasa hukukunda bir anayasanın 'yumuşak' (esnek) olarak nitelendirilmesi, o anayasanın değiştirilmesi için adi kanunların kabulünde uygulanan usul ve çoğunlukların (basit çoğunluk gibi) yeterli görülmesi anlamına gelir. 1921 Anayasası, metninde anayasa değişikliği için hiçbir özel sınırlama veya zorlaştırıcı prosedür (nitelikli çoğunluk, halkoylaması zorunluluğu, teklif sınırı vb.) getirmediği için teknik olarak bu kategorideki tek Türk anayasasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa türlerini belirleyen teknik kriteri hatırla.
Sert/yumuşak ayrımı, anayasanın değiştirilme usulünün kanunlarla aynı olup olmamasına dayanır.
Anayasanın üstünlüğü ilkesi gereği, sert anayasalar daha zor değişen metinlerdir.
2
1921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) ilgili hükümlerini incele.
1921 Anayasası'nda anayasa değişikliği için özel bir 'nitelikli çoğunluk' veya 'teklif sınırı' öngörülmemiştir.
Kurtuluş Savaşı döneminin olağanüstü şartları hızlı karar almayı gerektirdiği için katı kurallar getirilmemiştir.
3
Tespit edilen özelliği seçeneklerle eşleştir.
Kanunlarla aynı usule tabi olma özelliği 'yumuşak anayasa' tanımıyla örtüşür.
Hukuki olarak adi kanun ile anayasa arasında değiştirilme zorluğu bakımından fark yoksa o anayasa yumuşaktır.

Key Concept

Sert ve Yumuşak Anayasa Ayrımı

Practice More

1924 Anayasası'nın neden 'sert' kategorisine geçtiğini, özellikle 102. maddedeki nitelikli çoğunluk kuralı üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question