Question

Difficulty: HardDemokrasi Anlayışları ve Tipleri

Demokrasi anlayışları ve bu anlayışların kurumsal uygulama araçları ile ilgili olarak aşağıda yer alan teorik ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milli egemenlik teorisine dayanan temsili demokrasilerde, milletvekillerinin seçmenlerin talimatlarıyla bağlı olmaması 'serbest vekalet' ilkesinin bir sonucudur.
  2. B
    Halk egemenliği teorisi, egemenliği vatandaşlar arasında bölünmüş bir hak olarak gördüğü için emredici vekalet ve temsilcilerin azli gibi uygulamalara teorik zemin hazırlar.
  3. C
    Halk teşebbüsü (initiative), seçmenlerin yasama organının pasif kaldığı konularda belirli bir sayıya ulaşarak kanun çıkarılmasını talep edebildiği veya doğrudan taslak sunabildiği bir katılım yoludur.
  4. Halk vetosu usulü, parlamentonun kabul ettiği her kanunun yürürlüğe girmesini engelleyen ve bu yönüyle halkın 'asli kurucu iktidar' yetkisini doğrudan kullanmasını sağlayan bir yöntemdir.Answer
  5. E
    Temsilcilerin azli (recall) usulü, seçmenlerin görevini kötüye kullanan temsilcileri görev süresi dolmadan görevden alabilmesine olanak tanıyarak siyasi sorumluluğu pekiştirir.

Answer

Halk vetosu usulünün parlamentonun kabul ettiği kanunları engelleyerek halkın 'asli kurucu iktidar' yetkisini kullanması olarak tanımlanması yanlıştır.
Halk vetosu, yasama organı tarafından usulüne uygun olarak kabul edilmiş bir kanunun, halkın itirazı üzerine yürürlüğe girmesinin engellenmesidir. Bu usul, parlamentonun yasama yetkisini tamamen ortadan kaldıran bir yöntem değildir; aksine halkın yasama sürecine 'negatif' yönden katılımını sağlayan bir denetim yoludur. Ayrıca bu yetki, yeni bir anayasal düzen kuran 'asli kurucu iktidar' niteliği taşımaz; mevcut anayasa içerisinde işleyen bir mekanizmadır.

Step-by-Step Solution

1
Demokrasi tiplerini ve dayandıkları egemenlik teorilerini analiz et.
Milli egemenlik temsili demokrasiye, halk egemenliği ise doğrudan veya yarı doğrudan demokrasiye temel oluşturur.
Teorik çerçevenin belirlenmesi için gereklidir.
2
Yarı doğrudan demokrasi araçlarının (teşebbüs, veto, azil, referandum) işlevlerini karşılaştır.
Halk vetosu, yasama organının kabul ettiği bir metni halkın 'olumsuz' iradesiyle durdurmasıdır.
Aracın spesifik niteliğini anlamak için gereklidir.
3
İktidar türleri (asli kurucu vs. tali kurucu) ile demokrasi araçları arasındaki ilişkiyi kur.
Demokrasi araçları mevcut anayasal sistem içerisinde (tali/kurulu iktidar alanında) işler; yeni bir düzen kuran asli kurucu iktidar ile karıştırılmamalıdır.
Kavramsal hatayı tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Halk Vetosu ve İktidar Türleri İlişkisi

Practice More

Referandum ile halk vetosu arasındaki farkları; özellikle kanunun kesinleşme aşamasındaki 'aktif' ve 'pasif' katılım farklarını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question